Jokin Bildarratz Hezkuntza sailburuak eta Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburuak bilera izan dute gaur arratsaldez Eusko Jaurlaritzaren egoitzan, Gasteizen. Bilerak jarraipena eman dio Hezkuntza Sailak eta EUDELek izan duten elkarrizketa instituzionalari, zeina indartu egin baita Euskadiko Babes Zibileko Planaren aholku-batzordearen esparruan.
Legegintzaldi berriko gobernua eratu ondoren egindako lehen topaketa honetan, Eusko Jaurlaritzaren eta udalen arteko lankidetza eta koordinazioa indartzeko deia egin dute Bildarratzek eta Urtaranek, ikasturte honetan aurrez aurreko hezkuntza-jarduera bermatzeko. Ildo horretan, biak bat etorri dira erakundeen lankidetza hori EAEko udalerri guztietarako irizpide eta jarduera-jarraibide komunetan oinarrituta garatu behar dela esatean.
Helburu partekatu horretatik abiatuta, bileran alkateen intereseko hainbat gai aztertu dira ikasturte hasiera honetan. EUDELek azaldutako gaietako batzuk honako hauek dira: ikastetxeetan garbiketa-zerbitzua emateari dagozkionak (udal-eskumena baita hori), Osasun eta Hezkuntza Sailen neurri eta protokolo berriak, edo udalek aparteko neurri horiek aplikatzearen ondorioz sor daitezkeen gastuak.
Hezkuntza Sailak eta udalek kudeatuko dute udal-espazioen eskura jartzea, ikastetxeek Coviden eraginez une jakin batean beren hezkuntza-jarduera garatzeko behar dituzten beharrak aztertuz.
Jokin Bildarratz eta Gorka Urtaran bat etorri dira Hezkuntza Sailak egindako eskaerari Euskadiko udalek emandako aho bateko erantzuna eskertu eta balioetsi dutenean.
Emakundek bultzatuta eta euskal erakunde guztien laguntzarekin, 11 urtez gazteen artean errespetua, berdintasuna eta indarkeria sexistaren prebentziorako jarrerak sustatzen daramatza Beldur Barik programak.
Lehiaketa 12 eta 26 urte bitarteko gazteei zuzenduta dago, eta programaren jarrera ikusarazten duten ikus-entzunezko lanak saritzen ditu.
Aurten sari-banaketa streaming bidez jarraitu ahal izango da beldurbarik.eus web gunean.
Gaur, irailak 11, Beldur Barik lehiaketaren 11. edizioari hasiera ematen zaio. Emakundek antolatzen du hamaika urtez martxan dagoen eta gazteekin indarkeria sexista prebenitzeko asmoarekin egiten den lehiaketa hau, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundien zein EUDELen babesa eta beste erakunde batzuen laguntzarekin: Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza saila, Enpleguko eta Gizarte Politiketako sailaren Gazteria zuzendaritza, Euskal Herriko Unibertsitatea (UPV/EHU) eta EITB. Proiektua 2009an sortu zen Berdinsarearen baitan, Emakundek eta EUDELek bultzatzen duten berdintasunaren aldeko euskal udalen sarean, alegia.
Beldur Barik lehiaketa programaren ekintza nagusietako bat da. Aurtengo edizioa berezia izango da, koronabirusak markatuta datorrelako. Ezohiko egoera honek gazteengana iristeko sare sozialetan eta webgunean indar handia jartzea ekarri du. Hala, inoiz baino gehiago ikusi da Beldur Barik Jarrera edonon eta edozein egoeratan sustatu beharra dagoela. Horregatik, aurtengo lehiaketak hiru lelo ditu: “Nik, etxean eta kalean Beldur Barik Jarrera”, “Nik, bakarrik eta taldean Beldur Barik Jarrera” eta “Nik, gau eta egun Beldur Barik Jarrera”. Urte berezi honetan ematen ari diren egoera guztietan Beldur Barik jarrera bultzatzea da lema hauen helburua.
Lehiaketa 12 eta 26 urte bitarteko gazteei zuzendua dago, eta adierazpen artistikoak saritzen ditu. Lan horiek neska-mutilek ezberdintasun egoerei Beldur Barik jarrerarekin nola egiten dieten aurre erakutsi behar dute; alegia, errespetua, parekidetasuna, askatasuna eta autonomia, elkarkidetza eta indarkeria sexistaren bazterketa irmoa adierazten dituzten jarrerekin.
2020ko edizio honetan, iazkoarekin alderatuta, ikus-entzunezko lanak bakarrik aurkeztu ahal izango dira, eta bideoak aurkezteko epea irailaren 14tik azaroaren 5era bitartean zabalik egongo da. Parte-hartzeko hiru kategoria daude: lehen kategorian, 12-13 urte bitarteko parte-hartzaileak izango dira; bigarren kategorian, 14-18 urte bitartekoak; eta hirugarrenean, 19-26 urte bitarteko gazteak. Urtero bezala, lehiaketan taldeka edo bakarka parte hartu daiteke (ikastetxe batek, gela batek, elkarte batek, eta abarrek izena eman dezake).
Beldur Barik 2020 Lehiaketako Sariak
Sariak honako hauek izango dira: Kategoria bakoitzeko 400 euroko saria eta 200 euroko aipamen berezi bana banatuko dira. Horrez gain, 300 euroko herri-bozkaketaren bitartez parte-hartze saria emango da. Baita ikus-entzunezko ekoizpen onenari 300 euroko saria emango zaizkio.
Aurten, lan sarituak 2020ko azaroaren 20an ezagutzera emango dira. Aurtengo sari-banaketara irabazleak eta sariak banatzeko ardura duten erakundeetako ordezkariak baino ez dira joango. Sari-banaketa www.beldurbarik.eus webgunean emango da zuzenean streaming bidez. Gainera, euskal artista ezberdinek sari-banaketa girotuko dute.
Ikus-entzunezko lan onenari saria Beldur Barik Jarrera! adierazteko kalitatezko komunikazio artistikoko baliabideak edota kodeak erabili dituen hiru kategorietako edozein lanari emango zaio. Parte-hartzeari saria, berriz, herri-bozketan boto gehien lortu dituen lanari emango zaio, Herri-bozketa azaroaren 11tik 13ra bitartean gauzatuko da, beldurbarik.eus web-gunearen bidez.
Beldur Barik Jarrera
Beldur Barik Lehiaketa ez da lehiaketa hutsa; izan ere, parte-hartzen duten proiektuek Beldur Barik jarrera islatu behar dute, kultura matxista eta indarkeria sexistaren formak eraldatzeko konpromiso pertsonal eta kolektiboa islatuz. Alde horretatik, kalitate tekniko edo artistikoaren gainetik, mezuaren kalitatea baloratuko da, bai eta hausnarketak eta eztabaidak sortzeko duen gaitasuna ere, nesken ahalduntzetik abiatuta, eta mutilek indarkeria matxista amaitzeko konpromisoa edo erantzukizuna hartzea.
Kurtso honen hasieran euskal udalek jardunari berriro ekin diote testuinguru zail eta konplexuan, osasun-, gizarte-, eta ekonomia-erronka hirukoitzarekin. Covid-19k dena aldatu du. Birusa ez da betiko hemen egongo, baina aldi batez berarekin bizitzen ohitu beharko dugu, osasunean eta ekonomian ahalik eta inpaktu txikiena eragiten duela ziurtatuz.
Krisi honen irtenbideak konpromiso kolektiboa eskatzen du gizarte gisa; eta, berriro ere, euskal udalok urrats bat egiten dugu konponbidearen parte aktibo izateko. Pertsonengandik hurbilen baikaude, herri eta hirietako errealitatea eta aniztasunaren ezagutza pribilegiatua baitugu.
Konpromiso partekatu honetatik, EUDELeko Batzorde Eragileko alkateok adierazpen hau sinatzen dugu mezu bikoitza helarazteko, lehena, gizartearentzat; bigarrena, gainerako erakundeentzat.
Lehenik eta behin, elkartasuna eta erantzukizun soziala, indibiduala eta kolektiboa arren eskatzen ditugu.
Udalerria da elkarbizitza eta gizarte-harremanak ehuntzen diren espazioa. Gure herri eta hiriak dira “normaltasun berrira” iragateko eta pandemia elkarrekin gainditzeko lekua. Beraz, beharrezkoa da denok gure osasuna eta gainerakoena, gure seme-alabena eta gure adinekoena zaintzeko konpromisoa hartzea.
Osasun-larrialdi egoeran ezinbestekoa da arauak zorrotz betetzea eta arduratsuak izatea osasun-agintarien gomendioei jarraituta. Zuhurtzia eta arreta une oro eta leku guztietan, etxean, kalean, lanean, klasean, familia- eta lagun-topaketetan, merkataritza-, kultura-, kirol- eta aisialdi-jardueran…
Udal-eremuan eragile askok hartzen dute parte, eta orain, inoiz baino gehiago, horien guztien arteko elkarlana eta koordinazioa funtsezkoa da, tokiko engranajea, komunitatea, ibilarazteko.
Udal, elkarte, gizarte-erakunde, merkataritza eta ostalaritza, enpresa eta pertsona ekintzaile, familia… guztiok, gazte eta nagusi, lagundu dezakegu eta lagundu behar dugu gure udalerriak ingurune osasungarriak eta seguruak izan daitezen, batez ere pertsona eta kolektibo ahulenentzat.
Izan gaitezen solidarioak, zaindu dezagun gure eta ingurukoen osasuna. Babes ditzagun gure udalerriak, bizitzarako, ongizaterako eta oparotasunerako leku eta topaketa izaten jarrai dezaten.
Bigarrenik, udalak eragile giltzarri gara euskal erakunde-sisteman, eta, horrela izanik, Euskadiren susperraldian eta eraldaketan dugun parte-hartze aktiboa aintzat hartzea eskatzen dugu, betiere udal autonomia errespetatuz, eta Toki Erakundeen Legean aurreikusitakoaren arabera, finantza-nahikotasuna errespetatuz.
Gobernu-maila ezberdinen elkarlanean, osasuna babesteko, ongizatea bermatzeko eta familia- eta enpresa-ekonomia babesteko toki-erakundeek duten ezinbesteko eginkizuna balioestea eskatzen dugu.
Udalok ere bagara erakunde giltzarriak eraldaketa sozial, digital, energetiko eta ekologikoa gure herri eta hiri bakoitzean gerta dadin. Garapen Jasangarrirako Helburuetan edo Green Deal Europako itun berdean zehaztutako jomugen ildotik.
Horregatik guztiagatik, Euskadirentzat aurreikusitako ezohiko funtsak euskal udal guztietara irits daitezen eskatzen dugu.
Era berean, Euskadik duen foru-berezitasuna defendatzen dugu, udal-sistema eta -egitura bereizi baten bidez, Ekonomia Itunean oinarrituta. Marko propio honen defentsan, euskal udalok ezin dugu bereizkeriarik jasan gure finantzaketa indartzeko aukerei dagokienez.
Erakunde hurbilenak izanik, herritarrekin benetako konpromiso irmoa hartzen dugun garai honetan, gizartearen eta planetaren erronka berriei aurre egiteko baliabide egokiak behar ditugu.
Hauek dira EUDELeko Batzorde Eragiletik euskal alkateen izenean helarazten ditugun mezuak. Helburu partekatu batetik sortzen diren bi mezu, guztion onerako lan egiteko helburutik, herritar bakoitzaren onerako. Haren konfiantzak bultzatzen gaitu herrialdea aurrera eramateko atsedenik gabe lan egiteko konpromisoan. Udalok lehen lerroan jarraituko dugu, eragile guztiekin elkarlanean, elkar hartuta, gure lehen lorpena gizarte osoaren baterako ekintza izango baita.
Etxez Etxeko Laguntza Zerbitzuen (EELZ) erabiltzaileei gogorarazten zaie maskara erabili behar dutela laguntzaileek etxeetan zerbitzua ematen dieten bitartean, adierazitako egoeretan maskara erabiltzetik salbuetsita badaude izan ezik.
Osasun Sailburuaren 2020ko abuztuaren 19ko Aginduak ezartzen duenaren arabera, 6 urtetik gorakoek maskara erabili behar dute nahitaez, orokorrean; Aginduaren Eranskinaren 1.3.4. puntuan, zehazki, honakoa adierazten du: “Bizikideak ez diren pertsonen kasuan, espazio pribatu irekietan zein itxietan egindako bileretan edo sortutako taldeetan maskara erabiltzea gomendagarria izango da, pertsonen arteko segurtasun-distantziari eutsita ere”.
EHAAn argitaratu da Osasun Sailburuaren 2020ko abuztuaren 19ko Agindua COVID-19ak eragindako osasun-krisialdiari aurre egiteko beharrezko prebentzio-neurriei buruzkoa.
Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkariak “Larrialdiei Aurre Egiteko Bidea-LABI” izeneko Euskadiko Babes Zibileko Plana aktibatzen duten bi aginduak, Osasun sailburu Nekane Murgarena eta Segurtasuneko sailburu Estefanía Beltran de Herediarena, eta Iñigo Urkullu Lehendakariaren dekretua argitaratu ditu gaur, astelehena, abuztuak 17. Hala, Iñigo Urkullu Lehendakariak hartuko du bere gain “Larrialdiei Aurre Egiteko Bidea-LABI” izeneko Euskadiko Babes Zibileko Planean jasotako larrialdiko jardueren zuzendaritza bakarra eta koordinazioa, Covid-19ren hedapenaren ondoriozko osasun-alertak sortutako egoeraren aurrean. Hauek dira hiru arauak:
Osasun Sailak hartutako erabakia jakinarazten zaizue non, Eudelen elkartebuari komunikatu ondoren, udalei eskatzen zaien udalekuak ixteko.
COVIDaren datuen bilakaeraren aurrean, hori da Osasun Sailak eta Osakidetzak gaur hartu dituzten prebentziozko eta behin-behineko neurrietako bat, hala nola eguneko zentroen aldi baterako itxiera, eta egoiliarren irteerak murrizketa eta bisitak mugatzea.
Atzoko egunean, Osakidetzak egindako 4.997 PCR probetan 115 kasu positibo detektatu ziren: 9 Araban, 43 Bizkaian eta 63 Gipuzkoan.
Testuinguru horretan, berriz ere erantsi da udalentzako gomendioen dekalogoa, euskal udalerrietan komunitate-transmisioa prebenitzeko.
Osasun-agintariek bereziki azpimarratu dute, Udalen lankidetzarekin herritarrak eta tokiko kolektiboak kontzientziatzeko, maskara nahitaez erabili behar dela, eta zorrotz bete behar direla epidemiaren hedapenari eusteko ezarritako neurriak.
Bilbon, 2020ko uztailaren 16an. Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak eta Jose Antonio Santano eta Nagore Alkorta elkarteburuordeek adostu dute beharrezkoa eta egokia dela udalei dekalogo bat ematea, Euskadiko udalerrietan COVID-19aren transmisio komunitarioak prebenitzeko gomendioekin. Pandemiak eragindako egoera era koordinatuan kudeatzeko Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailarekin EUDELek duen lankidetza estuaren barruan egin da dokumentua.
Dokumentu honekin, EUDELek eta Osasun Sailak agerian jartzen dute udalek, gizartearengandik hurbil egonik, egiten duten lana zer garrantzitsua den jendea kontzientziatzeko eta erantzukizun indibiduala nahiz kolektiboa eskatzeko, autobabesari eta kutsatzeak hedatzearen prebentzioari dagokienez.
Elkarlana, elkartasuna y “komunitate-sena”
Dekalogoaren testuinguruan, Gorka Urtaran elkarteburuak hiru mezu helarazi ditu egungo egoera ikusita eta udalek pandemiaren transmisioa prebenitzeko duten eginkizuna ikusita:
Lehenik, adierazi du alkateen “kezka handia” bizilagunen osasuna babesteko. Gorka Urtaranek udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko elkarlanaren balioa azpimarratu du, Osasun Sailarekin izandakoa bereziki. “Konfiantza izan dezakegu gure osasun-zerbitzu publikoetan eta lan handia egiten ari diren Osakidetzako langile guztiengan”.
Bigarrenik, udalen eginkizun inportantea nabarmendu du udalerriko gizarte-eragile guztiekin, merkatari, ostalari, elkarteekin koordinatzeko. “Baina hau ez da nahikoa” adierazi du, “herritarren lankidetza behar da, ezinbestekoa da guztiok inplikatzea, erantzukizun kolektibotik eta norberarenetik” “Elkartasunez,elkarri lagunduz, eta, azken batean, komunitate-senez”.
Gaur bidali zaie dekalogoa alkate guztiei, eta, bertan, antolakuntzari buruzko jarraibide orokor batzuk ematen dira, udalen jardun zuzena orientatu eta indartzeko, betiere, herritarren eta udalerriko eragile sozialen inplikazioa kontuan hartuta. Neurrien zerrenda batez ere udari begira eginda dago, festak edota baimen gabeko jarduera oro egitea eragozteko, jende-pilaketak eragin baititzakete, eta, ondorioz, epidemiari eusteko ezarritako osasun betebeharrak eta neurriak ez betetzea eragin.
Gomendioak udalerri bakoitzaren berezitasunetara egokituko dira, tokiko autonomia oinarri hartuta, eta, betiere, eboluzio epidemiologikoari erantzuteko une bakoitzean indarrean dagoen araudia errespetatuz.
