Gorka Urtaran elkarteburuak komunikabideen galderei erantzun die gaur goizean, Bilbon EUDEL eta Euskaltzaindiaren arteko Hitzarmena aurkeztu ondoren.
Gorka Urtaranek euskal alkateen “kezka bikoitza”ren berri eman die, pandemiaren egungo egoeraren aurrean. Alde batetik, udalerrietan kutsatze-tasek gora egin dutela-eta, elkarteburuak beste behin ere gizarte osoaren ardura indibidual nahiz kolektiboa eskatu ditu. Gorka Urtaranek herritarrei dei egin die “pazientzia” izan dezaten, “gutxiago falta baita” talde-immunitatea lortzeko. Halaber, “zentzuz eta burua erabilita” jokatzeko eskatu die, indarrean dauden gaur egungo neurriak betez (maskara erabiltzea, distantzia zaintzea eta pilaketak saihestea); birusa ez hedatzeko “neurri eraginkorrak” direla nabarmendu du.
Bigarrenik, EUDELen elkarteburua arduratuta agertu da azken egunetan zenbait euskal udalerritan gertatu diren gizalegerik gabeko ekintzen eta indarkeriazko gertakarien ondorioz; “gutxiengoa” badira ere, atsekabea eta alarma ari dira eragiten gizartean. Urtaran elkarteburuak “gaitzespen irmoa” erakutsi du udalerri batean gazte talde batek gazte bati egindako indarkeriazko erasoaren aurrean. Horri dagokionez, azpimarra jarri du “berdintasunaren, askatasunaren eta giza eskubideen errespetuan, batez ere, pertsonen duintasunaren errespetuan, indarkeriazko gertakari oro saihesteko”.
Azkenik, gogora ekarri du “ezin dela jarri udaltzain edo ertzain bat biztanle bakoitzaren atzean”. Etxeratze-aginduei dagokienez, EUDELen elkarteburuak berretsi du “neurri horiek ez direla Euskadiko ezein arduradun politikoren gustuko”, baina, zenbaitetan, “hori da neurri bakarra biztanleen artean arrisku-egoerak eragozteko”.
Era berean, udalek hala eskatzen dutenean, onomastika-arloari buruzko etengabeko aholkularitza emango zaie, batez ere, euskal odonimiaren -kale eta antzekoen izenak- arloan.
Bileraren ondorengo prentsaurrekoan, erkidegoko erakunde guztien artean erdietsitako akordioaren garrantzia nabarmendu du EUDELen elkarteburuak, Ekarpenen Legean udalerrien finantziazioa “hobetu eta blindatzeko”. Hain zuzen, Gorka Urtaranek “mugarririk garrantzitsuentzat” jo du akordio hau, ETELen ondoren, “udalak erakunde gisa herrialdearen arkitekturan kontsolidatuko baititu, beste bi mailetako erakundeen pareko”.
EUDELen elkarteburuak balioa eman dio “aurrerapauso garrantzitsu” horri, udalerrien finantziaziorako bermea areagotzen baitu, Batzar Nagusiek ezin izango dutelako ezarri foru-arauetan ehuneko hori baino finantziazio txikiagorik. Halaber, Gorka Urtaranek esan duenez, “ezkutu gisa balioko du, gure finantziazioa babesteko eta gure herritarrek hurbilen dituzten erakundeengandik behar eta espero duten une nahiz egoera bakoitzari erantzun ahal izateko”.
Ikastaroaren amaierako blokearen izenburua “Euskadi Batasun Federalean txertatzea” izan da. Mar Zabala arduratu da sarrera egiteaz eta saioa moderatzeaz, eta bertan izan dira, besteak beste, Arola Urdangarin, Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdeko zuzendaria, eta Alberto López Basaguren, UPV/EHUko Zuzenbide Konstituzionaleko katedraduna.
Zuzendariak azaldu duenez, tokiko eremuan kezka agertu da birzentralizatzeko ahaleginak daudelako eta egungo pandemiaren krisi-garaian areagotu egin daitezkeelako ahaleginok. Zabalak azpimarratu du beharrezkoa dela “tokiko gobernu indartsuak eta erresilienteak” izatea, “udal-autonomiaren eta erantzukizunak eraginkortasunez eta efizientziaz gauzatzeko finantziazio nahikoaren bidez. Gertueneko gobernu-maila indartzea da helburua, gizarte-premiei hobeto erantzuteko eta pertsonak politika publikoen erdigunean jartzen laguntzeko“.
