Herri-Dirubideen Euskal Kontseiluak urriaren 13an Gasteizen egindako bileran, Eusko Jaurlaritzak, hiru foru-aldundiek eta EAEko udalek erabakiak hartu dituzte, besteak beste, 2025erako zerga itunduen bilketa ixteko aurreikuspenei, 2026rako bilketa aurreikuspenei eta 2026rako Doikuntza Funts Orokorraren behin-behineko zehaztapenari buruz.
2025eko itxierako aurreikuspenak: 2025eko ekitaldirako zerga itunduen bilketa ixteko aurreikuspena 20.092 milioi eurokoa da, 2025eko aurrekontua baino %1,9 handiagoa. Mutualistei egindako itzulketek eragin nabarmena izan zuten 2024ko ekitaldiko diru-bilketan. Inpaktu hori finkatu eta gainditu ondoren, eta bilakaera ekonomiko onuragarriaren bultzadari esker, itxierako aurreikuspena %9,7 handitu da 2024ko ekitaldiaren itxierarekin alderatuta.
2026ko aurrekontuaren aurreikuspenak: 2026ko ekitaldirako diru-bilketaren aurreikuspenei dagokienez, 2025eko aurrekontua baino %7,2 puntu handiagoa izatea aurreikusten da.
HDEK-ko informazio zabalagoa (2025/10/13):
Udalerrien ordezkariak
EAEko udalerrien aldetik, hiru lurralde historikoetako hiru alkatek parte hartzen dute Herri-Dirubideen Euskal Kontseiluan:
- Esther Apraiz Fernandez la Peña, Derioko alkatea (EUDELeko elkarteburua).
- Nagore Alkorta Elorza, Azpeitiko alkatea (EUDELeko elkarteburuordea)
- Natividad López de Munain Alzola, Burgeluko alkatea (EUDELeko Batzorde Eragileko kidea)
Arrisku partekatua eta finantza-nahikotasuna
Bileraren ondoko agerraldian, Esther Apraiz elkarteburuak Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako lurralde-kontseiluen berehalako deialdia nabarmendu du. Gogorarazi duenez, “Udalek eta aldundiek Udal Finantzaketarako Foru Funtsak adosteko ditugun topaguneak dira, eta bertan erabakitzen da nola banatu herrialdeko baliabideak EAEko udalerri bakoitzari. Bertan, udal-finantziazioaren “argazkirik” errealena ikus dezakegu.
Urriko kontseiluan partekatutako datuei dagokienez, Elkarteburuak bilketaren bilakaera ona nabarmendu du, aurreikuspenen arabera ekitaldia modu positiboan itxiko baita, mutualistei egindako itzulketak finkatu ondoren. Alabaina, aldi berean, gogora ekarri ditu zuhurtasun- eta erantzunkidetasun-mezuak, arrisku partekatuko sistema baten barruan: “Berri onak dira instituzio guztien proiektuei eta politikei jarraipena emateko. Baina ez ditugu ahaztu behar egungo nazioarteko egoera konplexuan ezinbestekoak diren zuhurtzia eta zorroztasuna; izan ere, ziurgabetasun eta aldakortasun handia dago, aldaketak gero eta epe laburragoan izaten dira, eta eragina dute bertako eremuan eta udaletan”.
Foru-funtsek udal-finantzaketarako iturri nagusi gisa duten garrantzia azpimarratu ondoren, Esther Apraizek berriz nabarmendu du udalerrien finantza-nahikotasunarekiko errespetatua, “funtsezko lankideak baitira gainerako instituzioekin batera, EAEko biztanleen kezka nagusiei erantzuteko, hala nola etxebizitzari, babes sozialari, erronka demografikoari, berdintasunari eta zaintzari”. Apraizek azpimarratu du “eskumen partekatuak” direla, eta “instituzio guztien koordinazioa, lankidetza eta baliabide-laguntza” behar dituztela. “Soilik lankidetzaren bidez eskaini ahal izango dizkiegu erantzun eraginkorrak herritarren eskaerei eta gizartearen etorkizuneko erronkei”, adierazi du.