eudel

14.02.2022 Ogasuna eta Finantzak

Herri Dirubideen Euskal Kontseilua. 2022ko otsailaren 14ko bilera

Herri Dirubideen Euskal Kontseiluak Vitoria-Gasteizen otsailaren 14an egindako bileran, Eusko Jaurlaritzak, hiru foru-aldundiek eta euskal udalek, besteak beste, erabaki hauek hartu dituzte:

COVID-19aren pandemiak eragindako krisi ekonomikoaren ondorioz 2020an izan zen jaitsiera handiaren (-% 9,8) ondoren, Euskal Autonomia Erkidegoko 2021eko tributuen diru-sarrerek igoera garrantzitsua izan dute, eta guztira 15.963,2 milioi euroko sarrerak izan dira (+% 14,4).

2019aren aldean, bilketa balantzea ere positiboa izan da, 493,6 milioi euro gehiago izan baitira; % 3,2ko igoera esan nahi du horrek.

Estatuari ordaindutako kupoari dagokionez, benetan ordaindutako zenbatekoa 723,9 milioi eurokoa da. Zifra horren barruan dago 2020ko ekitaldiaren likidazioa (277,3 milioi euroko saldo garbia, EAEren alde) eta 2021eko behin-behineko kupoa, 1.001,2 milioi eurokoa.

Zerga bilketaren itxiera eta Estatuari ordaindu beharrekoa jakinda, kalkulatu da 2021eko ekarpenen likidazioa 10.829,8 milioi eurokoa dela, hasieran aurrekontuan sartutakoak baino 1.210,6 milioi euro gehiago.

Bestalde, 2021eko bilketaren itxiera ikusita, Egokitzapenerako Funts Orokorrean 80,7 milioi euro esleituko dira, eta guztiak Arabara bideratuko dira.

Ikusi HDEKren informazio osoa

Bileraren ondoko adierazpenetan, EUDELeko elkarteburu Gorka Urtaranek esan du Udal Finantzaketarako Foru Funtsen datu zehatzak Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko Finantzen Lurralde Kontseiluen hurrengo bileretan jakinaraziko direla.

Gorka Urtaranek, EUDELeko elkarteburuak, hausnarketa hirukoitza helarazi du euskal udaletatik:

Lehenik eta behin, EUDELeko elkarteburuak gogorarazi du Ekarpenen Lege berri bat dela eta Euskadiko erakundeek eta, horien artean, toki-erakundeek hobeto parte har dezaten herrialdeko baliabideen banaketan.

Bigarrenik, berretsi egin dira erakunde guztiek egindako aurreikuspen ekonomikoak. “Aurreikuspen horiek diru-bilketaren bilakaera baikor eta, aldi berean, zuhurraren diagnostikoaren baitan egin ziren”, baieztatu du EUDELeko elkarteburuak.

Hirugarrenik, Gorka Urtaranek azpimarratu du horri esker udalok baliabide gehiago izango dituela udal-aurrekontuak garatzeko eta ahalmen ekonomiko handiagoa izango dutela udalerrietako proiektu eraldatzaileak bultzatzeko.

Zentzu horretan, EUDELeko elkarteburuak Udalen funtsezko eginkizuna aipatu du euskal gizartea normaltasunera itzultzen ari den “aldaketa garrantzitsuen” egungo etapari ekiteko. Gorka Urtaranek tokiko esparruaren hiru helburu nagusi azpimarratu ditu: “Euskal herritarren bizi-kalitatea hobetzen jarraitzea, gure udalerrien lehiakortasun ekonomikoa bultzatzea eta ingurune naturalarekiko errespetua ere bai”.

Udalen ordezkariak

Herri Dirubideen Euskal Kontseiluan EUDELek (euskal udalen ordezkaria), Eusko Jaurlaritzak eta Araba, Bizkai eta Gipuzkoako foru-aldundiek hartzen dute parte.

Hona hemen udalerrien ordezkariak:

Gorka Urtaran, Vitoria-Gasteizko alkatea (EUDELeko elkarteburua)
Nagore Alkorta, Azpeitiko alkatea (EUDELeko elkarteburuordea)
Ángela Eguia, Gordexolako alkatea (EUDELen Batzorde Eragileko kidea)

11.02.2022 Ogasuna eta Finantzak

EUDEL bankuen ordezkariekin bilduko da, euskal udalerrietan finantza-irisgarritasuna eskatzeko

2022ko otsailak 11. Udalen ordezkaritzaren baitan, eta zailtasunak dituzten auzokide-taldeen beharrizanei erantzuna emate aldera, EUDEL-Euskadiko Udalen Elkarteak ekimena hartu du EAEn jarduten duten finantza-erakunde nagusiekin elkarrizketak hasteko. Gorka Urtaran elkarteburua, Nagore Alkorta eta Jose Antonio Santano elkarteburuordeekin batera, banku-entitateen ordezkariekin bilduko dira, sektoreak planteatutako neurrien protokoloa bertatik bertara ezagutzeko, Euskadirako formula espezifikoak eta egokiagoak aztertzeko bidean.

Gorka Urtaranen, EUDELen Elkarteburuaren, adierazpenak

EUDELek borondatea du mekanismoen baterako bilaketan laguntzeko, oinarrizko finantza-zerbitzuetarako sarbidea zailtasunak dituzten pertsonei zabaltzeko helburuarekin. Auzotarrei dagokienez, bai adinekoen, bai beste kolektibo batzuen ehuneko esanguratsuak finantza-bazterketaren arriskua erakusten du, eta horrek kezka sortzen die alkateei.

Espainiako Bankuaren azken txostenak dioenez, euskal udalerrien laurdenek ez dute ez kutxazainik, ez banku-bulegorik; horrek esan nahi du herritarren % 1,3k 5 km-tik gorako distantzia egin behar duela eskudirua lortzeko eta oinarrizko beste eragiketa batzuk egiteko.

EUDELek hainbat udalek dituzten beharrizanak kudeatzeko lan egiten du. Izan ere, Euskadiko udalerrien % 70 baino gehiagok 5.000 biztanle baino gutxiago dituzte. Ildo horretan, funtsezkoa da biztanle gutxien dituzten eremuetan finantza-zerbitzuak eskuratzeko mapa eguneratzea.

Euskadiko Udalen Elkartearen egitekoa da 251 alkateen ahotsa helaraztea gizarteko gainerako eragileei, beste gaietan bezala. Horrela, EUDELek berriz ere jardungo du toki-eremuko solaskide komun gisa, banku-erakundeen lankidetza ahalik eta handiena lortzea ahalbidetzen duten kudeaketak errazteko eta arintzeko, betiere udalak eta gainerako administrazioak kontuan hartuta.

03.02.2022 Berriak

EUDELek eta Eusko Jaurlaritzak esparru-akordio bat sinatu dute zigorrak komunitatearen aldeko lanekin betetzea ahalbidetuko duten udal-plazak handitzeko

Akordioak toki-erakundeen lankidetza sustatuko du betearazpen penalen kudeaketan, Covidek ezarritako murrizketek asko baldintzatzen baitute
“Hitzarmen honek euskal espetxe-ereduaren konplize bihurtzen gaitu, zigor eta neurri alternatiboekin”, adierazi du Beatriz Artolazabalek, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburuak
EUDELeko elkarteburuak eta Gasteizko alkateak, Gorka Urtaranek, udalek “beharrezko aliatu” gisa duten garrantzia nabarmendu du, zigorrak gauzatzeak “onura bikoitza izan dezan, pertsonarentzat eta tokiko komunitatearentzat”

Vitoria-Gasteiz, 2022/02/03

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek gaur esparru-akordioa sinatu dute Euskal Autonomia Erkidegoko 251 udalerrietako udalek eta gainerako toki-erakundeek Erkidegoaren aldeko lan-zigorrak egiteko plazak eskaini ditzaten sustatu eta errazteko. Hitzarmen hori borondatezkoa da udalentzat, eta udaletan lankidetza indartuko du betearazpen penalen kudeaketan. Azken bi urteetan eragin handia izan du Covid-19ri aurre egiteko hartutako neurri eta murrizketek, eta, ezinezkoa izan ez denean, zenbait jarduera gutxiago egin dira.

Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu Beatriz Artolazabalek eta EUDELeko elkarteburu eta Gasteizko alkate Gorka Urtaranek gaur sinatu dute dokumentua Caritasko Berjantzi elkartean, Justizia programa honetan parte hartzen duen gizarte-erakundeetako batean.

“Gaur, EUDELek eta Eusko Jaurlaritzak gure aliantza indartuko dugu”, azaldu du sailburuak. “Gizarte bidezkoagoa lortzea helburu duen aliantza, justizia leheneratzailearen balioetan, jokaeren errekuperazioan eta komunitatearen onuran oinarritua”.

Artolazabalek udalen laguntza eskatu du Komunitatearen aldeko lanak egiteko, eta esan du “askatasunik ez duten pertsona horiek beraien zigorrak espetxetik urrun bete ahal izateko plazak gehitu behar direla”. Era berean, eskaera hau Hirugarren Sektore Sozialeko entitateetara zabaldu du, zigorrak betetzeko programa horietan sartuta baitaude.

Ildo horretatik, trafikoarekin lotutako delitu bat egin duenarentzat alternatiba gisa argudiatu du sailburuak bide-segurtasuneko tailerrak egitea edo ezbehar bat izan duten pertsonekin lan egitea. Udalen kasuan, lorategietan, hiri-altzarietan, gizarte-zerbitzuetan… egindako lanez hitz egin du: “Eman diezaiegun aukera hori”, esan du.

Erdi-askatasun erregimena handituz berrerortze-indizeak murrizten direla esan ondoren, Artolazabal Gorka Urtaranengana jo du: “Hitzarmen honen bidez, euskal espetxe-eredu horren konplize bihurtzen gara, elkartasuna, erantzukizuna eta guztien ona bezalako balioak sustatzen dituzten zigor eta neurri alternatiboekin”.

EUDELeko elkarteburua eta Gasteizko alkatea, Gorka Urtaran, bat egin du sailburuarekin, udaletxeak “beharrezko aliatu” gisa balioestean, udal-zerbitzuen bidez plaza-kopurua handitzeko, baita hirugarren sektoreko erakundeekin lankidetzan ere.

Nolanahi ere, erakundeek lana egingo duen pertsonaren gaitasunetara eta trebetasunetara egokitzen dela zaindu beharko dute, Urtaran elkarteburuak azaldu duenez, “betiere onura publikoko helburu batekin”.

“Gure konpromisoa ahalik eta pertsona gehienek beren udalerrian zigorra bete ahal izatea da, horrela beren familia, gizarte eta lan ingurunetik deserrotzea saihesteko”. Gorka Urtaranek nabarmendu du “onura bikoitza” dakarkiola pertsonaren bizi-kalitateari, eta, aldi berean, tokiko komunitatearen ongizateari, haren parte baita.

Lankidetza-hitzarmen honetan EUDELek bultzatzearen garrantzia azpimarratu du Urtaranek: “Gure helburua da udalak, mankomunitateak eta gainerako toki-erakundeak inplikatzea, guztion artean zigortutako pertsonak birgizarteratzeko aukera gehiago eta hobeak lortzeko; eta, horrekin batera, sozialki integratzaileagoak eta kohesionatuagoak diren udalerriak lortzea”.

ESPARRU-AKORDIOA ETA KONPROMISOAK

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek sinatutako esparru-akordioaren bidez, komunitatearen aldeko lanak egiteko eredua finkatu nahi da, justizia lehenatzailearen ikuspegitik. Euskal udalez gain, zigor horien kudeaketan ere garrantzi handia dute hirugarren sektoreko gizarte-entitateek, hala nola Caritas eta Berjantzi. Hori dela eta, agertoki hori aukeratu da Arabako hiriburuan akordioa sinatzeko; “gizarte-egoera zailean dauden pertsonak gizarteratzeko eta lan-munduan sartzeko diseinatutako enpresa”, azaldu du sailburuak.

Alde horretatik, bi erakundeek erabaki dute, agiri honen bidez, plazen eskaintza sustatu eta bultzatzea, “banakako lankidetza hitzarmenak sinatuz”, lau urteko indarraldia izango dutenak. Horretarako, jarraipen batzorde bat eratuko da, alde bakoitzeko bi ordezkarik osatua, urtean gutxienez bilera bat izango duena.

Eusko Jaurlaritzaren konpromisoa da Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalaren kontingentzia-estalduraren ardura hartzea, baita “zigorraren kudeaketa, koordinazioa eta jarraipena ere, Udalaren edo Mankomunitatearen lan-arduradunekin harremanetan jarrita”, esparru-akordioan jasotzen den bezala.

Bestalde, toki entitateek plazak gorde beharko dituzte zigorrak betetzeko, lana modu eraginkorrean egin ahal izateko behar diren ezagutzak eta prestakuntza emanez. Toki entitate bakoitzak egindako lanaren jarraipena egin eta balorazio txostena egin beharko du exekuzio plana bukatutakoan. Gainera, “ez du, inola ere, eragin negatiborik izango lehendik dauden edo etorkizunean egongo diren toki entitateko lanpostuetan”.

Azkenik, zigortutako pertsonak ez du inolako ordainsaririk jasoko bere jarduerarengatik, eta ez du kontratu-harremanik izango.

DATUETAN

Egoera soziosanitarioak ezarritako murrizketek nabarmen baldintzatu dute Komunitatearen aldeko lanak zigortzeko neurrien kudeaketa. Ildo horretatik, zenbait erakunderen itxierak eta mugikortasun edo edukiera mugek ezinezko bihurtu dute zenbait jarduera garatzea.

Kontuan hartuta pertsona batek hainbat betearazpen-arau metatu ditzakeela, datuen bilakaera nabarmena da.

2019an, 5.280 betearazpen-neurri berri kontabilizatu ziren, aurreko urteetako 4.883 neurriei gehituak. Guztira, 10.163 neurri kudeatu ziren (Araba, 2.011; Gipuzkoa, 1.807 eta Bizkaia, 6.345).

2020an, Coviden aurkako muga aktibo guztiekin, 3.085 betearazpen berri gehitu zitzaizkien aurreko urteko 3.132ei, eta guztira 6.212 betearazpen egin ziren (Araba, 1.346; Gipuzkoa, 1.003, eta Bizkaia, 3.868).

Azkenik, 2021ean, 6.316 betearazpen iritsi ziren, 2020ko 5.701 betearazpenekin batera, 12.017 guztira (Araba, 2.545; Gipuzkoa, 2.427 eta Bizkaia, 7.045). Balantze horretan, bistan da pandemia sortu zen urtean neurriak gauzatzeak eragin handia izan zuela, eta ehuneko handi bat hurrengo ekitaldian garatu behar zela.

Zigortutako pertsonen profilari dagokionez, 31 eta 50 urte bitarteko gizonezkoak dira gehienak (%89). Pertsona horietako gehienak Bizkaikoak dira (%60 inguru), eta Arabak eta Gipuzkoak, berriz, erdibana.

Delitu arruntenen artean, bide-segurtasunarekin lotutakoak daude (%30), eta genero-indarkeriarekin lotutakoak (%20).

Euskal udalez gain, gizarte-, kirol- eta kultur-arloko hainbat erakundek hartzen dute parte, besteak beste, Brasil-Euskadi Kultur Elkarteak, Deustuko harrera-zentroak, Lagun Artean kirol-elkarteak, Ariznabarra kirol-elkarteak edo Berjantziren arropa birziklatzeko proiektuek Araban, Oldberrik Gipuzkoan eta Koopera Zerbitzuak Bizkaian.

27.01.2022 Berriak

III. BERRITUZ Topaketa

Data: 2022ko otsailaren 11a
Ordutegia: 10:00-13:45
Tokia: online

Berrituz programak jardunaldi berri bat antolatzen du esperientziak trukatzeko eta tokiko gizarte-zerbitzuen inguruko ikaskuntza kolektiboa bultzatzeko. Berrituz Topaketaren hirugarren edizio hau “Berrikuntzak eta arreta-eredu berriak etxez etxeko laguntzan” lelopean egingo da. Jardunaldia otsailaren 11n, ostirala, egingo da online.

EGITARAUA ikusi

*Aldez aurreko izen-ematea: Ekitaldia doan da eta plazak, mugatuak. Parte hartzeko, nahikoa da izen-emateko formularioaren bidez erregistratzea edo SIIS-era idaztea.

Informazio osoa: https://bit.ly/3qMQnIu

19.01.2022 Nazioartea

EUDELek eta Europako Kontseiluak ELoGE 2021 Bikaintasun-Zigilua eman diete sei udali

Gasteizek (Araba), Bilbok eta Basaurik (Bizkaia), Eibarrek, Andoainek eta Urnietak (Gipuzkoa) gaur jaso dute sari hori, zeinak tokiko gobernuen kalifikazio gorena egiaztatzen duen, gobernu onaren, kalitatearen eta berrikuntza demokratikoaren 12 printzipioren arabera.

Zigilu hori emateko Europako lehen plataforma izan zen 2017an Euskadiko Udalen Elkartea. Hautagai diren udalek autoebaluazioa egiten dute Europa osorako tresna komunean oinarrituta, EUDELek espezifikotasunari egokitutako 97 adierazle egokiturekin.

Laugarren edizio honen ondoren, 12 udal ditu Euskadik ELoGE zerrenda esklusiboan, orotara Europako 127 udalerrik osatua.

Berritasun gisa, aurten EUDELek berariazko deialdi bat egingo du 5.000 biztanletik beherako udalerrientzat; horiek EAEko toki-erakundeen %71 dira.

Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak zorionak eman dizkie udalei, Europako Kontseiluaren ebaluazio zorrotzean parte hartzea erabakitzeagatik: “Zigilua lortzeko, bikaintasunarekin eta gizarteari ematen diogun zerbitzuaren etengabeko hobekuntzarekin ahalik eta konpromiso politikorik handiena hartu behar da. Euskal udalerriak Europako abangoardian gaude”.

Europako Kontseiluko ordezkari Alina Tatarenkok azaldu duenez, ELoGEren xedea da “Europa mailan ikuspegi bera lortzea udal batek gobernu ona lortzeko egin beharreko urratsei buruz. Garrantzitsua da euskal agintariek, Norvegiakoek, Greziakoek, Frantziakoek edo Italiakoek irizpide berberekin lan egitea.”

Bilbon, 2022ko urtarrilaren 19an. Sei udalek lortu dute Euskadiko 2021 Gobernantzaren Europako Bikaintasun Zigilua: Gasteizek (Araba), Bilbok eta Basaurik (Bizkaia), Eibarrek, Andoainek eta Urnietak (Gipuzkoa). ELoGErekin aintzatetsitako udalerrien zerrenda gaur eman da ezagutzera EUDELek Bilbon duen egoitzan. Agurtzane Mercader Urnietako zinegotziak, Maider Lainez Andoaingo alkateak, Jon Iraola Eibarko alkateak, Asier Iragorri (bideokonferentziaz) eta Berta Montes Basauriko alkateak eta zinegotziak, Borja Rodríguez Gasteizko herritarren partaidetza eta gardentasuneko zinegotziak, eta Juan Mari Aburto Bilboko alkateak, ordena horretan, jaso dute aintzatespena, Gorka Urtaran EUDELen elkarteburu eta Gasteizko alkatearen eskutik.

Europako tokiko gobernuentzako “labela” emateko zeremonian, Alina Tatarenko Europako Kontseiluko Gobernantzako buruak telematikoki parte hartu du, ELoGEren bultzatzaile den erakundearen ordezkari gisa. Mª del Mar Zabala EUDELen zuzendari nagusiak jakinarazpen ofiziala egin du, ELoGE erakundeen arteko Batzordearen ziurtagiria irakurrita. Batzorde hori da zigilua ematearen arduraduna, eta Eusko Jaurlaritzako eta hiru foru-aldundietako ordezkariek osatzen dute, EUDELekin batera.

ELoGE Batzordeak egiaztatu du, sei udalen ebaluazio orokorra aztertuta, Zigiluaren VI. edizioan kalifikaziorik onena lortu duten printzipioak hauek direla:

1.-Hauteskundeak, Ordezkaritza eta Parte-hartze bidezkoa,

2.-Erreakzionatzeko gaitasuna,

3.-Eraginkortasuna eta efizientzia,

8.-Berrikuntza eta aldaketarako jarrera irekia,

11.- Giza eskubideak, Kultura-aniztasuna eta Gizarte-kohesioa.

Bideoak:

Maider Lainez, ANDOAINgo Alkatea

Asier Iragorri, BASAURIko Alkatea

Juan Mari Aburto, BILBOko Alkatea

Jon Iraola, EIBARko Alkatea

Borja Rodríguez, GASTEIZko Partaidetzaren eta Gardentasunaren zinegotzia

Agurtzane Mercader, URNIETAko Informazio eta IKT-en zinegotzia

Argazkiak:

Albumera Esteka

Prentas Oharra:

Prentas Oharra

ELoGe (European Label for Govenance Excellence) gobernu onaren, kalitatearen eta berrikuntza demokratikoaren hamabi printzipioko zerrendan oinarrituta bikaintasunaren kalifikazioa egiaztatzen duten tokiko gobernuentzako Europako izendapenik handiena da. Europako Kontseiluaren autoebaluazio-sistema zorrotz batean oinarritutako aintzatespena da. Haren helburua udal-kudeaketa eraginkor eta efizientea bideratzea da, jasangarritasunaren ikuspegitik.

Udalak eskura dituen frogak aztertu behar ditu, bere jardueraren alderdi guztiak aintzat hartzen dituzten 97 adierazleri erantzuteko, bai erakundearen barruari dagokionez, bai gizartearekin harreman estua izateko eta hari zerbitzua emateko zereginari dagokionez. Atal hauek aztertu dira, besteak beste: administrazio-izapideak, kontratazio-prozedurak, finantza- eta aurrekontu-kudeaketa, hautetsien jokabide etikoa, herritarrek parte hartzeko bideak edo organoak, gardentasun eta berrikuntza publikoko tresnak, eta Giza Eskubideak berdintasunarekin, aniztasunarekin, inklusioarekin eta gizarte-kohesioarekin sustatzea, zeharkako ardatz gisa.

Erakunde “sendo eta jasangarriak”

Gorka Urtaran, EUDELeko elkarteburuak nabarmendu du zigiluak garrantzi handiagoa duela COVID-19aren pandemiaren ondorioz azkartu diren trantsizio handiei aurre egiteko tresna gisa: “Zigilua da gure tokiko erakundeak sendo eta jasangarriago egiteko tresnarik onena. Europak ondoen baloratutako ataletako bat da gure erreakzio-gaitasuna, une bakoitzeko beharrei bizkor erantzutekoa, baita epe luzerako ikuspegia ere, oztopoei edo etorkizuneko krisiei aurrea hartzeko”.

Erakunde bakoitzaren autoebaluazio-prozesuak 3-4 hilabete irauten du. Emaitzak kanpo-ikuskaritza batek neurtu eta baloratzen ditu, eta EUDELek (ELoGE Batzordea) egiaztatzen ditu. Azken txostenak isilpekoak dira, eta udal bakoitzak baino ezin ditzake erabili.

ELoGEren balioa da ez dela betiko, izan ere, lortu ondoren bi edo hiru urtetik behin berritu behar da. EUDELen elkarteburuak “udal-gobernu eta -jarduketetarako mekanismoak hobetzeko erreminta-kutxatzat” jo du; helburua ez da Zigilua lortzea, ezpada maila politiko nahiz teknikoan “gobernantzaren hobekuntza jarraitua” ekarriko duen talde-lana sustatzea, “horren bidez kalitatezko zerbitzuak, herritartasun aktiboa eta gizartearen beharrak aseko dituzten politika publikoak izateko”.

Mezu horrekin bat dator Europako Kontseiluko ordezkaria. Alina Tatarenkoren ustez, “gardentasunak eta gobernu onak konfiantza indartzen dute tokiko erakundeetan, eta herritarren parte-hartzea bultzatzen dute. Konfiantzarik gabe, demokrazia ahuldu egiten da”.

ELoGE esperientzia 2017an iritsi zen Euskadira, EUDELen eskutik, bere lurraldeko udalerri guztien artean Zigilua banatu ahal izateko Europako lehen eskualde-plataforma bihurtu ondoren. Euskadiko Udalen Elkartearen eta Europako Kontseiluaren arteko lankidetza estuak lagundu zuen horretan. Elkarlan horrek fruitua eman zuen Estatu mailako ekimen aitzindarietan, hala nola 2013an, tokiko hautetsientzako jokabide etikoaren lehen Kodean eta Gardentasunaren aldeko Udalen sarean, baita, 2014an, tokiko finantzen Europako ebaluazioan ere.

Euskal zigiluak eta udalerri txikiak

2017tik 2021era bitartean, ELoGEren lau edizio egin dira Euskadin, eta Euskadiko hamabi udalek lortu dute bikaintasun-ziurtagiria. Lau udalerrik bi aldiz lortu dute zigilua, besteak beste, Basaurik eta Urnietak, eta aurten berritu dute. Aurten, Bilbo, Gasteiz, Eibar eta Andoain sartu dira.

EUDELek Euskadiko ahalik eta herri gehienetara zabaldu nahi du gobernu ona. Horretarako, 2022rako berritasun gisa, 5.000 biztanletik beherako udalerrientzako berariazko deialdia egingo da. Udalerri horiek EAEko toki-erakundeen %70 baino gehiago dira. Helburu horrekin, Elkartea ELoGE adierazleen egokitzapen berri batean buru-belarri murgilduta dago, herri txikien errealitatean aplikatu ahal izateko; orotara dauden 251 euskal udalerrietatik 179 dira.

Gorka Urtaranek argitu du Europako ekimenak ez duela rankinga ezarri nahi, baizik eta udalen arteko elkar-ikaskuntza bultzatu. “Udalerri batzuek besteetatik ikasten dugu, eta jardunbide egokiak eta funtzionatzen duten irtenbideak parteka ditzakegu, gure erronkak komunak direlako”, esan du. “Lankidetzan aritu nahi dugu, ez lehiatu, Europa mailan partekatutako eta bermatutako oinarri batzuetatik, gure toki-komunitateen ongizatean aurrera egiteko, udal eredugarri gisa”.

Orain arte, kontinente zaharreko ehun bat tokiko gobernuk (127) baino ez dute Europako Kontseiluaren bereizgarri garrantzitsu hori. Zerrenda esklusibo horretan dauden Euskadiko udalak Estatuko bakarrak dira, Kataluniako Parets del Vallés herrikoarekin batera.

ELoGE zigilua duten euskal udalak tamaina guztietako udalerrietakoak dira:

10.000 biztanle baino gutxiagokoak: Andoain, Legazpi eta Urnieta*
10.000-20.000 biztanlekoak: Bermeo, Ermua* eta Laudio
20.000-70.000 biztanlekoak: Basauri*, Eibar, Irun*, Leioa
200.000 biztanle baino gehiagokoak: Bilbo, Gasteiz

*(bi ELoGE zigilu)

97 adierazle, Gobernu Onaren 12 printzipiotan oinarrituta

ELoGEren metodologia berdina da Europako udalerri guztientzat. Euskadin aplikatzeko, EUDELek urtebete eman zuen autoebaluazio-sistema (benchmarking) euskal tokiko araudira eta errealitatera egokitzen. Horren ondorioz, Europako Kontseiluaren Gobernantza Onaren estandarrak betetzea neurtzen duten 97 adierazleko matrizea lortu zen.

Hamabi printzipioak Europako demokraziaren oinarrizko balioak dira, eta bat datoz Nazio Batuen GJHekin. Honako hauek dira: 1) Bidezko hauteskundeak, ordezkaritza eta parte-hartzea; 2) Erreakzionatzeko gaitasuna; 3) Eraginkortasuna eta efizientzia; 4) Irekitasuna eta gardentasuna; 5) Zuzenbide Estatua; 6) Jokabide etikoa; 7) Eskumenak eta gaitasunak 8) Berrikuntza eta eraldaketa 9) Epe luzeko iraunkortasuna; 10) Finantza-kudeaketa ona; 11) Giza eskubideak, kultura-aniztasuna eta gizarte-kohesioa; 12) Kontu-ematea.

Udalek printzipio guztiak betetzen dituztela egiaztatu behar dute, eta, horretarako, froga dokumentalak aurkeztu behar dituzte. Froga horiek publikoak eta eskuragarriak izan behar dute (webguneak, gardentasun atariak edo beste batzuk).

Aldi berean, hautetsiei eta herritarrei ere inkestak egiten zaizkie. Horiek ez dira lotesleak, baina autoebaluazioaren emaitzak kontrastatzeko balio dute.

Parte hartzen duten udalek ezaugarri komun bat dute: autoebaluazioari ekiteko seriotasuna, zorroztasuna eta autoexijentzia handia. Edizio guztietan azterketa sakona egin da, eztabaidan eta kontraste teknikoan oinarritua. Esperientzia hori oso positibotzat eta aberasgarritzat jotzen dute beti udal ordezkariek.

Informazio gehiago: https://eloge.eudel.eus/eus/12-principios.php

14.01.2022 Berriak

Gorka Urtaranek eta Josu Erkorekak jakitera eman dute 497 plazako lehiaketa-oposaketa deituko dutela Ertzaintzarentzat eta Euskadiko 32 udaletako udaltzaingoentzat

Izena emateko epea otsailaren 11ra arte egongo da zabalik eus webgunean
Deialdi berri honen helburu nagusia da emakume gehiago sartzea Euskal Polizian, eta egungo erroldetan duten presentzia eskasa zuzentzea
Deialdia zabal daiteke, eta Eusko Jaurlaritzak eta udalek, beraz, polizia-agente berriak hautatzeko eta prestatzeko prozesuan zehar handitu ahal izango dute plaza-kopurua

Josu Erkoreka lehenengo lehendakariorde eta Segurtasuneko sailburuak eta Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburu eta Gasteizko alkateak lehiaketa-oposaketa berriaren xehetasunak aurkeztu dituzte. Prozesua gaur jarri du abian Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiak, eta Euskal Polizia osatzen duten kidegoetako batean oinarrizko eskalako agente-plaza bat lortzeko izango da. Zehazki 497 plaza dira, eta kopurua handitu ahal izango da hautaketa-prozesuak irauten duen denboran, datozen hilabeteotan, plaza hutsak sortzen badira deialdia egin duen administrazio publikoetako batean.

Plaza guztietatik 424 Eusko Jaurlaritzak deitu ditu Ertzaintzaren hogeita hamaikagarren promozioko agenteentzat eta 73 Euskadiko 32 udaletako udaltzain-plazetarako dira.

Abadiño (1 plaza)
Zornotza (1)
Amurrio (2)
Arrasate (2)
Bakio (1)
Balmaseda (1)
Barakaldo (2)
Basauri (2)
Berango (2)
Bilbao (7)
Donostia (1)

Durango (1)
Eibar (2)
Erandio (2)
Errenteria (10)
Galdakao (4)
Getxo (6)
Gorliz (1)
Hondarribia (1)
Irun (1)
Lasarte-Oria (1)
Laudio-Llodio (3)

Markina-Xemein (1)
Mungia (2)
Muskiz (1)
Pasaia (2)
Tolosa (1)
Vitoria-Gasteiz (2)
Zarautz (1)
Zumarraga (4)
Sondika (3)
Zierbena (1)

Aurkezpenean, EUDELeko elkarteburuak eta Segurtasun sailburuak azken deialdi bateratu honen berri emateko kanpaina azaldu dute (kanpaina jaitsi https://we.tl/t-qB2Mj4ZYID), eta Ertzaintzaren eta Euskadiko udaltzaingoen lan bateratua eta elkarlan estua agerian jartzen duen lehenengoa izango da. Gainera, emakumeak deialdi honetara aurkeztea sustatzeko eta, hautaketa-prozesutik hasita, erroldetan duten presentzia eskasa zuzentzeko diseinatuta dago. Berez, deialdi honen helburu nagusia Euskadin emakume polizien kopurua gehitzea eta, modu horretara, egungo desoreka zuzentzea da.

Gainera, Josu Erkorekak eta Gorka Urtaranek adierazi dutenez, hautaketa-prozedura honen helburuak dira belaunaldien arteko txanda eta erroldak gaztetzea bermatzea eta, aldi berean, euskalduntze-prozesuan aurrera egitea, euskara harremanetarako ohiko hizkuntza izan dadin bai lanean bai herritarrei arreta ematean.

Izen-emateak eta baldintzak

Interesa dutenak urtarrilaren 17tik, astelehenetik, aurrera hasi ahal izango dira izena ematen arkauteakademia.eus webgune ofizialean, edo informazioa eskatzen 840 088 telefono-zenbakiaren bidez. Izena emateko epea 20 egun baliodunetan egongo da zabalik, hau da, otsailaren 11ra arte.

Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademiak aurreikusten duenez, lehenengo probak, teorikoak, aurtengo udaberrian hasiko dira, eta Euskal Poliziako agenteen promozio bateratu honek, beraz, aurtengo udazkenean bertan hasi ahal izango du prestakuntza-aldia, 2023an sartu ahal izateko dagokion polizia-kidegoan.Plaza horietako bat eskuratzeko oinarriak, probak eta gainerako baldintzak gaur argitaratutako EHAAn kontsulta daitezke. Horietako batzuk dira:

18 urte baino gehiago eta 38 baino gutxiago izatea.
Gizonek 1,65 metrotik gora neurtzea eta emakumeek 1,60tik gora.
Batxilergoko titulua edo kidekoa, edo goragoko titulu bat, izatea.
Kidegoaren araberako plazari dagozkion baldintza guztiak betetzea: plazaren mailaren eta derrigortasunaren araberako euskara-maila, eskatutako gidabaimenak indarrean, etab.

arkauteakademia.eus

Oraingoan ere Polizia eta Larrialdietako Euskal Akademia ari da prestatzen Ertzaintzako eta Euskadiko udaltzaingoetako agente berrientzako deialdi, hautaketa eta prestakuntza prozesu berri hau, eta gauzatu ere akademiak egingo du. Prozesu konplexua, zorrotza eta integrala izaten da, eta izena emateko epea irekitzen denean hasten da eta agente berriak behin betiko karrerako funtzionario izatera iristen direnean amaitzen da. Prozesuak pare bat urte irauten ditu, eta hiru une garrantzitsu izaten ditu:

Hautaketa-prozesua: izen-ematea, kanporaketa-proba guztiak egitea eta agiriak eta merezimenduak egiaztatzea.
Prestakuntza-fasea: hautaketa-prozesua gainditzen duten izangaiek 9 hilabeteko ikasketa-prozesua, ordaindua, hasten dute, eta Arkauteko instalazioetan egiten da.
Praktikaldia: aurreko bi faseak gainditu ondoren, agenteek praktikaldia hasten dute Euskal Poliziaren kidegoetan lortzen duten plazan. Sartzen diren polizia-kidegoko oinarrizko eskalaren arabera ordaindutako praktikak izaten dira. Beste 12 hilabeteko iraupena izaten du praktikaldi horrek, eta gaindituz gero, agenteak karrerako funtzionario izatera pasatzen dira.

18.12.2021 Berriak

Pertsona migratzaileen nazioarteko eguna ospatzeko ekitaldia

“Harrerarako euskal eredua bultzatzen jarraituko dugu, eta lanean jarraituko dugu tresna guztiak eskura izateko, Gernikako Estatutuan jasotako immigrazio-eskumena barne”, esan du lehendakariak
Gorka Urtaran, EUDELen elkartebuaren eta Gasteizko alkatearen hitzetan, “Kultura-aniztasunetik aniztasunaren kulturara igaro beharra dugu; gizarte bazterketaren aurkako antidotorik onena aniztasuna bere gain hartzea eta behar bezala kudeatzea da gizartearen zati gero eta ugariago batentzat: biztanleria migratzailea”
Gasteizko Azucareran egin da Euskal Autonomia Erkidegoko udalen arteko Euskal Itun Sozialari atxikitzeko kanpaina ixteko ekitaldia; 120 bat udalek dagoeneko onartu dute ekimenaren alde, eta Jardunbide Egokien Koadernoa jaso dute.

Gasteiz, 2021/12/18

Gasteizko La Azucarera eraikinean egin da gaur goizean Migraziorako Euskal Itun Sozialari atxikitzeko kanpainaren itxiera-ekitaldia, hain zuzen ere abenduaren 18an, larunbatean, Pertsona Migratzaileen Nazioarteko Eguna ere ospatzen den egunean. Iñigo Urkullu lehendakaria izan da ekitaldiaren buru, eta Gorka Urtaran Gasteizko alkateak hartu du parte EUDELeko lehendakari gisa. Halaber, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua, Beatriz Artolazabalek, eta Migrazio eta Asiloko zuzendaria, Xabier Legarretak ere hartu dute parte.

Gainera, Azucareran egin den ekitaldian 120 euskal udalek baino gehiagok parte hartu dute, eta dagoeneko osoko bilkuran onartu dute Itun Sozialarekin bat egitea, jaso nahi genukeena eskaini lelopean.

Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburuak hitza hartu du ekitaldiaren hasieran, Euskadiko Itun Sozialaren ibilbide-orriarekin bat egiten duten euskal udalen mezu bateratua helarazteko.

Gasteizko alkateak ere “kultura-aniztasunetik aniztasunaren kulturara igaro behar dela” defendatu du. Urtaranen hitzetan, “gizarte bazterketaren aurkako antidotorik onena aniztauna bere gain hartzea eta behar bezala kudeatzea da gizartearen zati gero eta ugariago batentzat: biztanleria migratzailea”.

Elkarteburuak esan duenez, giza eskubideak eta bizikidetzaren erreferentea oinarri izan behar dituen aniztasunaren kultura. “Bizikidetzak pertsonen arteko loturak sortzen ditu; horregatik, aniztasunetik, adimenetik eta gure desberdintasunekiko errespetutik eraiki behar da.”

Urkullu lehendakariak immigrazioaren arloko transferentzia eskatzeko aprobetxatu du bere hitzaldia. “Euskal harrera-eredua bultzatzen jarraituko dugu, eta lanean jarraituko dugu tresna guztiak eskura izateko, Gernikako Estatutuan jasota dagoen eta Pertsona Migratzaileen Egun honetan erreklamatzen dugun immigrazio-eskumena barne”, esan du, eta, aldi berean, aitortu du “erakunde arteko lankidetzatik eta Hirugarren Gizarte-sektorearekin lanean jarraituko dutela”.

Urkulluk eskatu du “gizarte-kohesioa hainbat kolore, kultura eta sentsibilitateren baturarekin eraikitzeko gai izatea”. Horretarako, aitortu duenez, beharrezkoa da “denon inplikazioa, iragaitzazko migrazioa eta nazioarteko babesa eskatzen duten pertsonen kopurua handitzen ari baitira”. Errealitate hori “oso presente” dago Kulturarteko Herritartasunerako, Immigraziorako eta Asilorako VI. Planean (2022-2025), aipatu bezala; plan horren xedea izango da kulturartekotasunean oinarritutako Aniztasuna Kudeatzeko Euskal Eredua eraikitzeko tresna bihurtzea.

Helburu horrekin, Iñigo Urkulluk Eusko Jaurlaritzaren helburu gisa nabarmendu du “eskubide eta betebeharrak eskuratzeko berdintasunezko euskal gizartea” eraikitzea, “ekitatea sustatu eta aukera-berdintasuna erraztuko duen gizartea”, eta “kolektibo behartsuenekin kohesionatuagoa eta solidarioagoa” izatea; azken batean, “pertsona eta kultura guztien aniztasuna errespetatuko duena”.

Amaitzeko, Lehendakariak gogorarazi du migrazioa ondo ezagutzen duen herria dela euskalduna, eta ongietorria eman die Euskadin “etorkizuna partekatu eta eraiki nahi duzuen” guztiei. Bilbon bizi den Betto Snay rapzale angolarrari parafraseatuta, hau ondorioztatu du: “Elkarrekin, lankidetzan, elkarbizitza eta berdintasuna lortuko ditugu”.

Migraziorako eta Praktika Egokietarako Euskal Itun Sozialaren tokiko sarea

Joan den urrian, Eusko Jaurlaritzako Migrazio eta Asiloko zuzendari Xabier Legarretak gutuna bidali zien udal korporazioei, Migraziorako Euskal Itun 0Sozialari atxikitzeko eskatuz. Itun hori 2019an sustatu zuen orduan Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailak, eta, ondoren, Lehendakariak berak ekitaldi publiko batean aurkeztu zuen 2020ko azaroan.

Gutun hartan, Legarretak eskatzen zuen “Euskadin diskurtso partekatua eta batasun-irudia sendotzea demagogia populistari aurre egiteko”. Asmoa da alkateek osoko bilkurara eramatea atxikimenduaren onarpena, eta unea hilezkortu dezatela udalbatzaren argazki batekin, kanpainaren logotipoarekin.

Gaur, La Azucareran, argazkien collage bat aurkeztu da atxikimendua gauzatu duten 120 udaletatik gora. Gainera, Migrazio eta Asilo Zuzendaritzak egindako Praktika Egokien Koadernoa jaso dute guztiek. Koaderno horretan, Itun Soziala udal-eremuan zabaltzeko hogei bat ekimen biltzen dira. Azken finean, kontua da ituna udalerrietako elkarte guztietara zabaltzea, kultur, gizarte edo kirol taldeetara.

Ildo horretatik, Jardunbide Egokien Koadernoa gida gisa erabil daiteke migrazioaz arduratzen diren toki-eremuetarako, proiektuak eta horiek gauzatzeko metodologia biltzen baititu, bai eta ekimen horiek arrakastaz gauzatzen ari diren udalekiko harremanak ere. Gehienak gazteei zuzenduta daude.

Besteak beste, hauek dira proposamen aipagarrienak: tokiko irratiko programak eta tailerrak, bertsolariak, world kafeen antolaketa, eskola eta ikastetxeetako hezkuntza-prestakuntza, antzerki-lanak, arte-lehiaketak eta giza liburutegiak.

Kulturartekotasunez betetako ekitaldia

Pertsona Migratzailearen Nazioarteko Eguna, gainera, kulturartekotasunez betetako ekitaldia izan da, eta bertako eta atzerriko hainbat pertsonak parte hartu dute hainbat arte-diziplinatan.

Ildo beretik, Portugaleteko Elai Alai taldeak sokadantza sinbolikoa antzeztu du, egungo baldintza soziosanitarioek pertsonen arteko elkarreragina ahalik eta gehien murriztea gomendatzen baitzuten.

Jazzteiz Musika Elkarteak, bost nazionalitate ezberdinetako sei pertsonak, eta Betto Snay Lehendakariak aipatu duen rap kantariak egin dute musika emanaldia.

Gainera, Mila esker etortzeagatik nazioarteko eguna ospatzeko kanpainako bideo bat eta migrazioari buruzko ikus-entzunezko beste bat proiektatu dira.

Azkenik, Lorenzo Cachón Rodríguezek, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Soziologiako katedradunak eta immigrazioan eta arrazismoan adituak, online parte hartu du.

Fariba Sheikhan Uriarte jatorri persiarreko gernikarrak eta Ugaitz Alegria ondarrutarrak aurkeztu dute ekitaldia.

17.12.2021 Euskara

EUDELeko Batzorde Eragileak dio ETELek bermatu egiten duela euskal herritarrek udalekiko harremanetarako hizkuntza ofiziala aukeratzeko duten eskubidea

EUDELeko Elkarteburuak ohartarazi du desoreka-egoera bat egon daitekeela, bere errealitate soziolinguistikoa dela-eta, euskara egoera ahulago batean dagoen lekuetan. Gorka Urtaranek “hizkuntza-fronterik ez dagoen tokietan horrelakorik ez irekitzearen” alde egin du: “ez dezagun arazorik sortu, horrelakorik ez dagoen tokietan”.

2021eko abenduaren 17a. 2021eko abenduaren 17a. Euskadiko Justizia Auzitegi Nagusiak Euskadiko Toki Erakundeei buruzko 2/2016 Legearen (ETEL) 6.2 artikuluari buruz planteatutako konstituziokontrakotasun-arazoa Konstituzio Auzitegiak izapidetzeko onartu izanaren aurrean, EUDELek adierazpen instituzionala bidali die gaur goizean EAEko udal guztiei, Batzorde Eragileko alkateek gai horren inguruan duten jarreran jasotzen duena. Jarrera hori aldez aurretik jakinarazi zien EUDELeko elkarteburuak euskal udalerri guztiei, elkartek azaroaren 11n Mungian egindako Batzar Nagusian.

Gorka Urtaran, EUDELen Elkarteburuaren adierazpena

EUDELen Adierazpenak hiru puntu ditu, eta hiru mezutan zehazten dira: udalen konpromiso irmoa euskararen sustapenarekin; ETELen 6. artikulua, toki-erakundeetan euskararen erabilerari buruzkoa, defendatzea; eta Euskadiko Toki Erakundeei buruzko Legea balioestea, udalerrien eskumenak eta finantzaketa ziurtatzeko “ezinbesteko lege” gisa, horiek baitira tokiko autonomiaren oinarria, kalitatezko zerbitzu publikoen bidez gizarte-beharrei erantzuteko.

Mezu nagusia Adierazpenaren bigarren puntuan jasotzen da. EUDELen Batzorde Eragilearen ustez, Euskal Autonomia Erkidegoko toki-erakundeen zerbitzu- eta lan-hizkuntza gisa euskararen erabilera arautzen duen ETELen 6. artikuluak “bermatzen du herritarrek eskubidea dutela hurbilen dituzten erakundeekin harremanetan jarri nahi duten hizkuntza ofiziala aukeratzeko”.

Ildo horretan, Adierazpenaren lehen puntu gisa, EUDELek azpimarratu du udalek konpromisoa dutela euskal udalerrietan euskararen erabilera sustatzeko, “bereziki herritarrekin dugun hurbileko harremanaren bidez”. Batzorde Eragileak azpimarratu duenez, toki-erakundeek euskararen erabilera garatu eta normalizatzeko neurriak hartzeko egitekoa dute, “Euskal Herriaren ondare historikoaren eta kultura-ondarearen funtsezko zati gisa”, halaxe nabarmentzen baitu EUDELek akordioan.

IKUSI ADIERAZPENA OSORIK

Author

Azken berriak