2014ko Udalen Gardentasun Indizea (UGI) argitaratu da, Espainiako Nazioarteko Gardentasun erakundeak egindakoa. Indize honetan, Gardentasunaren aldeko Euskadiko Udalen Sareko hainbat kideak lehendik zuten lekua sendotu edo hobetu dute. Transparency International erakundearen Espainiako atala 2008az geroztik egiten ibili da aipatutako indize hori. UGIren bosgarren edizio honetan (2014), Espainiako 110 udal handienen gardentasuna ebaluatu dute, 80 adierazleren bitartez.

Zehazki, sareko kide diren udaletako hiruk –Bilbok, Getxok eta Gasteizek– puntuazio gorena eskuratu dute (ehun puntutik ehun) Transparency Internationalen Espainiako atalak egindako Udal Gardentasun Indizearen bosgarren edizioan (2014). Gardentasun Sarean parte hartu dute, orobat, Barakaldoko eta Donostiako udalek. Lehenengoak 92,5 puntu lortu ditu, eta bigarrenak, berriz, 98,8, eta horiek izan dira, hain zuzen, sailkapeneko puntuaziorik altuenetakoak.

UGI tokiko gobernuen gardentasun-maila neurtzeko tresna da eta, besteak beste, EUDELeko Gardentasunaren aldeko Sarearen erreferentzia nagusietakoa izanik, bere lan-metodologia prestatzeko orduan.

Gardentasunaren aldeko Euskadiko Udalen Sarea 2013ko urtarrilean sortu zen EUDELen barruan, erreferente ziren udalen talde pilotu batekin. Gaur egun, 31 udal eta mankomunitate 1 (Txorierri) agertzen dira sareko kide aktibo gisa Udal Gardentasunaren aldeko lanean. Sarean arlo teknikoan zein politikoan egindako lanari esker, bi urtetan gardentasunean batera aurre egiteko estrategia sendotu da euskal udalerrien artean.

2014ko UGI sailkapeneko emaitzak:

http://www.transparencia.org.es/ITA_2014/INDICE_ITA_2014.htm

EKINTZEN BALANTZEA

Sarearen barruan egindako elkarlanari esker, Udal Gardentasunean aurrera egiteko gogoa zuten udaletarako material baliagarria sortu zuten. Honako hauek egin zituzten, besteak beste: gardentasunerako Kudeaketa-adierazleak jasotzen dituen gida, udalen antolamendurako barneko lana errazteko; 80 praktika on, EAEko eta Espainiako udalerrietan sortuak; eta 26 txantiloi-eredu, Gardentasunaren atarietan udal informazioa argitaratzeko, besteak beste, honako arlo hauei buruzkoa:

• Ordezkari politiko eta aldi baterako langileei buruzko informazioa
• Udal langileria eta antolabidea
• Informazio ekonomiko-finantzarioa
• Udal kontratazioa
• Udal laguntzak eta diru-laguntzak
• Izenpetutako hitzarmen eta kudeaketa-mandatuak

Dokumentu guztiak ikusgai daude, hemen:

www.eudel.eus/gardentasuna

Hemendik aurrerako erronkak: euskal udalak prestatzen ari dira ‘Publizitate aktiboan’ aurrera jarraitzeko (Web Atariak) ; bai eta ‘Informazio publikoa eskuratzeko eskubidea’ betetzearen arloan aurrera egiteko ere.

Nazioarteko Gardentasuna erakundeak UGIren (Udalen Gardentasun Indizea) 2014ko ebaluzioaren edizioa oraintsu plazaratu duela jakinarazi nahi dizue EUDELek.

Honekin batera, aurten erabiliko diren 80 Adierazleen Koadroa bidaltzen dizuet. Horiek ardatz hartuta, 50.000 biztanle baino gehiagoko Udaletan “auditoria” egingo da, bere webguneen bitartez aztertzen eta nabigatzen, informazioa emateko eta gardenak izateko erakunde horren eskakizunak betetzen dituzten egiaztatzeko asmoz.

Halaber, Gardentasunaren aldeko Euskadiko Udalen Sareak garatutako lanaren barruan, EUDELek Udal Gardentasunerantz abiatzeari buruz euskal udalei aholkularitza eta orientazioa eskaintzeko hainbat dokumentu egin dituela jakinarazi nahi dugu. Udaletan berrikuntza laguntzeari (UBL) buruzko azken programekin osatu da Sareko Lana, hainbat alorretan: tramiteei buruzko gidaliburuak, barne-prozedurak edo sinpletze administratiboa.

Gardentasunari buruz laguntzeko materialak

Gardentasunaren aldeko Sarearen barruan orain arte egindako materialak mota guztietako udaletan (tamaina txikiko, erdiko eta handikoetan) ezartzeko prestatu dira.

Hemen, “Udal Gardentasuna abian jarri eta kudeatzeko gida” nabarmendu behar dugu. Horretan, adierazleen sistemako eredu zabalagoa eskaintzen da, udalen beharrizanekin bat datorren egitura baten arabera, herritarrentzat ulergarria den informazioa eskainita.

Aipatutako gida osatzeko, EUDELen webguneko hurrengo esteka honetan dauden beste argitalpen bi daude: http://www.eudel.net/destacados/transparencia/

• “Gardentasuneranzko Ibilbide Orria”
• “70 Praktika On udal gardena lortzeko”

Gardentasun Sareari atxikitzeko:

Informazio honekin Gardentasunaren aldeko Euskal Udalen Sareak lankidetzan egindako lana ezagutarazi nahi dugu, udalek horretan parte hartzera gonbidatuta.

KONTAKTUA: udaltransparencia@eudel.net

Gardentasunaren Aldeko Euskal Udalen Saren barruan, martxoaren 7an, EUDELek eta Datuak Babesteko Euskal Bulegoak (DBEB/AVPD) “Gardentasuna eta Datu pertsonalen Babesa” izenburupean hitzaldia antolatu zuten, politikari zein teknikariei zuzenduta.

Hizlariak: Iñaki Pariente, DBEB/AVPDko Zuzendaria eta Roman Intxaurtieta, DBEB/AVPDko Abokatu Instruktore Ikuskatzailea.

Helburua:

• Datu pertsonalak babesteko eskubideak gardentasunean eta informazioaren erabileran eduki ditzakeen mugak ezagutaraztea.

Edukiak:

• Gardentasunari, Informazio Publikoa Erabiltzeari eta Gobernu Onari buruzko Legea indarrean hasteak Udalentzat dakartzan ondorioak eta horrek datu pertsonalak babesteko oinarrizko eskubidearekin daukan lotura.

• Legeen artean egon litekeen talka eta interpretatzeko zailtasunak:

• Datu Pertsonalak Babesteari buruzko abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoa.
• Gardentasunari, Informazio Publikoa Erabiltzeari eta Gobernu Onari buruzko abenduaren 9ko 19/2013 Legea.
• Herri Administrazioaren Araubide Juridikoari eta Prozedura Administratibo Erkideari buruzko azaroaren 26ko 30/92 Legea.

Beste erlazionatutako albisteak:

EUDELek Datuak Babesteko Euskal Bulegoaren Saria jaso du udal administrazioetan praktika onak zabaltzeagatik

Datu Pertsonalesn Babesaren arloko jardunbide Egokien Eskuliburua Euskal Autonomia Erkidegoko toki erakundeetarako