Euskadiko Udalen Elkarteak hiru lurraldeetarako eredu harmonizatu bat jarri du tokiko erakundeen eskura, zerga 2027ko urtarrilaren 1ean indarrean jarri aurretik haien ordenantza fiskalak onartzea errazteko.
2026ko ekainaren 12an. EUDELek Egonaldi Turistikoen gaineko Zerga arautzen duen Ordenantza Fiskalaren eredua bidali die Arabako eta Gipuzkoako udalei, udal-zerga berriari buruzko lurralde bakoitzeko Foru Arauak onartu eta berehala. Eredu hori bera izango da Bizkaiko Lurralde Historikoko Ordenantza Fiskalaren oinarria. Ordenantza hori hurrengo egunetan Batzar Nagusietan onartzea aurreikusita dago.
EUDELek udalei udal-zerga berri hori ezartzen laguntzeko hartutako konpromisoari erantzuten dio ekimenak. Horretarako, tresna tekniko bat eskaintzen du, udal-ordenantza fiskalen izapideak bizkortzeko eta haien aplikazioan segurtasun juridikoa eskaintzeko, hiru lurraldeetan modu homogeneoan.
Elkarteak positibotzat jo du Egonaldi Turistikoen gaineko Zerga arautzen duen Foru Araua onartu izana, EUDELen lortutako akordioak ordezkatzen dituela iritzita. Era berean, arauaren izaera progresiboa nabarmentzen du; izan ere, zerga-ordainketa turismo-ostatuaren modalitateetara egokitzen du, eta lurralde historikoen esparru arautzaileekin harmonizatzen du, Euskadi osoan koherentziaz aplikatzea ahalbidetuz.
EUDELen Batzorde Eragileak eredu hau udalen eskura jartzea erabaki zuen, arlo honetan udal-erabakiak hartzea errazteko asmoz. Testua Elkarteko Zerbitzu Teknikoek egin dute, eta hainbat udaletako Ekonomia eta Ogasuneko teknikariek osatutako lantalde batekin kontrastatu da. Lantalde hori aukeratzeko, kontuan hartu dira bai turismo-errealitateen aniztasuna, bai tokiko politikaren aniztasuna.
Ordenantza fiskalarekin batera, udalek ostatu turistikoen eskura jarri ahal izango dituzten erantzukizunpeko adierazpenen ereduak ere emango dira, ordenantza fiskalak jasotzen dituen salbuespenak justifikatzeko beharrezkoak izango baitira.
Ordenantza-eredua bidaltzearen osagarri, EUDELek zabalkunde- eta akonpainamendu-ekintza batzuk egingo ditu, udal-politikariei eta -teknikariei zuzenduta. Horien artean, lurralde bakoitzean informazio saio bat egingo dute, gai juridiko eta tekniko nagusiak argitzeko eta udaletan zerga behar bezala ezartzea errazteko.
Ordenantzak indarrean jartzea eta onartzea
EUDELek gogorarazi du Egonaldi Turistikoen gaineko Zergak 2027ko urtarrilaren 1etik aurrera izango dituela ondorioak udalerrietan, data horrek ahalbidetuko baitie udalei beharrezko denbora izatea dagozkien ordenantza fiskalak izapidetu eta onartzeko.
Dagokion ordenantza fiskalaren bidez, udal bakoitzak, osoko bilkuraren erabaki bidez, foru arauak finkatutako tarteen barruan turismo ostatu mota bakoitzari aplikatu beharreko karga-tasak ezarri beharko ditu, eta, era berean, hala badagokio, foru araudian bertan ezarritako baldintzak betetzen dituzten udalerrietarako aurreikusitako hobari edo errekarguak zehaztu beharko ditu.
Era berean, Elkarteak gogorarazi du zerga derrigorrezkoa dela. Horregatik, udal batek 2027ko urtarrilaren 1a baino lehen ordenantza fiskala onartu eta argitaratzen ez badu, automatikoki aplikatuko dira Foru Arauan turismo-establezimendu mota bakoitzerako aurreikusitako gehieneko tasak. Horretarako, ordenantza fiskala onartzeko prozeduraren ondoriozko epeak planifikatzea eta kontuan hartzea komeni da: behin-behineko erabakia, gutxienez 30 laneguneko jendaurreko erakustaldia, behin betiko erabakia, erreklamazioak egitea aurreikusita, eta lurraldeko aldizkari ofizialean osorik argitaratzea.
Zergaren ezaugarri nagusiak
Egonaldi Turistikoen gaineko zerga udal-izaerako berehalako tributua da, eta pertsona fisikoek turismo-ostatuko establezimenduetan egindako egonaldiak zergapetzen ditu, bai eta gurutzaontziek itsas portua duten udalerrietan egindako geldialdietakoak ere.
Subjektu pasiboak egonaldia egiten duten pertsonak izango dira; establezimendu turistikoek, berriz, ordezko gisa jardungo dute, eta zergadunei zerga eskatzeaz eta dagozkien autolikidazioak aurkezteaz arduratuko dira.
Zerga-oinarria zergadun bakoitzak egindako egonaldi jarraituko unitateen kopuruaren arabera zehaztuko da, eta egonaldi bakoitzeko gehienez sei ostatu-gau zenbatuko dira. Tributu-kuota kalkulatzeko, egonaldia egiten den establezimendu turistikoari dagokion karga-tasa aplikatuko da.
Eragindako establezimenduen artean, hotelak, pentsioak, apartamentu turistikoak, kanpinak, nekazalturismoak, landetxeak, aterpetxeak, erabilera turistikoko etxebizitzak eta araudian jasotako beste ostatu mota batzuk daude.
Salbuespenak, hobariak eta errekarguak
Foru Arauak hainbat salbuespen jasotzen ditu kolektibo eta egoera jakin batzuentzat, besteak beste, administrazio publikoek sustatutako gizarte-programen bidez diruz lagundutako egonaldiak, adingabeek, minusbaliotasun edo mendekotasun aitortua duten pertsonek egindakoak, hezkuntza edo osasun arrazoiengatik desplazatutako pertsonak eta ezinbesteko egoeretatik eratorritakoak.
Era berean, udalek zerga-kuotaren % 100erainoko hobaria ezarri ahal izango dute ordenantza fiskalen bidez, udalerriaren ostatu-ahalmenak edo turismo-intentsitateak Foru Arauan ezarritako baldintzak betetzen dituztenean. Turismo-ostatuko establezimenduek ez dute autolikidaziorik aurkeztu beharko hobaria % 100ekoa denean.
Era berean, araudian aurreikusitako baldintzak betetzen dituzten udalerriek % 50erainoko errekargua onartu ahal izango dute zerga-kuotan.