Eudel

Berriak

Sailetako Albisteak

Azken berriak

Urtero bezala, Azaroak 25 – Emakumeenganako Indarkeriaren aurkako Nazioarteko Eguna dela-eta, Euskadiko udalerri guztietara bidali da adierazpen instituzionalaren eredua, EUDELek landua. Adierazpen hau adostua izan da Emakunderekin eta BERDINSAREArekin, Berdintasunaren aldeko eta Emakumeenganako Indarkeriaren aurkako  Euskadiko Udalen Sarea.

ADIERAZPENA IKUSI

Udal autonomiari errespetua erakutsiz, Adierazpen proposamena eredu irekia izan da, udal bakoitzak adierazpen hori tokiko errealitatera egokitu dezan, Osoko Bilkuran, Bozeramaileen Batzordean, Gobernu Batzordean edo udalak antolatutako dagokion parte hartzerako organuetan adostuak.

Azaroaren 29an, Vitoria-Gasteizko Europa Jauregian

Urriako azken 3an, EUDELek, beste Euskadiko erakundeek eta agente sektorialeek bat egin dute “Elikagaien Xahuketarik ez Euskadin” izeneko manifestuarekin.

Jardunaldi berri honen helburua da jakinaraztea zer jarduketa egiten ari diren esparru horretan, eta herritarrak sentsibilizatzea zer-nolako arazoa den elikagaiak xahutzea.

PROGRAMA IKUSI

IZENA-EMATEA

Ekitaldi hau Ekonomiaren Garapen eta Azpiegitura Saileko Nekazaritza, Arrantza eta Elikagaien Politikako Sailburuordetzak, ELIKA Fundazioaren bidez, egiten ari den Euskadin elikagaiak xahutzearen kontrako borrokan Jarduketa-Planaren barruan dago.

LEKUA:

Francisco de Vitoria auditorioa

Europa Kongresuen Jauregia
Gasteiz etorbidea 85,
01009 Vitoria-Gasteiz

EGUNA: 2018ko azaroaren 29a

ORDUA: 09:00 am

Doakoa da. Leku-kopurua mugatua da

Udalen parte-hartzea zerga itunduetan 2018-2019

Euskadiko Udalen esku jartzen du EUDELek landutako Udal Finantzazioari buruzko ‘UDALA-buletin monografikoa’ berria, “Udalen parte-hartzea zerga itunduetan 2018-2019” gaiari buruzkoa. Ohi bezala, argitalpen hau paperean bidaliko zaiei udalei datozen egunetan.

Edizio berri honetan, Herri Dirubideen Euskal Kontseiluaren bileraren (18/10/11) eta Finantzen Lurralde Kontseiluen (Araba, Bizkaia, Gipuzkoa) bileren ondoren lortutako Udal Finantzaketarako Foru Funtsei buruzko lurraldekako banantze-datuak daude bilduta.

UDALA 163 BULETINA JEITSI

UDALA 163 BULETINA IKUSI

*Ikusi aurreko UDALAko argitalpenak

*Harpide ezazu EUDEL Newsletter-a

·         EUDELek, Eusko Jaurlaritzak, hiru foru-aldundiek, Gasteizko, Bilboko eta Donostiako udalek, eta UEMAk, non hiztunen aktibazioan inplikatzeko deia egin den

·         ‘Bizi. Prest. Egunero delako euskararen aldia’ da gaur aurkeztu duten testuaren izenburua, eta Euskaraldiak ireki duen bidearen balioa nabarmendu dute.

Gasteiz, 2018/11/19

‘Bizi. Prest. Egunero delako euskararen aldia’ izenburuaren pean, EUDELeko, Eusko Jaurlaritzako, hiru foru-aldundietako, Gasteizko, Bilboko eta Donostiako udaletako, eta UEMAko ordezkariek adierazpen instituzional bat sinatu dute gaur goizean, datorren abenduaren 3an izango den Euskararen Nazioarteko Egunaren ospakizuna dela-eta. Eusko Jaurlaritzak Lakuan duen egoitzan egin da ekitaldia, eta bertan, instituzio publikoek deia egin dute hiztunak aktibatzeko, egunero delako “euskararen aldia”. “Lorgarria delako, erabat, euskararen erabilera hazkunde iraunkorraren bidean jartzea, baldin eta herritar bakoitzak euskara ezpainetara eramateko bere erabaki pertsonala gauzatzen badu eta erakunde publiko bakoitzak herritarrek euskaraz aritzeko duten eskubidea bermatzeko bitartekoak jartzen baditu”, adierazi dute.

EUDEL ordekatuz eta Euskadiko Udalen izenean, ekitaldian parte hartu du Koldo Iturbek, Getxoko Udaleko Kulturako zinegotzia. Beste erakundeen ordezkariak honako hauek izan dira: Miren Dobaran, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikako sailburuordea; Pilar García de Salazar, Ekonomia Garatzeko eta Lurralde Orekarako diputatua Araban; Ana de Castro, Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara zuzendaria; Garbiñe Mendizabal, Gipuzkoako Foru Aldundiko Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaria; Iñaki Prusilla, Gasteizko Udaleko Ingurumen zinegotzia; Mari Jose Arrieta, Bilboko Udaleko Euskarako zuzendariordea; Xabier Euzkitze, Donostiako Udala ordezkatuz; eta Josu Labaka, UEMAko presidentea.

Aktibazioa eta adostasuna

Aurtengo adierazpena estu lotuta dago Euskaraldia ekimenarekin; ostiralean hasiko da eta luzatu egingo da, hain zuzen ere, Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen den egunera arte. “Prest gaude, eta gogotsu, euskarak gure ahoan bizi-bizi dantza egin dezan. Gogotsu gaude, eta prest, gure belarrietan atseginez onartzeko euskararen soinua. Dakiguna dakigula, entzuten ez dena baita euskara kaskar bakarra”, irakurri du.

Hiztunen aktibazioaren aldeko apustu horretaz gain, euskararen inguruko adostasuna aldarrikatu du testuak. “Adostasuna eta batasuna dira, beraz, bidea, euskarak batura behar duelako, ez kenketa; biderketa behar du, ez zatiketa”, defendatu du.

ADIERAZPENA jeitsi

  • #HERRISMARTIK ekimenak “Lurralde Adimenduneko Euskal Estrategia” garatzeko xedea du, udaletan udal zerbitzu adimendunak (Smart Cities) bultzatzeko, teknologia-modernizazioa, kudeaketa aurreratua, sinplifikzio administratiboa eta interoperabilitatea baliatuta.

2018ko Azaroak 15. EUDELen Berrikuntza Batzordeak Smart City Expo World Congress 2018 ekimenenean hartu du parte Bartzelonan, azaroaren 13tik 15era, hiri adimendunen munduko topaketa batean; bertan, 700 hiritako ehun alkatek baino gehiagok eta ia 850 enpresak hartu dute parte.

Bartzelonan izan den euskal ordezkaritza honako hauek osatu dute: Elgoibar (Gipuzkoa), Larrabetzu eta Ermua (Bizkaia) eta Zambranako (Araba) udaletako ordezkariek, baita Eusko Jaurlaritzako eta foru-aldundietako ordezkariek ere.

Eraldaketa digital eta soziala ardatz, biltzarrak zenbait gai izan ditu hizpide, besteak beste, gobernantza, mugikortasuna, ingurumena eta ekonomia zirkularra, eta hiri inklusibo eta seguruak nola lortu izan da erronketako bat.

Ekitaldiaren hiru jardunaldietan, EUDELen ordezkaritzak berrikuntzako proiektuak eta ‘Smart City’ esperientziak partekatu ahal izan ditu beste hiri batzuekin, eta, era berean, ezagutzera eman du Gobernantza eta Udal Garapen Adimenduneko 2018-2019 Estrategia, “HERRISMARTIK” izenekoa.

EUDELek eta Eusko Jaurlaritzak elkarrekin sustatuta, proiektuaren xedea da Euskadiko udalerriak erreferente izatea lehiakortasunean, ongizatean, gizarte-inklusioan, enpleguaren kalitatean eta toki garapenean, 2020. urteko Europan. Etorkizunerako proiektua da, eta, horregatik, Euskadiko hainbat erakunde eta eragile daude horretan lanean, aurrerapenak eta esperientzia berritzaileak partekatu ahal izateko.

*Euskal ordezkaritza SCEWC 2018 : Ane Beitia, Elgoibarko alkatea, Iñigo Gaztelu, Larrabetzuko alkatea, Aitor Abecia, Zambranako alkatea, Josu Ansola, Ermuko teknikaria (EUDELen Berrikuntza Batzordea), Eusko Jaurlaritzaren eta Foru Aldundien ordeazkariekin.

Sare-sistema eta tokiko esperientzien bankua

HERRISMARTIK proiektuarekin, EUDELek zeregin aktiboa hartu du bere gain, udal adimendunen sare-sistema bat eta tokiko proiektuen/esperientzien banku bat sortzeko lanean. Bizkaian, Gipuzkoan eta Araban eratutako hiru lurralde batzordeen bitartez, EUDELek EAEko udal guztietara zabaldu nahi du udalarteko ikaskuntza ingurunea, lurralde adimenduneko proiektuak abiarazteko.

Tamaina eta egoera ugaritako udalen arteko lankidetza-proiektua da, eta epe ertain eta luzera gauzatu daitezkeen beharrizan eta konpromisoen inguruko aurretiko diagnostikoa du abiapuntu. “HERRISMARTIK” ekimenaren erronka nagusia da teknologia digitalek tokiko esparruan eskaintzen dituzten aukerak errealitate bihurtzea.

Azken finean, “HERRISMARTIK” ekimenak hiri eraldaketa sustatu nahi du, ingurumenaren, demografiaren eta teknologiaren esparruan sortu diren erronka berriei erantzuteko, eta enpresei, ekintzaileei eta erakundeei, oro har, eragile aktibo izateko aukera emateko, negoziorako aukera berriak identifikatu eta abiarazteko orduan.

+ Informazio gehiago: www.herrismartik.eus          #Herrismartik

+Albisteak: EUDELek diagnostiko bat bultzatu du udalekin batera, berrikuntzaren eta Smart City zerbitzuen arloan

Bilbon, 2018ko azaroaren 14an. EUDELen Batzorde Eragilearen bilera egin da gaur goizean, eta EUSKARALDIA hasteko egun gutxi falta direnez, Euskadiko udalerrien ordezkari diren alkateek EUSKARALDIArekiko babesa agertu nahi izan dute berriz ere, eta, era berean, dinamika hori bultzatzeko, udalerrietan tokiko errealitateak aintzat hartuta lanean ari diren eragile guztien konpromisoa eta lana eskertu nahi izan dituzte.

EUDELen iritziz, EUSKARALDIAren gauzarik baliotsuena, hain zuzen, hauxe da: ekimenaren izaera parte-hartzaile eta laguntzailea, herritar guztiak, hau da, gizartea osoa protagonistak izan daitezen lortzea. Egindako lana eskertu, eta, orobat, goraipatu nahi du EUDELen Batzorde Eragileak, udalek eta herrietan sortu diren euskara-batzordeek  elkarlanean egindako lana dela-eta; era berean, inplikatu diren eragile guztiei ere eman nahi dizkie eskerrak: herritar anonimoei, euskalgintzako eragileei (euskara elkarteak, euskaltegiak, etab.), mota guztietako talde eta elkarteei (kultur arlokoak, kirol arlokoak, aisialdikoak, etab.) eta erakunde publiko zein pribatuei.

Imanol Landa elkarteburuak azpimarratu duenez, “udalerrietan arnasten da euskara, gure herriaren identitatea, eta pertsonak dira horren iturri nagusiak. Horrenbestez, EUDELek eta Udalak, EUSKARALDIAren sustatzaile garen aldetik, funtsezko zeregina dugu, batasunaren eta adostasunaren eredu den dinamika honi jarraitutasuna emateko urteko 365 egunetan, udalerrietan euskararen erabilera modu eraginkorrean haz dadin. EUSKARALDIAren xede nagusietako bat da euskara jakin edo ulertu bai baina hitz egiten ez duten pertsonak hitz egitera animatzea, alegia, aktibatzea. Horren aldeko urrats bat gehiago eman dugulakoan gaude”.

Bestalde, Aitor Aldasoro Beasaingo alkate eta Batzorde Eragileko Euskara ordezkariak adierazi duenez, Euskal Herriko udalerrietan bide luzea egin dugu, baina oraindik asko dugu egiteko. Kalean euskara zein gaztelania entzuten dira, herriaren ezaugarri soziolinguistikoen arabera, baina euskaraz ez dira aritzen hizkuntza horretan mintza daitezkeen guztiak; horrenbestez, zaindu eta indartu egin behar dugu euskararen erabilera. Hobetzeko dauden arlo askotan, aurrera egiten jarraitzeko beharra dago: lana, merkataritza, euskarazko sorkuntza, euskarazko kultur produktuen kontsumoa, etab. Modu asko daude gure hizkuntza indartzeko, adibidez Ahobiziak sendotuz eta Belarriprestak aktibatuz; horixe da, hain zuzen ere, EUSKARALDIAren helburua”.

Gaur goizean izandako bileran, EUDELen Batzorde Eragileak “Abenduak 3 – Euskararen Nazioarteko Eguna” adierazpenari atxikitzea adostu du, baita berori Euskadiko udalei igortzea ere. Adierazpen hori HAKOBAk idatzi du, eta jendaurrean aurkeztuko da gutxi barru.

www.euskaraldia.eus

 

  • Euskadiko udalerrien izenean, Europako Toki eta Eskualde Botereen Kongresuaren (ETEBK) 35. saioan hartu du parte Imanol Landak azaroaren 5ean eta 6an, bi urterik behingo hauteskundeak direla-eta, hau da, Kongresuaren presidentetzakoak eta bi ganberetakoak (udalerriena eta eskualdeena).
  • Anders Knape suediarra ETEBKren buru hautatu dute, 2020ra arte. Xavier Cadoret frantziarra eta Gunn Marit Helgesen alemaniarra izango dira, hurrenez hurren, tokiko ganberaren eta eskualdeko ganberaren buruak.

Europako Toki eta Eskualde Botereen Kongresuaren (ETEBK) 35. saioa Estrasburgon egin da azaroaren 5ean eta 6an. Bertan, Europako Kontseiluko 47 estatuetako udalerri eta eskualdeetako hirurehun hautetsi baino gehiago bildu dira. Topaketaren xede garrantzitsuena Kongresuko kargu gorena, presidentea, berritzea izan da, bai eta ganbera bietako presidenteak aldatzea ere: Tokiko Ordezkarien Ganbera (EUDEL kide da) eta Eskualdeen Ganbera. Halaber, 14 presidenteorde hautatu dira: zazpi, ganbera bakoitzeko.

Bruselan, EUDELen elkarteburuak, Imanol Landak, hiru hautetsiak zoriondu ditu lortutako karguagatik, eta honakoa azpimarratu du: ETEBK-k garrantzizko lan aparta egiten du tokiko demokraziaren alde, eta Europako Kontseiluaren funtsezko organoa da udalerrien eta eskualdeen arteko topaketarako. Tokiko gobernuen arteko lankidetzak bultzatzen gaitu erantzun bateratuak topatzera, Europak dituen erronka handien aurrean. Zeregin horrek maila askotako gobernantza eta deszentralizazioa indartzea eskatzen du, erakundeen eta erabakitzeko esparruen arteko lankidetza bultzatuz”.

Hauteskundeez gain, 35. saioaren oinarrizko gaia hauxe izan da: “Hautetsien osotasuna eta jokabide etikoa”. Etika publikoaren, gardentasunaren eta gobernu irekiaren esparruan, programaren jardunaldi biek eztabaidak ekarri dituzte, Europa osoko hiriek zein eskualdeek dituzten erronka komunen inguruan. Mintzagai izan dira, besteak beste, immigrazioa eta errefuxiatuen harrera, kulturarteko bizikidetasuna eta aniztasuna, emakumezkoen eta gizonezkoen arteko berdintasuna eta gizarte-inklusioa. Saioaren irekiera-ekitaldian, kargua utzi duen presidenteak, Gudrun Mosler-Törnströmek, bi urteko agintaldian bere zuzendaritzapean Kongresuak garatutako jardueren eta erdietsitako lorpenen balantzea egin du.

Europako Toki eta Eskualde Botereen Kongresua Europako Kontseiluko erakundea da, eta bere ardura da tokiko eta eskualdeko demokrazia sendotzea 47 estatu kideetan. Bi gobernu-organok eratuta dago: Toki Botereen Ganbera (EUDEL horren kide da) eta Eskualdeen Ganbera.

Bi ganberen artean 324 hautetsi daude, tokiko zein eskualdeko 200.000 gobernukoak baino gehiagokoak. Kongresuaren lana hiru batzordetan egituratzen da: Toki Autonomiaren Europako gutunaren jarraipen-batzordea, Gobernantza batzordea eta Egungo nazioarteko gaien batzordea.

Hauek dira, besteak beste, ETEBKren funtzioak: eragin osoko txostenak bidaltzen ditu europar araudiari buruzko lehentasunezko arloetan, esaterako: finantzaketa, enplegua, emakumezkoen eta gizonezkoen berdintasuna, gizarte-aniztasuna eta inklusioa, eta hizkuntza gutxituen babesa. Era berean, erreferentea da giza eskubideen arloan egindako jardunagatik eta behatzaile gisa, Europako Kontseiluko herrialdeetako lurralde-demokraziaren egoeraren aztertzeagatik.

ETEBKren hauteskundeen emaitzak, 2018ko azaroan

Kongresuaren presidentea: Anders Knape Suediako Toki eta Eskualde Agintarien Elkartearen (SALAR) presidenteordea da, baita bere jaioterria den Karlstad (Suedia) udalerriko zinegotzia ere. ETEBKren barruan, kargu bikoitza izan du orain arte: Kongresuko presidenteordea eta Toki botereen ganberaren presidentea.

CVa ikusi. Knape presidentearen hitzaldia

Toki Botereen Ganbera. Presidentea: Xavier Cadoret.

Saint Gerand le Puyko alkatea, eta Frantziako Alkateen Elkartearen Zuzendaritza Batzordeko kidea da. ETEBKn, Kongresuko presidenteordea izan da, baita Toki Botereen ganberakoa ere, 2016tik 2018ra . CVa ikusi.

Eskualdeen Ganbera. Presidentea: Gunn Marit Helgesen.

Telemark (Norvegia) Konderriaren Kontseiluko kidea eta Norvegiako Toki eta Eskualde Agintarien Elkartearen (KS) presidentea. ETEBKren eskualde ganberaren presidente hautatua izan da berriro, 2012tik. Era berean, Norvegia ordezkatzen du Munduko Kontseiluan eta CGLUren Buro Exekutiboan. CVa ikusi

Presidenteordeen zerrenda   Botoak eta emaitzak ikusi

Toki Ordezkarien Ganbera  Eskualdeen Ganbera
1 Karl-Heinz Lambertz, Belgika (SOC)
2 Harald Sonderegger, Austria (EPP)
3 Johan Van Den Hout, Herbehereak (SOC)
4 Tamar Taliashvili, Georgia (SOC)
5 Yuliya Svitlychna, Ukraina (ILDG)
6 Anna Magyar, Hungaria (EPP)
7 Alexander Drozdenko, Errusiako Federazioa (EPP)
1 Barbara Toce, Italia (SOC)
2 Liisa Ansala, Finlandia (ILDG)
3 John Warmishan, Erresuma Batua (SOC)
4 Michail Angelopoulus, Grezia (EPP/CCE)
5 Clemens Lammerskitten, Alemania (EPP/CCE)
6 Cristina Moreno, Espainia (SOC)
7 Gaye Doganoglu, Turkia (EPP/CCE)