Nabarmenak

25.05.2026 Nabarmenak

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek udal euskaltegien egonkortasuna indartzeko finantzazio-sistema berria adostu dute

Akordioak udal euskaltegien finantzazio-sistema eguneratu, egonkortasuna indartu eta udalei plangintza egiteko gaitasun handiagoa emango die
Ibone Bengoetxea lehendakariordea: “Euskararen erabileran jauzia eman nahi badugu, doakotasun-politikak ez ezik, euskaltegi sare sendo eta egonkorra ere behar dugu”
EUDELeko elkarteburu Esther Apraiz: “Akordio honek milaka herritarrentzat funtsezkoa eta hurbila den zerbitzu baten finantzaketa blindatzea ahalbidetzen du”.

Vitoria-Gasteiz 2026-05-25

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek udal euskaltegien finantzazio-sistema berria adostu dute. Bi erakundeek lehen aldiz lortu dute udal euskaltegien finantzazioari egonkortasuna eta epe luzerako ikuspegia emango dion akordioa, Udal Legean jatorria duena. Sistema berriak orain arte indarrean egon den eredua eguneratuko du, kudeaketa administratiboa sinplifikatuko du eta udalen zein euskaltegien plangintza-gaitasuna indartuko du.

Akordioaren aurkezpena gaur goizean egin da Eusko Jaurlaritzaren Gasteizko egoitzan. Bertan parte hartu dute Ibone Bengoetxea lehendakariorde eta Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak; Esther Apraiz EUDELeko elkarteburuak eta Derioko alkateak; Maialen Gurrutxaga Elgoibarko alkateak (EAJ/PNV); Iñaki Olalde Oñatiko zinegotziak (EH BILDU); eta Jon Ugarte Irungo alkateordeak (PSE-EE). Halaber, bertan izan dira HABEko zuzendaria, Jokin Azkue, eta EUDELeko zuzendaria, Joseba Intxausti ere. Agerraldian azpimarratu da akordioak duen balioa eta euskararen inguruan lankidetza instituzionalerako eta herri ikuspegia partekatzeko dagoen gaitasuna.

Ibone Bengoetxea lehendakariordeak nabarmendu du gaur aurkeztutako akordioa “ez dela neurri isolatu bat”, baizik eta Eusko Jaurlaritzak JAUZIA GARA estrategiaren barruan helduen euskalduntzearen sisteman bultzatzen ari den eraldaketa zabalago baten parte dela. “Euskararen erabilera sozialean jauzi kualitatiboa eman nahi dugu eta, horretarako, lehentasunezko esparru bat dago: ezagutza eta hizkuntza-gaitasuna”, adierazi du. Ildo horretan, azpimarratu du “euskararen erabileran jauzia eman nahi badugu, doakotasun-politikak ez ezik, euskaltegi sare sendo eta egonkorra ere behar dugula”.

EUDELeko elkarteburuak, Esther Apraizek, euskal udalen aldarrikapen historiko bati erantzuteko erakundeen arteko lankidetza azpimarratu du eta udal sentsibilitate ezberdinen artean lortutako adostasunari balioa eman dio: “Gaur funtsezko urratsa ematen dugu udal euskaltegien finantziazioa blindatzeko eta milaka herritarrentzat funtsezko eta hurbileko zerbitzu publiko gisa sendotzeko”. Era berean, azpimarratu du akordioak hizkuntza eskubideak, gizarte kohesioa eta aukera berdintasuna indartzen dituela euskal udalerrietan.
Udal-ordezkariak bat etorri dira udalen eta ikastetxeen finantza-egonkortasunerako eta plangintza-gaitasunerako konpromiso bateratuan. Euskaltegi publikoek komunitatearen bizitzan duten garrantzia ere defendatu dute, baita udalerri guztietan euskararako sarbidea bermatzeko ere.

Aurkezpenean parte hartu duten udal ordezkariek akordioak udal euskaltegien egonkortasuna indartzeko, epe luzerako plangintza errazteko eta milaka herritarrentzat gertukoa eta funtsezkoa den zerbitzua sendotzeko duen garrantzia azpimarratu dute

Finantzazio-sistema berria udal euskaltegientzat

HABEren eta EUDELen arteko akordioak udal euskaltegien finantzazio-sistema berria ezarriko du 2026-2027 ikasturtetik aurrera, eta hasiera batean lau ikasturterako indarraldia izango du. Sistema berriak irakasleen kostuetan eta antzinatasunean oinarritutako aurreko eredua ordezkatuko du, jarduera-unitateetan eta emandako eskolorduetan oinarritutako sistema sinplifikatuago eta homogeneoago baten bidez.

Helburua udal euskaltegien finantza-egonkortasuna indartzea, kudeaketa administratiboa erraztea eta sistema euskaltegien gaur egungo errealitatera egokitzea da. Gainera, akordioak trantsizio-neurriak aurreikusten ditu, sistema-aldaketaren ondorioz kaltetuak izan daitezkeen euskaltegiek galerarik izan ez dezaten.

Eusko Jaurlaritzak handitu egingo du udal euskaltegietara bideratutako finantzazioa: 2025-2026 ikasturteko 14,1 milioi euroetatik 2026-2027 ikasturtean 15,1 milioi eurora igaroko da. Horrek %7tik gorako igoera ekarriko du.

Gaur egun, 38 udal euskaltegiek ia 9.000 ikasleri ematen diete zerbitzua, eta bostehun bat profesionalek egiten dute lan sare honetan. Guztira, euskaltegi publiko eta pribatuen sareak 35.000 ikasletik gora biltzen ditu Euskadin.

Akordioak, gainera, matrikulazio-kanpaina bateratuak egitea eta HABEren eta EUDELen arteko jarraipen-batzorde bat sortzea aurreikusten du, udal euskaltegien etorkizuneko beharrei erantzuteko eta bi erakundeen arteko koordinazioa indartzen jarraitzeko.

JAUZIA GARA eta ezagutzaren esparrua

Gaur aurkeztutako akordioa Eusko Jaurlaritzak bultzatutako JAUZIA GARA estrategiaren baitan kokatzen da. Estrategiaren helburua euskararen erabilera sozialean jauzi kualitatiboa sustatzea da.

Estrategia horren barruan, lehentasunezko esparruetako bat ezagutza eta hizkuntza-gaitasuna dira. Eusko Jaurlaritzaren helburua da gero eta pertsona gehiagok euskara ikastea eta, batez ere, gero eta pertsona gehiago euskaraz moldatzeko gai izatea eguneroko bizitzan.

Azken urteotan, Eusko Jaurlaritzak hainbat doakotasun-politika bultzatu ditu euskara ikasteko oztopo ekonomikoak murrizteko. Eta datuek erakusten dute politika horiek emaitzak ematen ari direla. Horren adibide da A1 mailaren doakotasuna: neurri hori martxan jarri ondoren, A1 maila gainditu dutenen kopurua 1.963tik 2.831ra igo zen ikasturte bakarrean. Hau da, %44ko hazkundea eta ia 900 ikasle gehiago euskararen lehen mailara hurbilduta.

Testuinguru berean kokatzen da Eusko Jaurlaritzak duela gutxi aurkeztu duen Euskara Bonua ekimena ere. Proposamen horren bidez, euskaltegietara gerturatzea ez ezik, ikasketa-prozesuan jarraitzea eta erabilerarako benetako gaitasuna eskuratzea ere sustatu nahi da.

Era berean, Eusko Jaurlaritza euskaltegi pribatuen etorkizuneko ituntze-sistema prestatzen ari da dagoeneko, helduen euskalduntzearen sare osoari egonkortasun handiagoa emateko eta herritarrei kalitatezko zerbitzua bermatzeko helburuarekin.

07.03.2025 Nabarmenak

Esther Apraiz EUDELeko elkarteburuari elkarrizketa Onda Vascan

Bilbon, 2025eko martxoaren 7an. Elkarteburu eta Derioko alkatea Onda Vascako mikrofonoen aurrean jarri da udalerrien gaurkotasunaz hitz egiteko, otsailaren 20an egin berri den Euskadiko Udalen Elkartearen Batzarraren testuinguruan. Apraizek hizpide izan ditu udalen zenbait erronka garrantzitsu, EUDELen 2025eko Ekintza-planean jasotakoak: Udalhitz akordioa eguneratzea, tokiko enplegu publikoa hobetzeko; Eusko Jaurlaritzarekiko lankidetza etxebizitza-eskubidearen alorrean; eta udalerrietan etxebizitza turistikoak arautzea, besteak beste.

Gernikan Bizkaiko Emakume Hautetsien IX. Batzarra egin den egun berean, Esther Apraizek nabarmendu egin ditu euskal udalek berdintasunaren alde hartutako konpromisoak, EUDELen M8ko adierazpenean azaltzen direnak, eta behar beste baliabide erabiltzeak duen garrantzia azpimarratu du, feminismoaren lorpenei jarraipena emateko eta gaur egungo bolada erreakzionario eta neomatxistari aurre egiteko.

17.07.2024 Nabarmenak

Uztailak 18: (ELoGE 2024) Gobernantzako Bikaintasunaren Europako Zigilua euskal udalei banatzeko ekitaldia

“Streaming” zuzeneko konexioa. Ekitaldia 10:30etatik aurrera izango da, Donostiako EKINN zentroan (Donostia Sustapena)

Esther Apraiz EUDELeko elkarteburua eta Daniel Popescu Europako Kontseiluko ordezkaria (Toki eta Eskualde Botereen Biltzarreko tokiko demokrazia sustatzeko saila) izango dira ekitaldiko buruak.

Parte-hartzaileak: zortzi udal hautagaietako alkateak:

Eneko Goia, DONOSTIAko alkatea; Ana Azkoitia, AZKOITIko alkatea; Aitziber Oliban, ERANDIOko alkatea; Juan Carlos Abascal, ERMUko alkatea; Aizpea Otaegi, ERRENTERIAko alkatea; Cristina Laborda, IRUNgo alkatea; Ainize Gastaka, LAUDIOko alkatea; Eric Gálvez, LEGAZPIko alkatea

“ELoGE 2024 Zigilua” lortuko duten udalak ekitaldian bertan jakinaraziko dira, eta honako egitarau hau izango du:

10:30 Donostiako alkatearen ongietorria. EUDELeko elkarteburuaren eta Europako Kontseiluaren hitzaldiak
10:45 Zigiluaren garaikurra banatuko zaie udal bakoitzari eta alkateen hitzak
11:00 Amaierako argazkia, saria jaso duten udalerriekin eta gainerako hautagaiekin

01.12.2022 Nabarmenak

EUDELeko elkarteburuak Europako Udalerrien goi-bileran parte hartuko du Parisen abenduaren 5ean eta 6an

Gorka Urtaranek hasierako eztabaida politikoan parte hartuko du; abenduaren 5ean (astelehena), 14.00etatik aurrera.
EUDELen elkarteburuak Euskadiko udalak ordezkatuko ditu Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluko batzorde politikoan; presidente berria aukeratuko dute bi urterako.

2022ko abenduaren 1a. Datorren asteko astelehenean eta asteartean, abenduaren 5ean eta 6an, EUDELen elkarteburu Gorka Urtaran Parisen egongo da abenduaren 5ean eta 6an, Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluko Zuzendaritza Batzordearen bileran parte hartzeko. Anne Hidalgo alkatea izango da Frantziako hiriburuko Udalak hartuko duen gailur honen anfitrioia. Bertan, 41 herrialdetako toki-gobernuetako ia berrehun hautetsi elkartuko dira.

Gailurra astelehenean, hilaren 5ean, hasiko da, 14:00etan; “Krisia, desegonkortasun soziala eta gizartearen polarizazioa” izeneko maila handiko eztabaida politikoa eginez.

Gorka Urtaran elkarteburuak eztabaidan parte hartuko du bere homologoekin batera, Europan udalerrien arteko kooperazioak duen garrantziaz eta demokrazia eta gizarte-kohesioa babesteko tokiko gobernuen funtsezko zereginaz hitz egiteko, ziurgabetasuneko eta mehatxu globaletako testuinguruan.

Eztabaidaren ostean, bozketa egingo da, EUEKren presidentetza berritzeko bi urteko agintaldirako (2023-2025). Gaur egungo presidentea Emilia-Romagna eskualdeko presidentea da, Stefano Bonaccini, eta ez da kargua berritzeko aurkeztuko.

Bigarren eta azken egunean, abenduaren 6an (asteartea), EUEK-k posizionamendu komuneko hainbat dokumentu onetsiko ditu. EUDELek tokiko bizitzan Berdintasuna lortzeko Europako Gutunaren eguneratzean parte hartuko du; 2016an onetsi zen, berdintasuneko eta indarkeria matxistaren aurkako tokiko politiken erreferente gisa. Europako Gutun berria Euskadin erdietsitako aurrerapenen ildoan dago eta Berdinsarea sareko udalen lanarekin. Berdinsarea EUDELek koordinatzen du, eta, Emakunderen bidez, Eusko Jaurlaritzaren bultzada du.

EUEK

Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluak 41 herrialdetako toki-gobernuen 60 elkartetako 150.000 udalerri baino gehiago ordezkatzen ditu, Europar Batasuneko estatu kide guztiak barne.

Zeregin nagusi bi ditu: Europako politika guztietan eragitea udalerriei eragiten dieten esparru guztietan, eta elkarteen arteko eztabaida eta lankidetzarako foroa eratzea.

05.07.2022 Nabarmenak

Europako udalerriak Georgia, Moldavia eta Ekraina EB-n sartzearen alde daude

Gorka Urtaranek Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluaren (CEMR) Zuzendaritza Batzordearen urteroko bileran parte hartu du; Adierazpena sinatu da 170 tokiko eta eskualdeko ordezkari biltzen dituen organo horretan.

CMRE Europako udalgintzaren erakunde ordezkari nagusia da, eta Europa osoko 41 herrialdetako tokiko gobernuen hirurogei elkarte biltzen ditu.

2022ko uztailak 5. Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburuak, Zuzendaritza Batzordeko kidea den aldetik, telematikoki parte hartu du uztailaren 4 eta 5ean Bolonian (Italia) egiten ari den Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluaren (CEMR) bileran. Lehen jardunaldian, atzo arratsaldean, batzordeko kideek zazpi puntuko adierazpen bat berretsi zuten. Adierazpen horrek Georgiako, Moldaviako Errepublikako eta Ukrainako “Hirukote-ikuspuntu holistikoaren” alde egiten du, eta hiru herrialde horiei EBko kide izateko “hautagai-estatusa” eman behar zaiela dio.

Bileran parte-hartze esanguratsua izan dute bai Zhytomyrreko alkateak, Serhiy Sukhomlinek, bai eta Khmelnytskyiko alkateak, Oleksandr Symchyshyn-ek, ere. Biak egon dira gonbidatu gisa, Ukrainako udalerrien elkartearen izenean. Inaugurazioa hauek egin dute: Stefano Bonaccinik, Emilia-Romaña Eskualdeko presidente eta CEMRko presidenteak; eta Patrizio Bianchik, Italiako Hezkuntza ministroak.

Bileraren esparruan, Gorka Urtarenek “zentzu zabaleko Europa batean batzea”ren alde egin du; lankidetza deszentralizatuan eta balio komunen defentsan oinarritutako Europa, kultur eta hizkuntz dibertsitatearen errespetua abiapuntu duena. “Europa giza eskubideen eta oinarriko askatasunen gure etxe komuna da. EUDELek aktiboki parte hartzen du 41 herrialdetako udalgintza ordezkatzen duen CEMRn. Plataforma honek laguntza ematen digu elkarlanean jarduteko eta interes komuneko gaiei heltzeko, eta, hala, Europako udalerri eta eskualdeen egonkortasuna, jasangarritasuna eta oparotasuna sendotzeko”.

EUDELeko elkarteburuak nabarmendu du garrantzitsua dela euskal udalak EUDELen bidez ordezkatuta egotea batzorde politiko honetan, “euskal udalerrien ahotsa ere lagungarri izan dadin Europan pertsonak erdigunean jarriko dituzten politikak sustatzeko, ingurune baketsuak, sozialki kohesionatuak eta ekonomikoki eta ingurumenari dagokionez oparoak lortzeko, gure kontinenteko eta mundu osoko herritarrentzat”.

Zuzendaritza Batzordea CMER-n gobernu-organo gorena da, eta 170 tokiko eta eskualdeko ordezkarik osatzen dute. Horien artean, EUDELeko elkarteburuak. Batzordea urtean bi aldiz biltzen da gutxienez, udal-autonomiari eta tokiko gobernuen interesei eragiten dieten Europako eta nazioarteko gaiak jorratzeko.

Ukrainari laguntzeko azken ekintzak eta herrialdearen egungo egoera aztertzeaz gain, Bolonian bildu diren udal ordezkariek parte hartu dute Big Data-ren estrategia lokalen elkartrukean, Klimara egokitze aldera. Halaber, Berdintasunerako Europako Gutuna eta Emakumeen aurkako Indarkeriaren aurkako Europako Zuzentarau berria eguneratzeari buruzko posizionamendu-dokumentuak onartu dira. Topaketaren esparruan, CEMRk hautetsi gazteen batzorde berria aurkeztu du eta atxikimendu berriak gehitzera gonbidatu du.

Adierazpena

Zuzendaritza Batzordeko kideek atzo onetsi zuten CEMR-n Adierazpena Europako Kontseiluaren azken saioaren (ekainak 23-24) aurretik landu zen. Bertan, EBko kide izateko hautagai-estatusa onartu zitzaien Ukrainari eta Moldaviari. Georgiari dagokionez, berriz, Europako Batzordeak haren atxikimendu-eskariari buruz emandako irizpenean ezarritako lehentasunei ekin behar zaie lehenik. Atxikipenerako hurrengo negoziazioetan, CEMRk espero du “europar erakundeek eta eskudun agintariek kontuan izango dituztela alderdi hauek, Ukraina, Moldavia eta Georgia Europar Batasuneko kide izateko hautagai-estatusa babesteko”

Adierazpenaren 4. eta 5. puntuetan, CEMRk “Hiruko ikuspegi holistiko bat defendatzeko konpromisoa hartu du, eta prest dago Ukraina, Moldavia eta Georgia Europar Batasunera atxikitzeko prozesuari tokiko ikuspegitik laguntzeko”. Bereziki, CEMRk “tokiko gobernuak eta haien elkarteak babesten jarraituko du EB eta agenda globalak lokalizatzeko”, eta adibide gisa Garapen Iraunkorraren Helburuak, Green Deal eta Parisko Akordioak aipatu ditu.

puntuan, CEMRk azpimarratzen du “lankidetza deszentralizatuaren zeregina garrantzitsua dela”, eta eredutzat aipatzen ditu parekoen arteko elkartrukeak, udal-elkarteak, tutoretza, azterketa egiteko bisitak, adiskidetzeak, mintegiak eta gaikuntzak, “erakundeetan egin beharreko aldaketei laguntzeko eta integrazio jasangarriko prozesua bermatzeko”. Bereziki, “zailtasun sozioekonomikoak gainditzeko, COVID-19aren pandemiaren larrialdi- eta suspertze-faseetan eta Ukrainako gerra ostekoan”.

Adierazpenak azken puntuan jasotzen duenez, “hiru herrialdeei hautagai-estatusa emateak eragin nabarmena izango du hiru herrialdeetan sendotzeko tokiko demokrazia, tokiko autonomia eta epe luzerako garapen iraunkorrerako funtsezko deszentralizazio-erreformak”. Eta, aldi berean, “aukera emango lieke tokiko gobernuei beren eskubide espezifikoak izateko eta erantzukizun garrantzitsu horretarako teknologiak, praktikak, tresna administratiboak eta finantzarioak hobeto hornitzeko”.

Informazio gehiago: https://www.ccre.org/

20.10.2021 Nabarmenak

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek lankidetzan dihardute Euskadiko 2030 agenda tokiko ekintzaren bidez gauzatzeko

Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Idazkaritzak udalen rol aktiboa indartu du, garapen jasangarriaren barruko euskal erakundeen arteko aliantzaren barruan.

2021eko urriaren 20an. Lehendakaritzako Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Idazkaritzak esparru-akordio bat sinatu du EUDELekin, euskal udalek Euskadiko 2030 Agendari ekarpena egitea bermatzeko. Maila anitzeko gobernantza eta tartean diren eragile guztien elkarlana abiapuntutzat hartuta heldu behar zaio erronka global horri.

Akordioak udalen lankidetza bideratzen du EUDELen bitartez, eta Agenda Euskadin ezartzeko prozesuan tokiko gobernuek duten koordinazio- eta partaidetza-mekanismoak jartzen ditu. Helburua udalen rol aktiboa ikusarazi eta sendotzea da. 2030 Agendako Lehentasunen Euskal Programa indartzen dute udalek, udalerrietan sustatutako proiektuak gehituz, eta erakundeen arteko lankidetzaren bitartez.

Horretarako, oinarria udalerrietan duten proiektuen multzo bat proposatuko du EUDELek. Proiektu horiek, Agendarekiko tokiko konpromisoa ez ezik, agerian utziko dituzte Garapen Jasangarriko Helburuen alde lanean ari diren euskal udalen ibilbidea eta esperientzia ere. ‘Euskal Udalerriek Euskadiko 2030 Agendari egindako Ekarpena’ behin betiko dokumentua alkate guztiei erakutsiko zaie EUDELen Batzar Orokorrean, azaroaren 11n.

Era berean, Gizarte Trantsizioko eta 2030 Agendako Eragile Anitzeko Foroan EUDELek izandako parte-hartzea jaso da. Organo hori 166/2021 Dekretuaren bidez eratu eta arautu da, maila anitzeko gobernantza-mekanismoa izan dadin eta GJHak sustatzen diharduten erakunde eta entitate guztien arteko bateratze operatiboa ahalbidetu dezan.

Akordioan aurreikusita dago Jarraipen Batzorde bat sortzea, erakunde bakoitzaren bi ordezkarik osatua, eta planifikazio-, jarraipen-, interpretazio- eta ebazpen-funtzioekin.

Hitzarmena bi urtez egongo da indarrean, eta denbora hori gehienez lau urtera arte luza daiteke, ezarritako helburuak bete arte.

Euskal udalerrien ekarpena

EUDELen Batzorde Eragileak eta Eusko Jaurlaritzako Kontseiluak onetsi dute akordioa. Aldi berean, Euskadiko Udalen Elkartea lankidetza-prozesu bat gauzatzen ari da udal-sareekin, Euskadiko 2030 Agendari gehituko zaizkion proiektuen zerrenda osatzeko.

Euskadiko Udalen Elkarteak aztertu ditu dagoeneko sareotan martxan dauden ekimenak, Agendaren helburuei hoberen egokitzen zaizkienak aukeratzeko. Hain zuzen ere, jasangarritasunaren eta gizarte-kohesioaren esparruko proiektu erakarleak behar dira; besteak beste, gizarteratzearen, berdintasunaren, enpleguaren eta tokiko garaipen ekonomikoaren, ingurumenaren, lankidetzaren eta gobernantza onaren alorretakoak.

Konpromisoak

Esparru-akordioa oinarri hartuta, EUDELek eta Eusko Jaurlaritzak adierazten dute konpromisoa dutela elkarrekin lan egiteko, helburu hauek lortzeko:

Koordinazioaren eta lankidetzazko gobernantzaren alde egitea, Euskadiko 2030 Agendaren testuinguruan, nazioarteko konpromisoaren ondorioz sortutako garapen jasangarriko helburuak (GJH) tokiko ekintzaren adibide praktikoetan gauzatu daitezen Euskadin.
Maila anitzeko gobernantzako guneak eta mekanismoak sustatzea proiektu honetan, erakundeen arteko lankidetza eta kooperazio eraginkorra errazteko, Euskadiko 2030 Agendaren ezaugarri gisa.
Babesa eta laguntza ematea, prozesu osoan zehar Euskadiko udalen presentzia aktibo, koordinatua eta adierazgarria antolatzeko.
GJHak lortzeko, tokiko eremuak duen funtsezko rola ikusaraztea, eta Euskadiko 2030 Agendaren printzipioak politika publiko guztietan zehar-lerro bilaka daitezela sustatzea.
Tokiko ekintzak zehazten laguntzea, eta bermatzea Euskadiko udalak Eragile Anitzeko Foroan egongo direla, baita Foroko Lantaldeetan eta Idazkaritzaren iritziz beharrezkoak diren beste arloetan ere.
Aliantzak sustatzea beste erakunde, organismo publiko eta eragile batzuekin, zeinak, Euskadiko udalekin egindako lanaren erakusgarri diren heinean, tokiko gobernuak EUDELen bitartez koordinatzen eta ordezkatzen lagundu dezaketen.
Akordio honetan azaldutako elkarlana zabaltzea, bata bestearekiko lankidetzan.

31.05.2021 Nabarmenak

Kontsumobidek eta EUDELek hitzarmen bat sinatu dute ETEetan eta ekintzaileetan kontsumoaren arloko prestakuntza hobetzeko

Udalek Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan jardungo dute tokiko merkataritza eta beste zerbitzu-enpresa batzuk kontsumitzaileen eskubideen arloan sentsibilizatzeko

2021ko maiatzaren 31. Javier Hurtado Turismo, Merkataritza eta Kontsumoko sailburuak eta Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak gaur aurkeztu dute Kontsumobide – Kontsumoko Euskal Institutuak eta Euskadiko Udalen Elkarteak izenpetutako lankidetza-hitzarmena, enpresa txikietan eta pertsona ekintzaileetan kontsumoaren arloko jardunbide egokiak sustatzeko.

Udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko lankidetzaren adibide gisa, Erandio izan da akordio berri hau aurkezteko aukeratu den agertokia, eta Aitziber Oliban bertako alkateak ere parte hartu du, beraz, herriko Gaztetxokoan gaur goizean egin den ekitaldian.

Bi erakundeek izenpetu duten hitzarmenaren helburua da enpresetan kontsumoaren arloan jardunbide egokiak sustatzea, eta, horretarako, Kontsumobidek “enpresa-pakete” bat sortu du merkataritza-lana kontsumitzaileei berme osoak emanez garatu ahal izateko informazioa eta tresnak biltzeko. Pakete horri kontsumitzaileekin harreman zuzena duten enpresei eta ekintzaileei, adibidez, saltokiei, zerbitzuei eta abarri, zuzendutako formakuntza-modulu batzuk ere gehitu zaizkio.

Sailburuak hitzarmenaren garrantzia nabarmendu nahi izan du, “gobernantza hobearen aldeko erakundeen erantzukizunaren adierazpena da”, esan du, “erantzukizun korporatiboa sustatzen eta kontsumitzaileen eskubideak babestuko direla bermatzen ere lagunduko baitu”. Sailburuak gogorarazi du pandemiak eragindako krisialdian ikusi dela lankidetza horren premia, “sektoreek hainbesteko laguntza behar izan dute, erakunde bakar batek ere ezin izan baitu ardura bere gain bere kabuz hartu”, adierazi du.

Bestalde, EUDELen elkarteburuak udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko elkarlana, hitzarmen berriarekin areagotu egingo dena, balioetsi du: “Tokiko enpresetatik eta pertsonengandik hurbilen dauden erakundeen jarduera osatzeko eta sustatzeko beste tresna bat da. EUDELen konpromisoa da merkataritzaren eta kontsumo arduratsuaren arloko jardunbide egokiak Euskadiko ahalik eta udal gehienetara hedatzea, era horretara gizartearen gehiengoarengana iristeko”. Gorka Urtaranek elkarlana nabarmendu du, “gure tokiko merkataritza gertutasunaren, kalitatearen eta konfiantzaren erreferente izan dadin. Erakundeen arteko akordio honekin hiru helburu horiek sustatu nahi ditugu” azpimarratu du.

Azkenik, Erandio izan denez Kontsumobideren materiala jaso duen lehenengo herria, bertako alkateak nabarmendu nahi izan du hitzarmenak indartu egiten duela “Erandiok berak nahiz gainerako udalek egiten duten sentsibilizazio-lana. Irribarre atsegina eta gertukoa gara, elkarteekin, negozioekin eta tokiko agente guztiekin batera. Harro gaude Erandiokoak izateaz kontsumo arduratsuan ere”. Aitziber Olibanen ustez, helburua da “kalitatea eta aniztasuna eskaintzea eta auzoetara hurbiltzea. Harreman estu horrek ahalbidetu behar du informatua izatea, entzuna izatea eta tratu ekitatiboa eta justua jasotzea; eta hori lortzeko modu bakarra egunerokotasunean elkar ezagutzea eta gauzak maitasunez egitea da”.

Lankidetza-hitzarmena

Kontsumo arduratsua sustatzeko eta kontsumitzaileen eskubideen defentsa bultzatzeko, ezinbestekoa da eragile ekonomikoen eta, bereziki, merkataritza-establezimenduen eta zerbitzu-enpresen konpromisoa. Udalek harreman estua dute tokiko ekonomiarekin eta merkataritzarekin, eta funtsezko eginkizuna betetzen dute, beraz, ETEak eta ekintzaileak sentsibilizatzearen eta horiei laguntzearen arloan. Sektore horiek funtsezkoak dira Kontsumobidek eta EUDELek partekatzen dituzten helburuak betetzeko, eta horregatik da hain garrantzitsua erakundeen arteko koordinazioa eta lankidetza.

Hitzarmen hau sinatuta, Kontsumobidek kontsumitzaileen eskubideen arloko prestakuntza-modulu bat eta materialak jarriko ditu EAEko udalen eskura. Horrela, udalek informazioa elkarteetara eta udal-mahaietara hedatuz eta ikastaroa euren udalerrian bideratuz eta antolatuz lagundu dezakete.

EUDELek, bere aldetik, hitzarmena dagoela jakinaraziko die udalerriei, interesa duten udal guztiek ikastaroa eskaini ahal izan dezaten. Ikastaroa eskatu ahala emango da, eta udalerri bakoitzaren premietara egokituta. Kontsumobidek doan eskainiko ditu material guztiak eta prestakuntza-ikastaroak emango dituzten langileak.

16.12.2020 Nabarmenak

Gobernantza Bikaintasunerako Europako Zigilua aitortu diete Laudio, Irun eta Ermuko euskal udalei

Arduradun politikoek ELoGE zigiluaren bereizgarria jaso dute gaur goizean, hain zuzen, EUDELek eta Europako Kontseiluak ematen duten kristalezko dodekaedroa.

Irunek eta Ermuak lortu dute 2017an eskuratutako Europako aintzatespena

Laudio da ELoGE zigilua jaso duen Arabako lehenengo udalerria; guztira zortzi udalek jaso dute kalitate eta bikaintasunaren tokiko gobernuentzako Europako bereizgarririk handiena.

Berangok, Elgoibarrek eta Erandiok diploma bana jaso dute finalista gisa ELoGEren ebaluazioan.

Ekitaldiko Bideoa

Bilbon, 2020ko abenduaren 16an. Gaur goizeko 11:00etan, Bilboko EUDELen egoitzan egindako ekitaldian, Laudio, Irun eta Ermuko udalei Gobernantzaren Bikaintasunerako Europako Zigilua (ELoGE 2020) eman zaie. ELoGE zigilua kristalezko dodekaedro batek irudikatzen du eta Gobernu Onari buruzko hamabi printzipioko zerrenda batean bikaintasunaren kalifikazioa egiaztatuta duten tokiko gobernuentzako Europako bereizketarik handiena da. Printzipio horiek kalitate gorenaren eta berrikuntza demokratikoaren estandar gisa ezarri zituen Europako Kontseiluak.

EUDEL da Euskadiko udalerrietan zigilua emateko 2017tik egiaztatutako eskualdeko plataforma. ELoGE ebaluazioa 97 adierazleko tresna batean oinarritzen da. Tresna horri esker, herritarrentzako zerbitzu publikoen eskaintzak dituen indargune eta hobekuntza-arloak identifikatzeko aukera dute tokiko agintariek. Pandemia garaian, ELoGE zigiluak

tresna baliotsua da udalentzat, haren printzipioak garapen jasangarriaren helburuekin (GIH) bat datozelako. Hala, etorkizuneko erronkei eta eraldaketa sozialei begira, toki-erakundeak sendotzeko tresna lagungarria da.

Europako zigulua bi urtean behin berritu behar da. Zigilua lortzeaz gain, EUDELen proiektuak udalei gobernantza onaren etengabeko ebaluazio-prozesuan laguntzeko balio da eta, horrela, etengabeko hobekuntzaren pizgarri izan nahi du.

Ekimen hori udalentzako garrantzi handiagoa du pandemia-garaian. EUDELeko ordezkari eta Mungiako alkate Ager Izagirreren hitzetan, “ELoGE funtsezko proiektua da udalerrientzat eta EUDELentzat berarentzat eta garrantzi handiagoa hartzen du gaur egungo garaian. Tresna horrek gure erakundeen osasuna sendotzen laguntzen du, etorkizuneko krisiei eta susperraldi jasangarri eta erresilienteak dakartzan erronkei dagokienez”.

Ager Izagirrek nabarmendu duenez, “EUDELek udal gobernantza berritzeko lan egiten du, Euskadin eta Europan lankidetzan arituz, gero eta udal trebeagoak, eraginkorragoak eta efizienteagoak izateko eta gizarte-ongizatea nahiz bizi-kalitatea bermatzen duten zerbitzu publikoak izateko”.

Gaurko ekitaldian Europako Kontseiluko Gobernantza zuzendaria den Snežana Samardžic-Markovic andreak ere parte hartu du, bideo mezu baten bidez, eta sei euskal hautagaiak zoriondu ditu. Izan ere, pandemiak markatutako testuinguru batean eta, beraz, aurreko edizioetan baino konplexuagoa den egoeran, proiektua garatu dutelako. Europako ordezkariak azaldu duenez, zigiluaren balioa “udalek gobernu ona lortzeko eman behar dituzten urratsei buruz Europa mailan ikuspegi bera lortzea da. Garrantzitsua da euskal agintariek, norvegiarrek, greziarrek, frantsesek edo italiarrek irizpide berberekin lan egitea. “

ELoGE zigiluaren hirugarren deialdia da EAEko udalerrietan. 2017an, Europako Kontseiluak EUDEL egiaztatu zuen, Euskadiko udalerrietan Bikaintasun Zigilua emateko. 2017an eta 2018an lehenengo bi edizioak egin ziren eta, hirugarrenarekin, aurten, guztira 16 udalek parte hartu dute; horietatik, dagoeneko zigilua duten 7 udalek.

Orain arte, Europa osoko 100 udalerrik baino ez dute Europako Kontseiluaren zigilua. Euskadiko udalerriez gain, Kataluniako udalerri bat ere badago, Parets del Vallés.

ELoGE zigilua duten euskal udalerriak

ELoGE zigilua duten EAEko udalak biztanle-tamaina guztietako udalerriak dira:

10.000 biztanle baino gutxiago: Legazpi eta Urnieta
10.000-20.000 bizt.: Laudio, Ermua eta Bermeo
30.000-50.000 bizt.: Basauri eta Leioa.
60.000 bizt baino gehiago.: Irun.

ELoGE zigilua duten EAEko udalen aniztasunak erakusten duenez, Europako tresna horrek funtzionatzen du, baliozkoa da eta Euskadiko udaletara zabal daiteke.

Udal jardunbide egokien bankua

Ager Izagirrek aurreratu duenez, EUDELen hurrengo helburua proiektu honetan Europako Kontseiluarekin lankidetzan jarraitzea da, EUDELen zerbitzu-gutunaren barruan eskaintzeko, oro har, EAEko udalei. Aldi berean, Gobernu onaren arloko udaletako praktika egokiak eta esperientzia aurreratuenak bilduko dira, ELOGEren EAEko webgunean argitaratzeko: https://eloge.eudel.eus/buenas-practicas.php

Metodologia: autoebaluazioa, herritarrei eta tokiko hautetsiei egindako inkestak

Euskal ELoGE zigiluaren 2017ko eta 2018ko bi proiektu pilotuetarako, EUDELek egokitu egin zuen Europako metodologia estandarra EAEko udalerrien egoera espezifikora, 5.000 biztanletik beherakoak barne, eta gobernantzaren arloan izandako ibilbide desberdina kontuan hartuta (gardentasun-atariak, jokabide-kodeak, parte hartzeko organo eta sistemak).

Lehenengo pilotaje horren emaitza autoebaluaziorako tresna bat izan zen, 97 adierazlerekin, Europako Kontseiluak zehaztutako Gobernu onaren hamabi printzipioei dagokienez.

Autoebaluazioarekin batera, udalerri bakoitzak inkestak egin behar izan dizkie bere herritarrei, bai eta udal ordezkari politikoei ere. Horietan, agindu horiek betetzen diren eta aurrerapenak norainokoak diren baloratu behar dute.

ELoGE 2020 balantze-txostenak etorkizuneko ELoGE edizioetarako zenbait hobekuntza dakartza, besteak beste: udal webguneetan informazio publikoa eguneratuta edukitzea (gardentasun-atariak), kargu politiko eta zuzendarientzako Jokabide Kodeak garatzea, herritarren eskubideak eta prestazioaren kalitate-konpromisoak jasotzen dituzten Zerbitzu Gutunak argitaratzea, hainbat arlotan ikuskaritza independenteak egitea (kalitatea, berdintasuna, DBLO, sustapena eta abar), edo Prestakuntza Planak bultzatzea, udal langileak haien errendimendua etengabe hobetzera motibatzeko eta orientatzeko.

Gobernantza Onaren 12 printzipioak:

Gobernantza Onaren Europako 12 printzipioek honako gai hauek biltzen dituzte: ordezkaritza eta parte-hartzea, giza eskubideen errespetua, aniztasuna eta gizarte-kohesioa, hautetsien jokabide etikoa, gardentasuna eta berrikuntzaren aldeko apustua.

Hauteskundeak eta bidezko ordezkaritza nahiz parte-hartzea
Erantzuteko gaitasuna
Efizientzia eta efikazia
Irekia izatea eta gardentasuna
Zuzenbide-estatua
Jokabide etikoa
Eskumenak eta gaitasunak
Berrikuntza eta aldaketen aurrean irekita egoteko joera
Jasangarritasuna eta epe luzerako orientazioa
Finantza-kudeaketa osasuntsua
11. Giza eskubideak, kultura-aniztasuna eta gizarte-kohesioa
Kontuak emateko betebeharra

Berriak

Azken berriak