- Berdinsareak 20 urte daramatza sareko udal-lana garatzen, eta euskal herritar guztiei estaldura ematen die hiru lurraldeetako tokian tokiko 89 erakunderen bidez.
- 2026ko Ekintza Planak honakoa sendotuko du: indarkeria matxistaren prebentzioa, tokian tokiko protokoloen eguneraketa, genero-ikuspegiaren ezarpena tokian tokiko politika guztietan eta udal txikientzako programak.
Bilbon, 2026ko martxoaren 16an. Gaur, Euskadiko udaletako hainbat alkate eta zinegotzi bildu dira Bilbon Berdinsareako urteko osoko bilkuran. Udalen sarea EUDELek eta Emakundek bultzatu dute, eta berdintasunerako tokian tokiko politikak sendotzea eta emakumeen aurkako indarkeria prebenitzea dauka helburu.
Topaketa EUDELeko egoitza nagusian egin da, eta, bertan, EUDELeko elkarteburu eta Derioko alkate Esther Apraizek eta Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestak parte hartu dute, baita beste udal-ordezkari batzuek ere. Gaur egun, Berdinsareak tokian tokiko 89 erakunde ditu kide: Arabako 20 udal eta 2 kuadrilla; Bizkaiko 43 udal; eta Gipuzkoako 24. Sarea EAEko berdintasunerako tokian tokiko politiken “aitzindari-taldea” da, baita Euskadiko udal guztiei partekatzen zaizkien jarduera egokien eta esperientzia berritzaileen sustatzailea ere.
Berdintasunaren aurkako mezuak (gazteentzako eta arlo digitaleko mezuak, batez ere) eta emakumeen aurkako indarkeriaren inguruko negazionismoa ugaldu egin direnez, instituzioek gogorarazi dute zeinen garrantzitsua den “berdintasuna giza harremanen eremu guztietan areagotzea politika eta baliabide publikoen bitartez”.
Euskadiko udalek elkartasuna areagotu dute, berdintasuna funtsezko giza eskubidea eta “demokraziaren zutabe negoziaezina” dela defendatzeko. Horrez gain, azpimarratu dute berdintasunezko balioetan oinarritutako hezkuntzak funtsezko zeregina duela belaunaldi berrien artean.
2026. urte hau une gogoangarria izango da Berdinsarearentzat. Estatuko lehenengo udal-sareak 20 urte beteko ditu orain, eta, ibilbide horretan, Euskadiko gainerako instituzioekin nahiz Europakobeste sare batzuekin lan egin du. 20. urteurrena ospatzeko asmoz, jardunaldi berezia egingo da urriaren 8an, eta, bertan, aitortu egingo da berdintasunerako udal-teknikariek zereginaitzindaria izan dutela euskal gizartearen eraldaketan.
“Berdintasunerako politikak beharrezkoak dira”
Udaletako ordezkariekin egindako topaketan, bi instituzioek baterako mezu irmoa igorri dute:
Esther Apraiz EUDELeko elkarteburuak nabarmendu duenez, “berdintasunerako politikak ezin dira alde batera utzi”, eta feminismoaren lorpenak gaitzesten edo kolokan jartzen dituztenek “honakoa dute helburu: berdintasunezkoagoa, askeagoa eta demokratikoagoa den gizarte bihurtu gaituen indarra banatzea”. Testuinguru horretan, Derioko alkatea ere badenaren esanetan, udalen eta sareko lanaren arteko lankidetza indartu beharra dago hurbil-hurbiletik. “Gaur egun, Berdinsareako udalen bultzada inoiz baino beharrezkoagoa da, berdintasunaren erronkan aurrera egiten jarraitzeko”.
Halaber, Apraizek azpimarratu duenez, bide horretan funtsezkoa da “gizonen konpromiso aktiboa” edukitzea, berdintasunezkoagoak eta erantzukideagoak diren harremanetarantz aurrera egiteko.
Bestetik, Miren Elgarrestak, Emakundeko zuzendariak, martxoaren 8ko azken kanpainaren “Eman tokia berdintasunari” leloa gogorarazi du, eta, zentzu horretan, honakoa nabarmendu du: “azken hamarkadotan, aurrerapauso handiak eman dira berdintasunaren aurrerakuntzan, baina, hala ere, ez da bermatutako lorpena, zaindu, babestu eta egunez egun zabaldu behar dugun eremua baizik”.
Era berean, gogora ekarri du Berdinsarea orain dela 20 urte sortu zela EUDELen eta Emakunderen arteko lankidetzaren esparruan. Gainera, orain, “20 urte geroago, Berdinsarean sinesten jarraitzen dugu, oso tresna garrantzitsua delako emakumeen eta gizonen berdintasuna eta emakumeen aurkako indarkeria udal-arloan eta herritarrekiko hurbiltasunaren arloan lantzeko”. Horrez gain, jakin badakite gaur egun Berdinsarea erreferentea dela politika publikoak eta berdintasunerako politikak egiteko moduetan, baita nazioarteko mailan bertan ere.
2026ko ibilbide-orria: indarkeriaren prebentzioa eta landa-ingurunerako laguntza
Osoko bilkuran bertan, aurten tokian tokiko ekintza gidatuko duten lerro estrategikoak aurkeztu dira, eta zeharkakotasunari nahiz udalentzako laguntzari eman zaie lehentasun berezia:
- BERDINSARE(H)ABIAN programa: berdintasunerako politikak sustatzea ahalmen ekonomiko eta kudeaketa-ahalmen txikiagoa duten udalentzat.
- Indarkeria matxista: erantzun instituzionalerako protokoloak eguneratzea eta prebentziorako gidalerro berriak ezartzea.
- Praktikarako komunitateak: hirigintzan, udal-aurrekontuetan edo/eta zainketetarako politiketan, genero-ikuspegia kontuan hartzea.
- Berdintasunezko jaiak: arduradun politiko eta udal-teknikarientzako prestakuntza-tailerrak egitea.