Ekainaren 28a ospakizunerako, memoriarako eta aldarrikapenerako eguna da. Beste urte batez, Berdindu k LGTBIQ+ kolek boak egindako bidea aitortu nahi dugu. Gure gizartean dagoen aniztasuna ikusgarri egin nahi dugu, eta pertsona askoren eta mugimendu sozialen ahaleginari esker lortutako eskubideak defendatu.
Baina egun honek hausnarketarako tartea ere izan behar du. Izan ere, oraindik ere badira egiteko dauden lanak. LGTBIQ+ kolek boaz multzo gisa hitz egiten badugu ere, errealitate guz ak ez dira baldintza berberen pean bizi.
Badira oraindik ere ikusgarritasun txikiagoa duten iden tateak, gorputzak eta sexuorientazioak. Askotan, gutxiago ulertzen dira eta diskriminazioa jasateko arrisku handiagoa dute. Horien artean daude pertsona transak eta intersexualak, baita emakume lesbianak eta pertsona bisexualak ere. Haien errealitateek oztopo handiagoak izaten dituzte aitortza osoa lortzeko. Egoera hori ez da gizartean bakarrik gertatzen. Inklusio handiagoa egon beharko lukeen espazio eta komunitateetan ere iraun egiten du.
Era berean, ezinbestekoa da begirada intersekzionala izatea. Diskriminazioak ez du modu bakarrean eragiten, eta ez die pertsona guz ei berdin eragiten. Gurutzatzen gaituzten faktoreak askotarikoak dira. Sexu-orientazioa, genero-iden tatea edo gorputzak beste egoera batzuekin uztartzen dira sarri: arrazakeriarekin, pobreziarekin, etxerik ez izatearekin, haurtzaroarekin, desgaitasunarekin, aniztasun psikikoarekin edo bestelako bazterketa egoerekin.
Horrek esan nahi du ez dela gauza bera LGTBIQ+ pertsona izatea laguntza-sare bat, egonkortasun ekonomikoa edo aitortza soziala izanda, edo prekaritatean, bakardadean edo diskriminazio anitzen erdian bizitzea. Euskadin ere bizi dira LGTBIQ+ pertsonak zaurgarritasun, desberdintasun edo ikusezintasun egoeretan. Besteak beste, egoera administra bo irregularrean dauden migratuak, kale egoeran bizi diren pertsonak, espazio heteronorma boetan bizi diren adinekoak edo aniztasun psikikoa duten gazte LGTBIQ+ak. Pertsona batzuek zailtasun handiagoak dituzte enplegua eskuratzeko, etxebizitza bat lortzeko edo osasun-arreta jasotzeko. Beste askok ez dute espazio segururik aurkitzen, edo ezin dute beren iden tatea lasaitasunez bizi espazio publikoan. Horrega k, Harrotasunaz hitz egiten dugunean, eskubideez ere ari gara. Eta pertsona guz entzako bizi-baldintza duinez. Inork ezkutatu beharrik izango ez duen gizartea eraikitzeaz ari gara. Inork bere burua jus fikatu edo beldurrez bizi beharrik izango ez duen gizartea.
Azken urteetan ikusten ari gara zenbait diskurtsoek dagoeneko lortutako eskubideak zalantzan jartzen dituztela. Era berean, espazio batzuk gero eta seguruagoak ez direla pertsona LGTBIQ+ askorentzat ere ikusten ari gara. Horren aurrean, gogorarazi behar dugu gizarteko espazio guz ak herritar guz enak direla. Eta espazio bat benetan publikoa bada, anitza izan behar du nahitaez. Kaleak, erakundeak, ikastetxeak, kultur guneak eta komunitate espazioak pertsona guz ek berdintasunean egon eta parte hartu ahal izateko lekuak izan behar dira.
Aniztasuna ez da mehatxu bat, ezta salbuespen bat ere. Gure gizartearen errealitatea da, eta denon ondarea. Gizarte irekiagoa, demokra koagoa eta giza arragoa eraikitzen laguntzen digu. Horrega k da beharrezkoa oraindik ere ekainaren 28an ahotsa altxatzea. Ospatzea ere erresistentzia egitea delako. LGTBIQ+ pertsona guz en errealitateak ikusgarri egiteak garrantzitsua izaten jarraitzen duelako. Eta oraindik ere badirelako bazterrean geratzen diren ahotsak, bizipenak eta beharrak.
Berdindu k, gure konpromisoa berretsi nahi dugu LGTBIQ+ pertsona guz ekin, bereziki zaurgarritasun handieneko egoeretan bizi direnekin. Lanean jarraituko dugu pertsona guz entzat bidezkoagoa, inklusiboagoa eta anitzagoa izango den gizartea eraikitzeko.
Ekainak 28
LGTBIQ+ kolek boaren Sexu Askapenaren eta Harrotasunaren Nazioarteko Egunaren Manifestua
Ekainaren 28a LGTBIQ+ pertsonen eskubideak ospatzeko, gogoratzeko eta defendatzeko eguna da.
Egun honek oraindik dauden erronketan pentsatzeko ere balio du.
Aurrerapen asko lortu diren arren, LGTBIQ+ pertsona guztiek ez dituzte egoera berberak bizi.
- Trans eta intersexual pertsonek diskriminazioa jasaten jarraitzen dute.
- Lesbiana eta pertsona bisexual askok zailtasunak dituzte beren burua ikusarazteko.
- Pertsona batzuek oztopoak aurkitzen dituzte aintzatetsiak eta errespetatuak izateko.
Arazo horiek gizartean gerta daitezke, baina baita errespetua eta inklusioa egon beharko luketen lekuetan ere.
Garrantzitsua da ulertzea pertsona batek diskriminazioa jasan dezakeela hainbat arrazoirengatik aldi berean.
Adibidez, sexu-orientazioagatik, genero-identitateagatik, jatorriagatik, larruazalaren koloreagatik, egoera ekonomikoagatik, desgaitasunen bat izateagatik, osasun mentaleko arazoengatik edo beste kalteberatasun-egoera batzuengatik.
Pertsona guztiok ez ditugu aukera berdinak. LGTBIQ+ pertsona batzuek familiaren laguntza, egonkortasun ekonomikoa eta aintzatespen soziala dute.
Beste pertsona batzuek egoera zailagoak bizi dituzte.
Adibidez, migratzaileak, pobrezia-egoeran dauden pertsonak, dibertsitatea errespetatzen ez duten inguruneetan bizi direnak, beren nortasuna askatasunez erakustea zaila den eremuetan bizi direnak edo desgaitasuna duten LGTBIQ+ gazteak,
Pertsona horiek zailtasun gehiago izan ditzakete lana aurkitzeko, etxebizitza bat eskuratzeko, bizitza sozialean parte hartzeko edo beren nortasuna lasaitasunez eta segurtasunez bizitzeko.
Harrotasun Eguna ez da ospakizun hutsa. Eskubide eta aukera berdintasunaren alde lanean jarraitzeko aukera ere bada.
LGTBIQ+ pertsonen eskubideek gizarte osoari egiten diote mesede. Azken urteotan, zalantzan jartzen ari dira jada lortuta zeuden eskubideak. Badaude ere LGTBIQ+ pertsona batzuk seguru edo errespetatuta sentitzen ez diren lekuak.
Horrega k, garrantzitsua da gogoraraztea gizarteko espazio guz ak pertsona guz ontzat direla.
Espazio publikoek anitzak eta inklusiboak izan behar dute. Kaleak, erakundeak, ikastetxeak, gune kulturalak, komunitarioak…
Leku horiek guz ek aukera eman behar digute, pertsona guz oi, parte hartzeko eta baldintza berdinetan bizitzeko.
Aniztasuna ez da arazoa. Aniztasuna errealitate eta balio posi boa da gizartearentzat. Gizarte irekiagoa, demokra koagoa, errespetuzkoagoa eta giza arragoa eraikitzen laguntzen digu.
Horrega k, ekainaren 28a egun garrantzitsua da oraindik. LGTBIQ+ pertsonen eskubideak defendatzeko, haien errealitateak eta esperientziak ikusarazteko eta oraindik desberdintasunak daudela gogorarazteko eguna da.
Berdinduk LGTBIQ+ pertsona guz ekiko konpromisoa berritu du. Kalteberatasun handieneko egoerak bizi dituztenei ere bereziki laguntzen diegu.
Lanean jarraituko dugu pertsona guz entzako gizarte bidezkoagoa, inklusiboagoa eta anitzagoa eraikitzeko.
LGTBIQ+: Lesbiana, Gay, Trans, Bisexual,
Intersexual, Queer eta beste batzuen siglak dira (+).
Lesbiana: Emakume homosexuala, emakumeenganako erakarpen sexual, fisiko eta sen mentala duena.
Trans pertsonak: jaiotzean esleitutako sexuarekin/generoarekin identifikatzen ez diren pertsonak. Adibidez, transexualak, transgeneroak edo ez-binarioak.
Pertsona intersexualak: gizonezkoaren edo emakumezkoaren definizio ohikoekin (kromosomak, gonadak, hormonak edo ugalketa/genitalen anatomia) guz z bat ez datozen sexu-ezaugarri biologikoekin jaiotzen diren pertsonak dira.
Pertsona intersexual batzuk gizonak dira, beste batzuk emakumeak, eta beste batzuk hainbat modutan iden fika daitezke.
Sexu-orientazioa: Pertsona batek beste batzuekiko mantentzen duen jarrera emozionala, erromantikoa edo sexuala.
Oso alderdi garrantzitsua da pertsonon bizitzan.
Ohikoenak heterosexuala, homosexuala edo bisexuala dira. Baina badira beste batzuk.
Genero-identitatea: pertsona batek bere burua identifikatzeko modua da, haren genitalei erreparatu gabe.
Adibidez, bulba edo zakila.
Pertsona batzuk emakume sentitzen dira, nahiz eta gizonen gorputzarekin jaio ziren, eta alderantziz, edo gizon edo emakume sentitzen ez diren pertsonak.
Kalteberatasuna: pertsonak bizitzan zailtasun gehien dituen egoera (ekonomikoak, osasunekoak, familiakoak, etab.) eta babes eta laguntza handiagoa behar duena.