Eudel

Author

Fran

Azken berriak

Joan den ekainaren 11, 12 eta 13an, Euskadiko Udalen Elkarteak (EUDEL), Bilboko Udalarekin eta Europako Udal eta Eskualdeen Kontseiluarekin (CMRE) batera, tokian tokiko liderren Europako topaketarik garrantzitsuena antolatu zuen, BERDINTASUNAREN, ANIZTASUNAREN eta INKLUSIOAREN arteko lotura aztertzeko xedez.

“Ezberdintasunek elkartu egiten gaituzte!” lelopean, Konferentzia ekainaren 11n hasi zen, Rigoberta MenchúBakearen Nobel saridunaren hitzaldi inspiratzailearekin, eta ekainaren 13an amaitu zen, egitarauaren 33 saioetatikateratako ondorio nagusien aurkezpenarekin, ehun bat hizlariren eskutik (horietan erdiak baino gehiagoerantzukizuneko goi-karguetan aritzen diren emakumeak).

Europan bakarra den ekitaldi honek 40 herrialdetako tokian tokiko zein eskualdeetako 550 gobernu-hautetsi baino gehiago elkartzea lortu du, EBko erakundeetako ordezkari nabarmenekin (Europako Batzordea eta Parlamentua, Europako Kontseilua edo Eskualdeen Batzordea, besteak beste), eta, halaber, nazioarteko beste erakunde batzuk (hala nola, NBE Emakumeak, Kulturen arteko Hiri Sarea edo Arrazakeriaren aurkako Hirien Europako Sarea).

konferentziaren ondorioak

CMREren Zuzendaritza Batzordeak (Tokian tokiko nahiz eskualdeetako 60 elkartetako 248 ordezkari biltzen ditu, horien artean, EUDEL) ondorioen dokumentua onartu du; bertan, guztira, 17 proposamen egiten dira, emakumezko alkateen eta gizonezko alkateen zeregina nabarmena eta bidezkoa izateko asmoz, bidezkoagoa den gizartea eraikitzeko: udalerri desberdinak, inklusiboak, solidarioak eta jasangarriak, eskubide berdintasunarekin eta pertsona guztientzako aukerekin.

Ondorioen dokumentua (17 proposamenak)

EUDELek eskertu nahi du, bereziki, euskal udaletako ordezkarien interesa eta inplikazioa, Konferentziara bertaratzeko eta hizlari moduan parte hartzeko orduan. Esperientzia-partekatze oparoak eta EAEko jardunbide onek bete zuten ia programaren erdia.

Aldi berean egon ziren mahai-inguruek, eztabaidek eta tailerrek aukera eman zuten Europan dauden tokian tokiko jardunbideaurreratuenak eta berritzaileenak trukatzeko, Konferentziaren hiru arloetako bakoitzean, funtsezko beste balioen oinarri direnak (bizikidetza, gizarte-kohesioa, ongizatea eta udalerrien zein hirien garapen jasangarria, Giza Eskubideen nazioarte markotik).

Alde horretatik, Konferentziak topaleku bat ahalbidetu du, Europa osoko homologoen artean. Bertan, honi buruzko elkarrekintzari eta gogoetari ekin zaio: tokian tokiko gobernuek nola lagundu ahal duten, ekintza bateratutik eta gainerako erakunde-mailekin batera, pertsona guztiak aintzat hartzen dituzten komunitateak eraikitzen.
Material baliagarria

Konferentzia zifratan

550

parte-hartzaile

40

herrialde

100

hizlari

33

saio

4.301

elkarrekintza

350 emakume,200 gizon

60 emakume,

40 gizon

15

esperientzia Euskadin

(tuitak, likeak…)

#CEMRBilbao2018

 


  • Beldur Barik programaren barruan, udalei hainbat material banatu zaie jai giro eta eremuetan errespetuan eta berdintasunean oinarritutako jarrerak bultzatzeko
  • Kartel bat, dida bat eta pegatinak bezalako bestelako materialak banatu zaizkie

“Eraso sexistarik gabeko jaiak” kanpaina, jaietan eraso sexistak prebenitzen laguntzeko sortutakoa, Beldur Barik programaren barruan kokatzen da, urtero Emakundek bultzatu, eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek eta EUDELek laguntzen duten gazteei zuzendutako kanpainan, hain zuzen ere.

Jaietan izaten diren eraso sexistak prebenitzea guztion kezka da: herritarrena eta erakundeena, bereziki tokiko eremuko erakundeentzat, jaietako espazioetatik gertuen daudelako. Horregatik, etajai-lekuetan eta egunetan ere errespetuan, berdintasunean eta autonomian oinarritutako jarduerak bultzatzeko helburuz, Beldur Barik programaren barruan zenbait material bidali zaizkie EAEko udalei haien bidez herritarrak gai horrekin sentikortzera eta inplikatzera zuzendutakoak.

Informazio guztia prentsa oharrean. Kapainaren kartela doa erantsita:

KARTELA JEITSI

PRENTSA OHARRA JEITSI

Materialak honakoak dira: Kartel bat, gida bat eta kanpainaren irudia ematen duten pegatinak eta bestelako elementu batzuk, udalaren logoa eransteko aukera ematen dutenak.

Udalei bidalitako material hauekin, indarkeriaren kontrako irudi bateratu bat bilatzeaz gain, lortu nahi da herrietan lan-prozesu ezberdinak sortzen joatea, gazteekin, edota jaietako batzordeekin batera, jai- eta aisialdi-giroetan izaten den biolentzia sexuala antzemateko, prebenitzeko eta hari aurre egiteko banakako zain taldeko erantzunak garatzeko, herri askotan aurretik ere egin den bezala.

Kanpaina bultzatzen duten erakundeen iritziz, jaietan ere islatu behar da berdintasunezko gizartearen aldeko lana, pertsona guztien eskubideak errespetatzen dituen gizartearen aldekoa. Ez alkohola, ez jaia bera, ez dira aitzaki emakumezkoen eta gizonezkoen eta neska eta mutilen arteko harremanak berdintasunezkoak ez izateko, emakumeak sexu-objektu gisa tratatzeko, edo zenbait tokitan segurtasun eza edo beldurra sentitzeko. Hortaz, jarrera aktiboa eskatzen dute emakumeak errespetatzen ez dituzten edozein adierazpen fisikoren edo hitzezkoren kontra. Errespetuan, berdintasunean eta autonomian oinarritutako jarrera.

2018ko ekainak 28, Sexu Askapenaren eta LGTB+ Harrotasunaren Nazioarteko Eguna da, hainbat pertsona, erakunde, elkarte eta kolektibok pertsona guztientzako lekua izango duen mundu bat defendatu eta bultzatzeko egiten ditugun eguneroko borroka eta ahaleginen mugarriak jartzea ahalbidetzen diguten egun horietako bat.
Agerikotasun lesbiko, trans edo bisexualaren aldeko, transexualitatearen despatologizazioaren aldeko edota LGTBI+fobiaren aurkako egunek bat egingo dute gaur, garenak eta garen bezalakoak izateko eta desiratzen dugun bezala desiratzeko (bakoitzak bere moduan) harrotasuna aldarrikatuko dugun egunean.
Aurten ere, Stonewalleko matxinada eta 1969ko ekainaren 28 hartan poliziaren basakeriari eta ezjakintasunean eta aurreiritzietan murgildutako gizartearen zapalkuntza sistematikoari aurre egin zieten pertsona guztiak izango ditugu gogoan. Era berean, gaur egun horri guztiari aurre egiten jarraitzen duten pertsona guztiak gogoratuko ditugu. Izan ere, ezin dugu ahaztu oraindik ere jazarri egiten gaituztela, oraindik ere iraindu egiten gaituztela, oraindik ere gogaitu egiten dugula, oraindik ere aniztasunaren balioa ulertzen ez duten ikuskera itxiak daudela.
Berdindu! Eusko Jaurlaritzaren LGTBI kolektiboarentzako Informazio eta Laguntza Zerbitzua osatzen dugun elkarteok garbi dugu adi jarraitu behar dugula. Gaur egun, EAEn erregistratutako gorroto-delituen laurdenek sexu-aniztasunarekin zerikusia dute. Aurten, gainera, oraindik bizitza oso bat geratzen zitzaion norbait joan zaigu, eta horrek eragin digun minak bat egin du oraindik lan handia dugula erakusten diguten pertsona askoren minarekin. Izan ere, munduan bere sexu-orientazioagatik edo genero-identitateagatik diskriminatuta sentitzen den pertsona bat dagoen bitartean, ez dugu atseden hartuko. Gaur egun, ILGA txostenaren arabera, 72 estatuk sexu-orientazioa kriminalizatzen duten legeriak dituzte oraindik, eta 47 legeriatan baino ez da aitorpen positiborik egiten.
Egun hauetan ikusi dugunez, OMEk (Osasunaren Mundu Erakundeak) transexualitatea despatologizatzeko beste urrats bat egin du, beste era batean txertatu baitu transexualitatea GNS-11 diagnostiko-eskuliburuan. Ez da nahikoa, baina espero dugu OMEk zein haren APA homologoak (American Phsycriatic Asociation) beren eskuliburuak aldatzea eta pertsona guztien sexu-identitatea aitortzea.
Berdindu! zerbitzuak, nolanahi ere, aniztasunarekiko konpromisoa sinatu duen gizarte batean bizitzearen harrotasuna helarazi nahi du. Urtez urte, hainbat eremutako pertsonei lagundu diegu eta prestakuntza eta orientazioa eskaini diegu, eta esan dezakegu harrera gero eta hobea dela, eta gero eta gehiago direla sexualitatea aske bizi dezaketenak.
Gero eta gazte gehiagok aurkitzen dituzte heterosexualitatea baino aukera gehiago desirari lotuta, gero eta neska eta mutil gehiagok ikusten dituzte sexu-organoei begiratu ordez eurei begiratzen dieten begiak, eta gero eta gehiago gara horrelako gizarte bat gizarte hobea dela konturatzen garenok.
Hori dela eta, Berdindu! zerbitzuak egun honetan sexu-askapenaren bidean egin ditugun aurrerapen guztiak ospatzera eta gaurko eguna aniztasunaren aldeko egun bihurtzen duten sentsibilizazio- eta aldarrikapen-ekitaldietan parte hartzera animatu nahi zaituzte.

Koordinazio lanaren testuinguruan eta euskal erakunde guztiekin elkarlanean, EUDEL, Euskadiko udalen izenean, hiru hiriburuekin, Eusko Jaurlaritzarekin, Foru Aldundiekin eta inplikaturiko gizarte-erakundeekin batera, berriz ere bildu da Errefuxiatuak jasotzeko Erakundearteko Batzorde Sozialarenbarnean. Horren xedea da denok batera ekitea “Aquarius” itsasontzian helduko diren pertsonen balizko harrera egiteko beharrezko neurriei.

Eusko Jaurlaritzaren Giza Eskubide, Bizikidetza eta Lankidetzaren Idazkaritza Nagusiak sustatu duen aipaturiko Erakundearteko Batzorde Soziala baliabide-inbentario bat prestatzen ari da, eskura egon daitezen pertsona hauek hartzeko orduan. Marko honen baitan, EUDELetik lehenbiziko gestioak burutu dira Euskadiko udalerrietan zer nolako ostatu-aukera dagoen jakite aldera.

EUDEL lanean ari da oraindik ere Erakunde Arteko Batzordean harrera egiteko beharrezko ikusten diren udal-neurriak eta -ekintzak koordinatzeko.

Zentzu horretan, hartutako neurrien berri emango zaie udalei, baldin neurri horiek garatzeko orduan udal-ekintzarik behar bada.

  • Planak ekonomiak eta gizarte antolakuntza eraldatzeko ardatz bat jasotzen du, emakumeentzako enplegu hobea eta zaintza sozialki baloratzearen aldekoa  
  • Jaurlaritzako sailek, Foru aldundiek eta Udalek Berdintasun alorrean izan beharreko helburuak zehazten ditu planak

 

Gobernu Kontseiluak Emakume eta Gizonen Berdintasunerako VII Plana onartu du gaur. VII. Planaren helburua, funtsean, esku hartzeko ildo eta jarraibideak zehaztea da, euskal herri-aginteek emakumeen eta gizonen berdintasunaren arloan izango duten jarduera zuzentzeko. VII. Berdintasun Plana Eusko Jaurlaritzaren XI Legegintzaldiko 15 Plan Estrategikoetako bat da eta  Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legeak ezarritako lege-agindu bati erantzuten dio, zeinetan zehazten den Legegintzaldi bakoitzaren hasieran Berdintasun Plan bat onartuko den.

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VII. Planaren xedea botere publikoak gidatzea da, bizitzaren eremu guztietan emakumeen eta femeninotasunaren mendekotasuna sostengatzen eta justifikatzen duten balioak. Balio aldaketa hori nahitaezkoa da giza garapen jasangarrirako, eta beste balio batzuk sortzea eta finkatzea eskatzen du, androzentrismoak, sexismoak eta matxismoak zeharkatu gabeak.

Planak lau esku-hartze eremu ditu, eta hauen barnean 13 programa, 37 helburu estrategiko eta 150 helburu operatibo.   Lau esku-hartze eremu dira: Gobernu ona (berdintasunaren aldeko gobernantza indartzeko), Emakumeen ahalduntzea (ahalduntze pertsonala, kolektiboa eta parte hartze politiko eta sozialak indartzeko), Ekonomiak eta gizarte-antolakuntza eraldatzea (emakumeentzako lanpostu hobeak eta zaintzaren onarpen soziala jasotzen dituena), eta Emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko bizitzak (prebenztioa, atentzioa eta emakumeen arreta eta berronartzeari buruzko programekin).

GOBERNU ONA 

15 helburu ditu bost programetan antolatuta. Konpromiso politikoa non berdintasunaren aldeko borondate politikoa zehaztu eta bideragarri egiten den araudi espezifikoa, aurrekontuak, plangintza eta berdintasunerako organo eta unitate administratiboak sortuz eta indartuz; Berdintasunerako trebakuntza, administrazio publikoetako langile guztiek, baita politikariek ere, behar besteko ezagutza izan dezaten beren esku-hartzeetan genero-ikuspegia txertatzeko; Genero-ikuspegia lan-prozeduretan, prozesu eta prozedura administratiboak tresna erabilgarriak izan daitezen berdintasuna lortzeko; Koordinazioa eta elkarlana, berdintasunari zeharka hel dakion administrazioaren arlo eta maila guztietan; eta Parte-hartzea eta eragina, herritarren ahotsa, batez ere emakumeena, presente egon dadin politika publikoen diseinuan. 

EMAKUMEEN AHALDUNTZEA 

VI planaren ildotik, VII planak emakumeen ahalduntzea bultzatzeko helburua du bi programen bitartez: Emakumeen ahalduntze pertsonalari eta kolektiboari laguntzea, feminismoak duten garrantzia azpimarratuz, emakumeen  autonomia, autoestimua,  genero-kontzientzia, osasuna eta auto-zaintza sustatuz, baliabideak hobetuz; eta Emakumeen ahalduntze sozialari eta politikoari laguntzea, emakumeen parte-hartze soziala sustatuz, eremu eta gune guztietan, eta erabaki guneetan emakumeen presentzia handituz.

EKONOMIAK ETA GIZARTE ANTOLAKUNTZA ERALDATZEA, ESKUBIDEAK BERMATZEKO 

Ardatz honetan azpimarratzen da ekonomiak eraldatzeko eta eskubide ekonomikoak eta sozialak gauzatzeko, beharrezkoa dela hiru lehentasun-arlotan jardutea: lan duina emakumeentzat, genero-ikuspegidun politika sozialak eta eskubideetan oinarritutako politika makroekonomikoak. Hiru programa ditu: Berdintasuna gizartea eta ekonomia eraldatzeko beharrezko balioa dela aitortzea; Emakumeentzako autonomia ekonomikoa, besteak beste, enplegu hobea sortuz eta soldata arrakala murriztuz; eta Zaintzaren ekonomia feminista, zaintza lanak bizitzaren jasangarritasunerako beharrezkoak direla sozialki onartzeko.

EMAKUMEEN AURKAKO INDARKERIARIK GABEKO BIZITZAK 

VII. Planaren bidez, politika eraginkorragoak ezarri nahi dira, eta horrekin, erdigunean jarri nahi dira bizirik atera diren biktimak (emakumeak, seme alabak) eta indarkeriak haien bizitzetan dituen ondorioak. Ardatz honek hiru programa barne hartzen ditu: Sentsibilizazioa eta prebentzioa; Erakundeen arteko koordinazioa; eta Detekzioa, arreta eta berroneratzea, emakumeen aurkako indarkeriaren detekzio goiztiarra areagotzeko, biktimei arreta integrala bermatzeko, ahalduntzearen ikuspegitik

Plana egiteko prozesua 

VII. Plana egiteko, partaidetzazko prozesu ireki eta arautu bati jarraitu zaio 2017an zehar: hausnarketarako eta eztabaida politiko, tekniko eta sozialerako bideak eta uneak zabaldu dira. Prozesu horretan, garrantzi berezia izan du EAEko emakume-elkarteen mugimenduaren parte-hartzeak. 

Beste programa esparru batzuekin parekatzea

VII. Planaren egitura helburuak erreferentziako esparru programatiko batzuekin parekatzeko nahiaren emaitza da: Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda (NBE), Europar Batasunaren Konpromiso Estrategikoa, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako (2016-2019) eta Eusko Jaurlaritzaren XI. Legegintzaldiko Gobernu-programaren konpromisoak.

VII PLANA 

http://www.emakunde.euskadi.eus/contenidos/informacion/emakunde7plana/eu_def/adjuntos/vii_plana.pdf

VII PLANAREN LABURPENA 

http://www.emakunde.euskadi.eus/contenidos/informacion/emakunde7plana/eu_def/adjuntos/vii_plana_laburpena.pdf

Gobernu Kontseiluak gaur goizean 2018-2022rako Familiei Laguntza emateko Erakundeen arteko IV. Plana onetsi du. Eusko Jaurlaritzako Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailak honela kalifikatu du: “Familia eta Haurren aldeko Euskal Ituna zabaltzeko eta gauzatzeko plangintza-tresna nagusia, pertsonek beren familia-proiektua hasi eta nahi beste seme-alaba izatea zailtzen duten oztopoak pixkanaka ezabatu edo murrizteko.”

FAMILIEI LAGUNTZA EMATEKO IV. PLANA DESKARGATU

2018-2022rako Familiei Laguntza emateko Erakundeen arteko IV. Planak Europako erakundeek babestuta haurretan inbertitzeko ikuspegia gauzatzen du, eta, horretarako, ume eta nerabe guztien aukera-berdintasuna bermatzen duten neurriak antolatzen dira eta desberdintasunaren belaunaldien arteko transmisioa prebenitzen du eta, horrela, seme-alabak dituzten familien pobrezia-egoera murriztu.

Sailaren arabera, Planak “% 20 murriztuko du haurren pobrezia-tasa, 25 eta 44 urte bitarteko biztanleen okupazio-tasa areagotuko du, % 80ra arte, EAEko emakumeen ugalkortasunaren egoeraren adierazlea 1,50era areagotuko du, % 25 igoko ditu 1 urteko umeen arteko eskolatze-tasa garbiak, gutxienez % 50 murriztuko du etxeko zaintzen arraila, eta 25 eta 29 urte bitarteko gazteen emantzipazio-tasa areagotuko du”.

Planaren garapenak ia 460 milioiko gastua aurreikusten du, 2018aren eta 2022aren artean, Gizarte Politiketako Sailburuordetzaren neurrietan, berezikikontziliazioaren eremuan (286 milioi). Halaber, 785 milioi euro seme-alabak dituzten familientzako errentak bermatzeko politiketan eta gazteen enplegurako programetan. 220 milioi Haurreskolak Partzuergora, 250 milioi beketara, 50 milioi gazteentzako etxebizitza-politiketara, 1.575 zerga-kenkarietan ondorengoengatik eta 415 milioi gizarte-zerbitzuetara.

Plana prestatzeko prozesua

Hura prestatzeko, prozesu parte-hartzailea ezarri zen euskal erakunde publikoekin (Eusko Jaurlaritza, foru-aldundiak eta EUDEL) eta gizarte-erakunde eta -entitateekin, parte-hartze irekiaren bidez eta Familiaren Euskal Kontseiluan dituzten ordezkarien bidez.

Plana prestatzeko prozesua 2018ko otsailaren 9an hasi zen, Bilbon; horretarako, jardunaldi bat antolatu zen eta, bertan, adituek familia- eta haur-politikak aztertu zituzten. Jardunaldian eremu horietan lan egiten duten 200 pertsona baino gehiago izan ziren. Martxoan eta apirilean, alde biko bilerei ekin zitzaien berriro, Eusko Jaurlaritzan familiaren eta haurren arloan eskumen sektorialak dituzten sailekin, eta zenbait lan-bilera egin ziren foru-aldundi eta udalekin (EUDELen bitartez). 2018ko maiatzaren 15ean, Familien Nazioarteko Egunean, amaierako dokumentua aurkeztu zen Familiaren Euskal Kontseiluaren osoko bilkuran, eta onetsi egin zuen.

Egitura

Plana bost ardatz nagusitan banatzen da, eta horiek bat datoz Familia eta Haurren aldeko Euskal Itunarekin: gazteen emantzipazioa eta familia berrien eraketa, berez helburutzat hartzen diren neurrian, baina baita sine qua non baldintza Euskadin jaiotza-tasak areagotzeko; kontziliazio erantzunkidea; orain arte familia-planak zirenen nukleo zentrala eratzen zuten familientzako laguntza-politikak; haur eta nerabeen ongizatea, haur eta nerabeen bizi-baldintzetan eragina duten eremu oso anitzetan helburu bereziak jasotzen dituena; eta familia- eta haur-politiken lidergoa eta gobernamendua, edozein zeharkako politikatan lehen mailako erronka eta beharrizan direnak.

Bost ardatzak 18 helbururen bidez garatzen dira; guztira, 116 neurri dira eta, horietako bakoitzarentzat, enuntziatua zehazten da, edukia eta helburuak labur deskribatzen dira, eta gauzatzeko ardura izango duen administrazioaren maila adierazten da.

Planak planteatutako neurrien eragin-adierazle batzuk jaso ditu, eta jarraipen- eta ebaluazio-sistema bat, bi une aurreikusten dituena: tarteko ebaluazioa, 2020an, familia, haur eta nerabeek Euskadin dituzten premia nagusiak diagnostikatzeko aukera ematen duten datuak eguneratzeko; Planean aurreikusitako jarduketen betetze-maila eta haren eragina ebaluatzeko; eta jarduketak formulatzean aldaketak eta egokitzapenak proposatzeko (egindako ebaluazioak hala eskatzen badu); eta amaierako ebaluazioa, indarraldia amaituta, 2022an. Bertan, Planean aurreikusitako jarduketen betetze-maila ebaluatuko da, bai eta eragina ere, eta Familiei Laguntza emateko Erakundeen arteko V. Planak aurreikusi beharko dituen jarduketarako oinarrizko printzipio eta ildoak proposatuko dira.

FAMILIEI LAGUNTZEKO ERAKUNDE ARTEKO IV PLANA 2018-2022

  • Juan Mari Aburto Bilboko alkateak, Natividad López de Munain EUDELeko ordezkari nahiz Burgeluko alkateak eta Gunn Marit Helgesen Europako Udal eta Eskualdeen Kontseiluaren (CMRE) Lehendakarikide zein Telemarkeko (Norvegia) Zinegotziak Konferentzian hartutako ondorioen dokumentuaren (cemrbilbao2018.eu orrian ikusgai) azterketa egin dute.
  • CMREren Zuzendaritza Batzordeak onartutako dokumentuak – bertan udal eta eskualdeen 60 elkarte nazionaletako 248 ordezkari barne hartzen dira- guztira 17 proposamen jasotzen ditu; horietan alkateek paper garrantzizkoagoa eta ekitatiboagoa izan dezaten defendatzen da, udalerri anitz, inklusibo, solidario eta jasangarrietatik gizarte justuago bat eraikitzen lagun dezaten, guztientzat eskubide eta aukera berdintasuna lortzeko.
  • 40 udalerri eta eskualdetako 350 emakumezkok eta 200 gizonezkok hartu dute parte, Europako eta nazioarteko erakundeekin batera, Bilbon ekainaren 11tik 13ra bitartean egindako Konferentzian.

Bilbo, 2018ko ekainaren 13an. ‘Berdintasuna, aniztasuna eta inklusioa’ lantzeko Europako Konferentzian onartutako Ondorioen dokumentuan toki gobernuentzako 17 proposamen eta gomendio jaso dira; horiei esker, Europako tokiko agendan ezarriko dira berdintasuna, aniztasuna eta inklusioa, guztiak elkarlotuta, eta Giza Eskubideen eta Garapen Jasangarrirako Helburuen nazioarteko ikuspegitik abiatuta.

PRENTSA OHARRA JEITSI

KONFERENTSIAREN ONDORIOAK JEITSI

Konferentziaren hiru antolatzaileek, CMREk, EUDELek eta Bilboko Udalak, beren azterketak egin dituzte ekainaren 11tik 13ra bitartean, Bilbon mailarik altuenean egin den eztabaidaren ondorioen gainean. Gaur goizeko itxiera saioan hitz egin dute Juan Mari Aburto Bilboko alkateak, Natividad López de Munain EUDELeko ordezkari eta Arabako Burgelu udalerri txikiko alkateak, eta Europako udalerri eta eskualdeen kontseiluaren (CMRE) ordezkariek.

Ondorioetan berariaz dei egiten zaie Europako hautetsiei borondate politikoa izan dezaten lidergo partekatua indartzeko, emakume eta gizonezkoek pisu ekitatiboa dutelarik, eta udalerri eta lurraldeek koordinaturik jardun dezaten, horrela gizarte justuago bat sortzeko. CMREren Zuzendaritza Batzordeak adostutako dokumentuan Maila desberdinetako gobernantza eredua nabarmentzen da, tresna eraginkorra baita erakundeek eta tokiko, lurraldeko eta estatu mailako zein Europar Batasuneko eta nazioarteko erakundeen arteko kooperaziorako.

Konferentzia amaitzeko egindako hitzaldian, Juan Mari Aburto Bilboko alkateak honakoa azpimarratu du: “Gizarte eta pertsona gisa lortu nahi  dugun garapena ezinbestean inklusiboa izan behar da, pertsona guztiei benetan aukerak eman diezazkien eta bazterketa-egoerak prebenitu zein konpontzeko beharrezko zerbitzuak eta laguntzak eskain ditzan.”

Era berean, Juan Mari Aburtok hauxe nabarmendu du: “Berdintasun-politiken inguruan zorroztasunez mintzatzeko, nire ustetan gure ekintza gidatu behar duten oinarrizko bi gakoak honakoak dira: batetik, Elkartasuna; eta bestetik, Iraunkortasuna eta Eraginkortasuna; estrategia iraunkorrak zehazteko, guztion parte-hartzearekin eta adostasunarekin, partekatutako lidergoarekin, eta gizarte zibilean nahiz, jakina, hirugarren sektorean, rol garrantzitsua izango dute”.

EUDELen izenean eta bere elkarteburua den Imanol Landak esan duen moduan “Konferentzia honek gure komunitateetako lider gisa dugun zereginaz kontzientzia hartzeko balio izan du. Herritarrekiko harreman zintzotik abiatuta, dauden beharrizanei erantzungo dizkien benetako politikak bultzatu behar ditugu.”

Amaierako hitzaldian, Natividad Lopez de Munain Burgeluko alkateak EUDELen balorazioari honakoa gehitu dio: “Ondorioztatu dezakegu emakumeen parte-hartzea komunitatearen lidergo-prozesuan geldiezina dela. Alkate zein zinegotzi diren emakumeen ikuspegiak bestelako kolektiboei atea zabaldu die, hain zuzen emakumeen moduan udal-politiketan baztertuta egon direnei.”

Bestalde,Gunn Marit Helgesen Europako Udal eta Eskualdeen Kontseiluaren (CMRE) Lehendakarikide zein Telemarkeko (Norvegia) Zinegotzia honela agertu da: “Hitzaldi hau Europako Udal eta Eskualdeen Kontseiluaren lanaren mugarri bilakatu da, herri-bizitzan gazteen zein emakumeen parte-hartzeari laguntzeko aukera ematen digulako, bai eta gizarte justuagoa, irekiagoa eta demokratikoagoa eratzeko aukera ere. Era berean, topagune honen bidez, herri-bizitzan emakumeen eta gizonen berdintasunerako Europako Gutunari garrantzia eman zaio, eta munduko bestelako emakume zein udal gobernuen sareekiko lankidetza indartu da, praktika onak elkar trukatuz.

ONDORIOEN AURREKO UNEAK

Itxiera ekitaldian eman da Konferentziako ondorio nagusien berri, eta horren aurretik CMREren Berdintasuneko Ekintza Planaren aurkezpena eta balantzea egin du Ibon Uribe (Galdakaoko alkatea) CMREren egungo Europako udalerrien Berdintasun presidenteak eta EUDELen ordezkariak. Haren kargu uztean, Uriberen ondoan izan da Emil Broberg ordezkari suediarra, gaur egungo presidenteordea eta Östergötlandeko zinegotzia (Suedia), hemendik aurrera, EUDELen agintaldia (2016-2018) amaitu ondoren, kargu hori hartuko duena.

Gero, mahai-inguru bat egin da mailarik altuenean tokiko, eskualdeetako eta EBko erakundeetako agintarien artean; horien artean zegoen, besteak beste, Karl-Heinz Lambertz, Europako Eskualdeetako Batzordeko presidentea.

KONFERENTZIAREN ZIFRAK

  • 550 bertaratu, tokiko zein eskualdeetako gobernuetakoak. 350 emakume eta 200 gizon.
  • Europako herrialdetako 40 ordezkaritza; ugarienak Alemania, Suedia, Belgika, Frantzia eta Finlandiakoak (10-30 kide), bai eta Amerika, Afrika eta Asiakoak ere.
  • 100 hizlari; horietatik 60 emakumezkoak.
  • 33 saio; horietatik 15ek euskal esperientziak izan dituzte sare politiko edo tekniko gisa.
  • 3 egunez, erakusketak ikusten, eztabaidatzen, praktika onak partekatzen, hiria bisitatzen eta tokiko gobernuetako ordezkariekin hartu-emanean.

DESBERDINTASUNAK DITUGU ELKARGUNE!, KONFERENTZIARAKO AUKERATUTAKO LELOA

Europako udalerri eta lurraldeen kontseiluaren (CMRE) Konferentziak, “Berdintasuna, aniztasuna eta inklusioa. Desberdintasunak ditugu elkargune! izenburua duenak, Bilbo eta Euskadiko udalerri guztiak kokatu ditu pertsonengandik hurbilago dauden etorkizuneko tokiko politikei buruzko Europako eztabaidaren erdigunean.

Ekainaren 11tik 13ra bitartean, Euskalduna Jauregia ideia, eztabaida eta konponbiderako proposamenen laborategi izan da; 40 herrialdetako udalerri eta hirietako 500 ordezkarik baino gehiagok beren esperientziak eta praktika onak partekatu ahal izan dituzte, batzuek eta besteek esandakoetatik ikasi eta tokiko errealitate desberdinen ikuspegiekin aberastuz.

Hauek izan dira Konferentziaren helburu nagusiak:

  • Gizarte anitz, berdinzale eta inklusiboek dakartzaten erronka eta aukerak azaltzea, herritarren izenean tokiko mailan erabakiak hartzen dituztenen aurrean;
  • Ideia eta esperientzia berritzaileei ekitea Europako paisaia sozialaren eraldaketari dagokionez, besteak beste, GAI hauek barne hartuta:

parte-hartze politikoa eta segurtasuna espazio publikoetan, Giza Eskubideak, diskriminazioaren/diskriminazio anizkoitzaren aurkako borroka, NBEren Garapen Jasangarrirako Helburuen 2030 Agenda, immigranteen integrazioa, zerbitzu publikoak eta horien kudeaketa, enplegua, edo demokrazia parte-hartzailea eta Gobernu irekia.

  • Tokian tokiko bizitzari dagokionez, arreta berezia jartzea emakume eta gizonen arteko berdintasunari, bai eta CMREren Gizon eta emakumeen arteko berdintasunerako gutun europarrari (2006) ere, zeina gaur arte Europako 35 herrialdetako 1.700 agintarik baino gehiagok sinatu baitute.

EUROPAKO UDALERRI ETA LURRALDEEN KONTSEILUA (CMRE)

CMRE da Europako esparruan tokiko eta lurraldeetako gobernuen ahotsa. 130.000 tokiko eta eskualdeetako gobernu ordezkatzen ditu, Europako 41 herrialdetako 62 elkarte nazionalen bitartez. Aipatutako elkarte horietako bat da EUDEL, Euskadiko udalen elkartea, eta Bilboko Udalarekin eta CMRErekin batera antolatu du Konferentzia hau.

CMREren lehendakaria Stefano Bonaccini da, Italiako Emilia-Romagna eskualdeko presidentea.

Beste egiteko batzuen artean, CMREk ordezkatzen ditu tokian tokikoen interesak EBko erakundeen aurrean, eta hiri, udalerri eta eskualdeen izenean lan egiten du europar legerietan eragiteko. Era berean, erakunde honek plataforma bat eskaintzen du bertako kideek, eragileek eta erakunde kolaboratzaileek beren esperientzia eta praktikak parteka ditzaten.

Egitarau osoa ikusgai hemen:

www.cemrbilbao2018.eu

#cemrbilbao2018

 

 

 

 

 

 

  • EUDELek eta Emakundek bultzatutako euskal emakume hautetsien Sarea Konferentzian aurkeztu izan da ekimen aitzindari gisa eta praktika onen erakusle gisa, udal politikatik berdintasunaren alde egin daitezkeen gauzen artean.
  • Idurre Bidegurenek, Bermeoko Alkateak, eta Izaskun Landaidak, Emakundeko Zuzendariak, Basqueskola ekimena aurkeztu dute “Partaidetza, Politika, Boterea” gunearen barruan.
  • Basqueskola sentsibilitate politiko guztiak eta udalerri asko eta tamaina guztiak ordezkatzen dituzten emakume hautetsiek bultzatzen dute.

Bilbo, 2018ko ekainaren 12an. Gaur goizean, Europako Udal eta Eskualdeen Kontseiluaren (CMRE) “Bilbo-2018 Berdintasuna, Aniztasuna eta Inklusioa” Konferentzia barruan, Nobel Saridun eta konferentziaren gonbidatua den Rigoberta Menchuren eta Virginia Woolf Basqueskola euskal emakume hautetsien arteko solasaldi bat antolatu da.

Bilkuran Basqueskola Sarean bultzatzaile nagusiak diren 18 emakume hautetsi izan dira, alkateak: Amurrio, Burgelu, Aiala, Asteasu, Santurtzi, Bermeo, Abanto-Zierbena eta Gatika, eta zinegotziak: Bilbo, Getxo, Pasaia, Donostia, Errenteria, Barakaldo, Galdakao, Sondika, Sestao eta Ortuella.

Izaskun Landaida Emakundeko Zuzendariarekin batera, hautetsiek Menchu doktoreari Sarearen lanak zein helburuak aurkeztu ahal izan dizkiote. Ekintzaile guatamaltekarrak giza eskubideen eta emakumeen burujabetzaren babesle sutsua da.

Idurre Bideguren Bermeoko alkateak eta Basqueskolaren ordezkariak dioen moduan: “Politikan aldaketa egiteko kultura-aldaketa behar dugu” Horrela, oraingo lanaren aldaketak etorkizunean igarriko dira. Horregatik, emakumeak politikan sartzen garenean, gizonezkoek jadanik sortu duten jantzia hartu beharrean, gure neurrirako jantzia egin behar dugula uste dugu. Herritarrak gizonezkoen lidergoarekin eta alkate izateko era batekin ohituta daude baina denbora pasa ahala, emakume alkateen estiloa ontzat hartzen ikusiko dugu”. Zentzu horretan, Bermeoko alkateak udaletan berdintasun-politikak sendotzearen garrantzia nabarmentzen du: “Oso garrantzitsuak dira. Nahiz eta asko aurreratu dugun pentsatu, gure kulturan ez dugu berdintasunik lortu eta ez ditugu modu berean emakumezkoak zein gizonezkoak neurtzen.”

PRENTSA OHARRA JEITSI

Bestalde, Emakunderen zuzendari Izaskun Landaidak zera azpimarratu du: aurrerapauso handia eman den arren, boterearen egitura eta espazioak androzentrikoak dira funtsean, eta, oinarrian, gizonek pentsatuta eta gizonentzat pentsatuta izaten jarraitzen dute. Horren ondorioz, euren udalerrian alkate edo zinegotzi izateak dakarren erantzukizun-kargua bera gauzatzeak dakartzan zailtasunen gehigarri diren oztopoei aurre egin behar diete emakumeek. Hori dela eta, emakumeen ahalduntzean oinarritutako estrategiak, adibidez, Basqueskola, oinarrizkoak dira.”

Rigoberta Menchurekin egindako solasaldian Bilboko Zinegotzia den Itziar Urtasunek parte hartu du eta esan duenez: “Emakumeak munduko herritar erdiak gara eta beraz gure ahotsa entzun behar izatea baino, erabakiak hartzen parte hartu behar dugu, gizartearen ordezkaritzan dugun neurriaren arabera. Sistema politikoak emakumeak behar ditu ezinbestean eta emakumeok sistema politikoa behar dugu erabakiak hartzen diren organoetan boto-emaile, hautagai eta ordezkari gisa dagokiguna izan dezagun. Itziar Urtasunen arabera gobernuek arlo politikoan emakumeen ordezkaritza parekidetik harantzago joan behar dute: “gizarte-aldaketa baten beharra jaso behar dute, gizarte-eredu berdinzalerantz joateko. Hain zuzen ere, emakumeok soilik zeruaren, lurraren eta boterearen erdia nahi dugula gogoratzea.”

PARTE HARTZEKO DINAMIKA ETA SAREAREN HELBURUAK

VWBasqueskola EUDELek eta Emakundek sortu zuten 2012an euskal emakume alkate eta zinegotzien bilgune, prestakuntzagune eta politikan eragina izateko gune izateko. EAEko udalerrietan, gobernuan zein oposizioan, dauden 1.100 emakume hautsiei guztiei zuzenduta dago. Gainera nazioarteko ikuspegiarekin jaio zen, Europako eta munduko emakume hautetsien beste sareekin aliantzak sortzeko asmoarekin.

Basqueskolaren estrategia hautetsiek eurek aitzinatzen eta zehazten dute eta euskal udaletako sentsibilitate guztiak ordezkatzen ditu, talde bultzatzaile anitzari esker. Alkateek (Santurtzi, Bermeo, Aiala, Amurrio, Burgelu, Asteasu eta Abanto-Zierben) eta zinegotziek (Bilbo, Getxo, Pasaia, Donostia eta Errenteria) osatzen dute. Emakumeen interes eta beharrizanak agenda publikoan sartzeko estrategiak modu koordinatuan lantzen dituzte, sare baten bidez. Eta emakumeen lidergoa eta partaidetza bultzatzen dituzte, ahots eta jarrera propioekin.

Horiez gain, beste hautetsi askok laguntzen dute sarean, ondorengo hiru lan-arloen bidez:

  1. Eragin politikoa, proiektua hedatzeko estrategiak diseinatzeko
  2. Denborak eta Bategarritasuna, bizitza eta politikaren jarduera bateragarriak izateko ekimenak bultzatzeko
  3. Harrera-2019, hautetsi berriak politikara heltzen direnean laguntza emateko

LEHENENGO ERRONKA: DENBOREN ERABILERA, BATERAGARRITASUNA POLITIKAN

VWBasqueskolaren erronketako bat denboraren erabilerei eta emakumeentzako horrek dituen kostuei buruz gogoeta egitea da. Eztabaida indartzeko, ekainaren 14an Jardunaldi bat antolatu da Vitoria-Gasteizen, euskal emakume hautetsi guztiei zuzenduta. Dagoeneko aditu gisa Soledad Murillo aditua bertan izango dela baieztatuta dago. Soledad Salamancako Unibertsitateko Soziologia irakaslea da, Nazio Batuen CEDAWeko kidea eta Berdintasunaren eta Genero Bortizkeriaren aurkako Legearen 2004-08 espainiar gobernuko lehenengo kargua.

Saio horretan udaletan udal politikan denboren antolaketari buruz hartzen ari diren neurriak azaldu eta horien gainean eztabaidatu nahi da. Esperientziak trukatuz eta benetako egoerak azalduz, erreferentzia-ereduak aterako dira, egunen batean gainerako euskal udaletara zabaldu daitezkeen praktika onak izan litezkeenak.