Udalen parte-hartzea zerga itunduetan 2020 – 2021 eta Covid-19ari aurre egiteko ezohiko neurriak
Euskadiko Udalen esku jartzen du EUDELek landutako ‘UDALA- Udal Finantzaketa’ buletin berria, “Udalen parte-hartzea zerga itunduetan 2020-2021“ gaiari buruzkoa.
Argitalpen honen bidez, Herri Dirubideen Euskal Kontseiluari buruzko urriko informazioa ematen da, bai eta Finantzen Lurralde Kontseiluen azken bileretan lortutako Udal Finantzaketarako Foru Funtsen datuak ere.
UDALAren zenbaki berezi honetan, Covid-19ari aurre egiteko Lurralde bakoitzean gauzatutako finantzaketa, aurrekontu- eta finantza-egonkortasuneko neurriei buruzko informazioa jasotzen da.
COVID19-ak baldintzatutako urte honetan Beldur Barik lehiaketan izandako parte hartze handiak agerian utzi du gazteek erreferente dutela programa
12 eta 16 urte bitarteko neska-mutilek ikus-entzunezko 200 lan baino gehiago aurkeztu dituzte.
Aurten sari-banaketa Donostian egingo da eta streaming bidez jarraitu ahal izango da soilik.
Lehiaketan parte hartu duten lanetan gazteek honako gaiak jorratu dituzte: rolak eta estereotipoak, emakumeen ahalduntzea eta gorputzen aniztasuna.
Donostia, 2020ko azaroaren 18a. Gaur goizean aurkeztu dute Gipuzkoako Foru Aldundian, Donostian, Beldur Barik 2020 topaketa, gazteen artean indarkeria matxistaren prebentziorako aurtengo programako azken ekimena, Emakundek bultzatua, eta hiru lurraldeetako foru aldundien eta EUDEL-Euskadiko Udalen Elkartearen babesa duena. Ekitaldian izan dira Emakundeko Zuzendaria, Izaskun Landaida; Gipuzkoako Foru Aldundiko Berdintasun Zuzendaria, Miren Elgarresta; Bizkaiako Foru Aldundiko genero politiken Idazkari teknikoa, Cristina Sardui; Arabako Foru Aldundiko Berdintasun eta Giza Eskubideen Zuzendaria, Nerea Melgosa eta EUDEL-eko ordezkaria eta Gordexolako alkatea den Angela Eguia Liñero.
Ángela Eguía Gordexolako alkateak hitza hartu du Batzorde Eragilearen izenean, eta nabarmendu du udalerriek Beldur Barik ekimenean izan duten partaidetza gogobetetzeko modukoa izan dela, pandemiak pandemia, eta tokiko erakundeek programarekin harturiko konpromisoari eutsi diotela aurten ere.
EUDELek Beldur Barik ekimenaren balioa azpimarratu du, “sentsibilizatzeko eta hezteko tresna gisa, gure udalerrietako bizimodua eraldatzeko eta aldatzeko orduan gure gazteak eragile izan daitezen”.
Alde horretatik, Ángela Eguíak jakinarazi du EUDELek Emakunderekin jardungo duela, programak nolako inpaktua izan duen ebaluatzeko hurrengo hilabeteetan egingo den ebaluazioan tokikoaren ikuspegia txertatzeko. Alkateak azaldu duenez, hamar urteko ibilbide honetan, “funtsezkoa zaigu Beldur Barik ekimenak udalerrietan izan duen eragina aztertzea”.
EUDELen ordezkariak, era berean, esan du balioestekoa dela erakunde eta eragile inplikatu guztiek elkarrekin nola jardun duten programan: “Guztiok elkarturik “BELDUR BARIK jarrera” hedatzen jarraitu behar dugu, erreferentzia eredugarria baita herritarrentzat; izan ere, eguneroko ohituretan agertu ohi diren jarrera sexistei, indarkeriari eta mikromatxismoei planto egiteko jokabide irmoa hartu dute”.
Eusko Jaurlaritzak eta hiru foru-aldundiek egindako ohar bateratua, 6. puntuaren interpretazio bateratu gisa, Lehendakariaren azaroaren 6ko 30/2020 Dekretuarena, eskola-kirolean murrizketak aplikatzeari buruzkoa.
Azalpen-oharrak dioenez, BERTAN BEHERA geratzen dira eskola-kiroleko jarduera guztiak, hau da, eskolaz kanpoko ordutegian eta 6 eta 16 urteko eskola-umeentzat egiten diren kirol-jarduera guztiak, barnean harturik ikastetxeek, kirol-klubek, gimnasioek, udalek nahiz beste edozein erakundek antolaturikoak.
Jarduera fisikoaren eta kirolaren arloari buruzko zalantzarik edo argibiderik nahi izanez gero, helbide elektroniko honetan jar zaitezkete harremanetan: kirolak@euskadi.eus.
Gorka Urtaran elkarteburuak batasunerako eta kontsentsurako deia egin du EUDELen, “Euskadiko udalerri guztien elkartea gara-eta”. Gogora ekarri du larrialdi egoera honetan “elkartuta egotea komeni dela gizarte gisa, erakunde gisa eta udal gisa; denak batera”.
“Udalak eragile giltzarria gara lehengoratze sozioekonomikoan”. EUDELek elkartasuna adierazi die eragin handiena jasan duten sektoreei, eta Batzorde Eragileak erabaki du gaur bertan bidaltzea Euskadiko udal guztiei aste honetan ostalaritzaren eta sukaldaritzaren sektoreak EUDELi helarazi dion neurrien proposamena.
Gorka Urtaranek “Euskal Green Deal Udalak” herri eta hirien transformazio ekologiko, inklusibo eta erresilienterako aukera gisa sustatzea proposatzen du.
Bilbon, 2020ko azaroaren 12an. EUDELek gaur goizean egin du 2020ko Batzar Orokorra, formatu erdi-presentzialean, Elkarteak Bilbon duen egoitzatik. Udalen goi-bilera honek aukera eman die Euskadiko alkate guztiei modu birtualean berriz ere biltzeko, pandemia hasi zenetik lehen aldiz.
EUDELen Batzar Orokorra EUDELen elkarteburu eta Vitoria-Gasteizko alkate Gorka Urtaranek zuzendu du, eta berarekin batera izan dira mahaian Nagore Alkorta, Azpeitiko alkatea, eta Jose Antonio Santano, Irungo alkatea; horiek dira Euskadiko Udalen Elkartearen elkarteburuordeak.
Batzar Orokor honetan, Elkartearen 2020ko ekitaldiko urteko kontuak eta indarreko ekitaldiaren aurrekontua onetsi dira; hain zuzen, 2.784.983,80 euro dira, eta aurreko urtekoa baino % 11,6 txikiagoa da. Halaber, EUDELek 2021. urteko aurrekontua onetsi du; 2.991.680,36 eurokoa izango da.
Gorka Urtaran elkarteburuak Batzarrean eman duen lehen mezua EUDELen gobernu-organo guztietako ordezkariei eskerrak emateko izan da, udalerri guztien “etxe komuna” eraikitzen laguntzen baitute. Gorka Urtaranek gogora ekarri duenez, “hemen gaude interes komunak batzeko, eskuz esku lan egiteko, udalentzat eta euskal gizarte osoarentzat onuragarriak diren helburuak lortzeko”.
Euskadiko udalerrien urteroko topaketa honek aukera eman du pandemia hasi zenetik gertatu den guztiari buruzko balantzea egiteko, bai toki-mailan bai maila globalean, bai eta hausnarketa egiteko ere, Euskadiko udalen gaur egungo erronkei eta etorkizuneko erronkei buruz.
Ostalaritzaren sektoreak proposatutako neurriak
Gorka Urtaranek Batzar Orokorreko kideei jakinarazi die Batzorde Eragileak, saioaren aurretik egin duen bideokonferentzian, erabaki duela gaur bertan bidaltzea Euskadiko udal guztiei ostalaritzaren eta sukaldaritzaren sektoreak EUDELi helarazi dion neurrien proposamena. Sektoreko elkarteek asteartean egindako bilera telematikoan aurkeztu zizkieten neurriak elkarteburuari eta elkarteburuordeei.
EUDELek gaur udal guztiei bidaliko dien komunikazioak bi helburu ditu. Batetik, bere elkartasuna erakustea sektoreari, “gure idiosinkrasiaren parte baita eta gure herriak eta hiriak bizirik mantentzen baititu”. Eta, bestetik, ostalaritzako elkarteen euren eskariz, alkate guztiei jakinaraztea zer neurri proposatu dituzten, udal bakoitzak aztertu ditzan eta, udal autonomiatik, erabaki dezan nola jokatu une bakoitzean eta duen egoeraren arabera.
“Gure ustez, neurri horiek batasunetik har daitezke; izan ere, neurri horiek udal guztien artean koordinatuta hartzen badira, askoz ere eraginkorragoak eta efizienteagoak izango dira” adierazi du Gorka Urtaranek.
Egoera ekonomikoa
EUDELen elkarteburuak Udal Finantzaketarako Foru Funtsei dagozkien datuak errepasatu ditu, bai eta lurralde bakoitzean zer formula ezarri den ere, Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoan Foru Aldundiek udalekin partekatzeko defizit-marjinari dagokionez.
Ekintza lerroak
Gorka Urtaranek EUDELen 2021. urterako ekintza lerroak aurkeztu ditu. Bi hauek markatzen dituzte: “osasun-larrialdi batek, hau da, gure bizitzak babesteak” eta “lehentasun batek, leheneratze sozioekonomikoa sustatzeak”.
Elkarteburuak azpimarratu du EUDELek “funtsezko helburua” duela LABI batzordean, osasun-krisia kudeatzeko neurriak koordinaturik egon daitezen eta berdinak izan daitezen Euskadiko udalerri guztietan.
Urtaranek hiru ardatz estrategiko proposatu dizkie bere kideei, Euskadiko udalerrien ekintzei laguntzeko, eta “EUDELen eskutik”.
BATASUNA ETA ERANTZUKIZUN PARTEKATUA:
“Talde-lana” udal gisa, eta EUDELen barneko “kontsentsua zainduz”, tokiko interesak babesteko eta “udalerri bat ere ez dadin atzean gelditu”.
ERAKUNDEEN ARTEKO ELKARLANA; eraginkorra, efizientea eta “norabide bikoitzekoa”:
Erakunde guztien artean estrategia partekatu bat definitu, eta partaidetza zuzenerako kanalak ireki; horrela, udalek Euskadi berraktibatzeko ekarpena egin ahal izango dute, udal autonomia eta nahikotasun finantzarioa baliatuta.
Next Generation eta Green Deal Europaren etorkizuna eraikitzeko tresnen AUKERA:
Aliantza publiko-pribatuak eratu, Tokiko Itun Berdeak (“Green Deal” Euskadiko udalerriak) sustatzeko, Euskadiko udalerrien eraldaketa ekologiko, inklusibo eta erresilientean aurrera egiteko.
Gorka Urtaran elkarteburuak, Nagore Alkorta eta Jose Antonio Santano elkarteburuordeekin batera, EUDELen Bilboko egoitzatik gidatuko dute saioa, 11:30etik aurrera.
Bilbo, 2020ko azaroak 11.
EUDELeko 2020ko Batzarrak Euskadiko alkateak formatu hibridoko saio birtualean bilduko ditu estreinakoz, udalen jarduketetarako bereziki garrantzitsua den une batean, bai udal eremuan bai eremu globalean.
Gorka Urtaranek, EUDELeko elkarteburu eta Vitoria-Gasteizko alkateak, bilkura gidatuko du Bilbon, Euskadiko Udalen Elkartearen egoitzatik. Harekin batera egongo dira, halaber, elkarteburuordeak, Nagore Alkorta, Azpeitiko alkatea, eta Jose Antonio Santano, Irungo alkatea.
Batzorde Eragileko gainerako kideek, hiru lurralde historikoetako alkate guztiekin batera, Batzarrean era telematikoan parte hartuko dute, Zoom plataformaren bitartez.
Euskal udalgintzako lehen foroa pandemia garaian
Joan den urteko irailaren 19an Elgoibarren Elkartearen gobernu-organoak berritu osteko lehen Batzarra izango da 2020koa, eta, gainera, Euskadiko alkateen lehen bilera izango da, pandemia hasi zenetik. Udalgintzako foro garrantzitsu honek egungo egoera haztatzeko balioko du, osasun-, gizarte- eta ekonomia-krisiaren aurrean udaletatik emandako erantzunetan.
Bilkurako gaien artean, EUDELek datorren urterako ekintza ildoak aurkeztuko ditu, Elkartearen urteko kontuen eta 2020 eta 2021 ekitaldietako aurrekontuen onarpena.
Era berean, Euskadiko herri eta hiri guztietan eraldaketa berde, digital, inklusibo eta erresilientea gauzatzeko udalek etorkizunean izango dituzten erronkei buruz hausnartzeko aukera izango da.
Egoera epidemiologikoaren bilakaeraren aurrean, joan den urriaren 22an, euskal udalen Batzar Orokorra deitzea erabaki zuen EUDELeko Batzorde Eragileak, azaroaren 12rako aurreikusia, saio telematikoan, aurrez aurrekoaren ordez. Erabaki hori Lehendakariaren azken dekretuak (urriaren 26koa eta azaroaren 6koa) baino lehen hartu zen, eta orain, Covid-19ren transmisioa geldiarazteko beharrezko neurri diren mugikortasunaren eta kontaktu sozialaren egungo murrizketekin bat dator.
BerrAktibatu+ programaren bidez, herritarrei bizi ohiturak aldatzen lagundu nahi diegu, Euskadi gero eta leku iraunkorragoa izateko. Programa berri hau 2012 eta 2018 urteen artean Bizkaian landutako Aktibatu+ programaren ondorengoa da. Aktibatu+ programan 4.000 familia, 112 udalerri, 66 ikastetxe eta 3 unibertsitatek parte hartu zuten. 57.000 pertsona aritu ziren horretan, guztira.
BerrAktibatu+ 2018 eta 2021 urteen artean garatuko da Euskadin. Familia, ikastetxe eta unibertsitateei zuzenduta dago eta doako hiru programa espezifiko ditu, modu paraleloan garatzen direnak. Web orrian, www.reactivate.eus, informazio gehiago aurkituko duzu.
Izena eman nahi duten familia edo etxeek doan egin dezakete, programaren webgunean: www.reactivate.eus. (*) Behin erregistratuta, plataformak galdera erraz batzuen bidez ebaluatuko du eguneroko ohituren iraunkortasuna eta, ebaluazio hori eginda, ohitura horien eragin negatiboak murrizteko ekintza txiki eta xume batzuk proposatuko dira, informazio liburuxkak eskainiz, laguntza modura.
Eusko Jaurlaritzak egindako ohiko galderei emandako erantzunen dokumentu eguneratua (azaroaren 6ko bertsioa).
Dokumentu honen hirugarren edizioa herritarrek planteatutako zalantza berriekin eguneratu da. Galdera eta erantzun berriak sartu dira, eta erantzun batzuk zehaztu edo zuzendu dira, hobeto uler daitezen.
Herritarren zalantzak, orain arte egin den bezala, Zuzenean herritarrentzako zerbitzuaren bidez bideratuko dira:
Gorka Urtaranek Batzar Orokorreko kideei jakinarazi die Batzorde Eragileak, saioaren aurretik egin duen bideokonferentzian, erabaki duela gaur bertan bidaltzea Euskadiko udal guztiei ostalaritzaren eta sukaldaritzaren sektoreak EUDELi helarazi dion neurrien proposamena. Sektoreko elkarteek asteartean egindako bilera telematikoan aurkeztu zizkieten neurriak elkarteburuari eta elkarteburuordeei.
