Eudel

Berriak

Sailetako Albisteak

Azken berriak

Esther Apraiz, Derioko alkatea, euskal udalerrietako alkateek EUDELeko Elkarteburu izendatu dute. EUDELek hiru herrialdeetako udalak bildu ditu, Tabakaleran, 2023-2027 agintaldiko lehen Batzar Orokorra egiteko.  

Munduko Hiri eta Tokiko Gobernu Batuetako (UCGL) idazkari nagusiak EUDEL berria zoriondu du New Yorketik bidalitako bideo-mezu baten

bitartez. Bertan, Nazio Batuek GJHei buruzko goi-bilera egiten ari dira. 

Donostian, 2023ko irailaren 19an. Euskadiko Udalen Batzar Orokorreko alkateek gaur goizean aukeratu dituzte, Donostian, hurrengo lau urteetan EUDELen Gobernutik maila instituzionalean udal guztiak ordezkatuko dituzten pertsonak.

Ekitaldia 10:30ean hasi da, Eneko Goia Donostiako alkatearen ongietorri-hitzekin, eta Nagore Alkorta Azpeitiko alkateak Batzar Orokorri hasiera eman dio, jarduneko Elkarteburu gisa.

Hautaketa hautetsontzi batean egindako botazioaren bidez egin da, Elkarteko organoak berritzeko estatutuetako arauen arabera. Udal-sentsibilitate guztien arteko akordioari esker, hautagaitza bakarra bozkatu ahal izan da, bai Batzorde Eragilerako –hamabost kidek osatua–, bai Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Lurralde Batzordeetarako –bederatzi kidek osatua bakoitza–.

Esther Apraiz, Derioko alkatea, EUDELen Elkarteburu berri izateko hautatu dute, aho batez. Nagore Alkorta Azpeitiko alkatea eta Jose Antonio Santano Irungo alkatea izango ditu lagun Apraizek. Biek beste agintaldi bat egingo dute elkarteburuorde gisa.

ESTHER APRAIZen HITZALDIA

ESTHER APRAIZen HITZALDIAREN BIDEOA

Batzorde Eragileko gainerako kideak emakumezko eta gizonezko alkate hauek osatzen dute, hurrenkera honetan: Erlantz Urresti (Maruri Jatabe), Maialen Gurrutxaga (Elgoibar), Jon Luqui Albisu (Urretxu), Nati López de Muniain (Elburgo), Txerra Molinuevo (Amurrio), Iñigo Hernando (Galdakao), Txelo Auzmendi (Asparrena), Xabier Lertxundi (Hernani), Eneritz Azpitarte (Zaldibar), Izaro Elorza (Oñati), Mikel Torres (Portugalete) eta Zallako zinegotzia, Joseba Andoni Zorrilla Ruiz.

 EUDELeko Batzorde eragilea 2023-2027

Erakundearen buru den bederatzigarren Elkarteburua da Esther Apraiz, eta erakundearen buru den bigarren emakumea eta Bizkaiko seigarren udal ordezkaria. Apraiz ekitaldian bertan inbestitu dute, bi elkarteburuordeen eskutik makila eta EUDELen domina jaso ondoren.

Bere inbestidura-hitzaldian, Esther Apraizek izendapenak eragiten dion zirrararen berri eman du: “Ohorea da nire parekideek, alkateok, euskal udalgintza osoa ordezkatzeko ni aukeratu izana”. Apraizek eskertu egin du aurreko Batzorde Eragileak egindako lana, eta bere lehendabiziko hitzak Gorka Urtarani, karguan bere aurretik izan denari, eta EUDELen hurrengo ibilbidean lagunduko dion talde berriari eskaini dizkie.

Derioko alkateak esan du indartsu sentitzen dela, eta badakiela karguak erantzukizun handia eskatzen duela. “EUDEL udalerrien ahotsa da, plurala eta partaidetzazkoa, eta tokiko autonomiaren eta finantza-beregaintasunaren berme-lana egiten du”.

Barne-mailako mezuen artean, Elkarteburuak elkarrizketa eta adostasuna zaintzen jarraitzea proposatu du, bai Elkartearen gobernu-organoetan, bai foro instituzional eta lan-talde guztietan, “udalerri guztiek batera lan egiteko gure helburu amankomunen, herritarren ongizatearen eta bizi-kalitatearen alde”.

Era berean, alkateak gonbidatu ditu “EUDEL marka” harrotasunez eramatera, udalen barruan eta kanpoan, “Euskal udalgintzaren nortasuna” baita. “EUDEL danok gara” leloarekin burutu du hitzaldia.

Udal-sentsibilitatea

Biztanleria urriko udalerri bateko agintari gisa, Derioko alkateak “pertsonengandik hurbilen dagoen politikaren” balioa defendatu du, eta erantzukizun berritik horri lagundu egingo diola esan, udalen zerbitzuan eta, bereziki, udalerri txikiagoen zerbitzuan. “EUDEL hurbiltasuna da”, nabarmendu du. “Euskadiko herri eta hiri guztietako pertsonak, herritarrak, dira erdigunea eta gure udalen izateko arrazoia. Euskal gizartearen isla onena gara, hark gure bizilagunen aurpegia baitu”.

Demokraziaren lehendabiziko erakundeen zutabeak eraikitzen lagundu zuten euskal hautetsiak omentzeko mezu bat ere izan du Elkarteburuak. Egungo eta iraganeko belaunaldiek “beren udalerrien izenak handi egin zituztenak” ezagutzeak duen garrantzia azpimarratu du. “Tokiko politika demokraziaren sehaska da”, esan du Esther Apraizek.

Tokiko gobernuak, giltzarri eraldaketan

Derioko alkateak, halaber, adierazi du udal-aginte berria gaur egungo ziurgabetasunaren eta abiadura handiko aldaketen testuinguruan jarriko dela abian. Udalen ordezkaria horri aukera gisa aurre egitearen alde agertu da, GJHen eta 2030 Agendaren ildotik, eta eragile guztien arteko lankidetzatik.

Gure herri eta hiriak trantsizio hirukoitzaren agertoki dira, soziodemografikoa, digitala eta ingurumenekoa; beraz, tokiko gobernuok eraldaketaren eragile nagusiak izan behar dugu beste erakundeekin batera”, Elkarteburuaren hitzetan.

Emilia Saiz UCGLko (Munduko Hiri eta Tokiko Gobernu Batuak) idazkari nagusiak ere partekatu du mezu hori, eta bideo bat bidali du New Yorketik, EUDELeko Elkarteburua eta gobernu berria zoriontzeko. Idazkari nagusia New Yorken da aste honetan, Nazio Batuek GJHei buruz egiten ari diren goi-bileran parte hartzeko: “EUDEL gure munduko erakundearen bazkide sortzailea da, eta bertatik gizartearen eraldaketa bultzatzen saiatzen gara, belaunaldi horien eta etorkizuneko belaunaldien beharrak kontuan har daitezen erabaki politiko bakoitzean”.

EUDELetik, udalerrientzat sor daitezkeen aukera guztiak aprobetxatzeko xedez, Esther Apraizek hasierako hiru proposamen egin ditu:

“Udalgintza feminista” baten aldeko apustua egitea, besteak beste, EUDEL indartuz emakume hautetsiek udal-politikan duten lidergo eta eraginerako gune gisa.

  • “Herritarrekiko konfiantzazko zubiak eraikitzea”, EUDEL irekiagoa, eraginkorragoa eta parte-hartzaileagoa bultzatuz, erakundearen barruko adostasunetik abiatuta.

Lankidetza instituzionala bultzatzea, “udalerriek ekarpen handia egin behar duten” politika publikoak lortzeko eta garatzeko, hala nola euskara, gizarte-zerbitzuak, berdintasuna, enplegua eta ingurumena.

Intereseko datuak

  • EUDELen elkarteburuak: 1982an sortu zenetik, Euskadiko Udalen Elkarteak 9 elkarteburu izan ditu, zazpi gizon eta bi emakume:

(1983-87) Iñaki Oregi, Zuiako alkatea /

(87-91) Jose María Gorordo, Bilboko alkatea /

(91-95 eta 95-99) Jose María González Zorrilla, Muskizko alkatea /

(99-03 eta 03-07) Karmelo Sáinz de la Maza, Leioako alkatea /

(07-11) Jokin Bildarratz, Tolosako alkatea /

(11-15) Ibone Bengoetxea, Bilboko alkateordea/

(15-19) Imanol Landa, Getxoko alkatea /

(19-23) Gorka Urtaran, Gasteizko alkatea /

(23-27) Esther Apraiz, Derioko alkatea

  • EAEko hautetsiak: Tokiko agintaldi honetan (2023-2027) 2.661 hautetsi daude, eta % 47 emakumeak dira. Horietatik 84 alkateak dira, aurreko agintaldian baino hamar gehiago.

**Ukraina-“Bridges of Trust”

Bileran, Europako udalerriekin EUDELek duen lankidetza estua aipatu zen, CEMRn aktiboki parte hartuz. Alde horretatik, azken urtean izandako ekimenik nabarmenenen berri eman zitzaien euskal udaletako alkateei. Horien artean, “Bridges of Tust” (Konfiantzazko zubiak) delakoaren onurak azaldu ziren, EBko eta Ukrainako udalerrien arteko elkartasuna eta lankidetza bultzatzeko. EUDEL izan zen Europako ekintza aitzindari horretan parte hartu zuten eta buru-belarri aritu ziren hogeita hamar elkarteetako bat. Euskadin, “matching”a sustatu zen euskal hiru hiriburuen (Bilbo, Donostia eta Gasteiz) eta Ukrainako hiru hiriren (Novomoskovsk, Kremenchuk eta Nikopol) artean. U-LEADen eta Ukrainako Hirien Elkartearen (AUC) laguntzarekin, aldizkako online bilerak antolatu dira, ur eta saneamendu, hiri-garapenaren eta gizarte-ekonomia arloko lankidetza-proiektuak definitzeko. BoT-ren esparruan, Ukrainako hiru udalerrietako ordezkaritza ukrainar batek bisitatu zituen Euskadiko hiriak, EUDELek, 2023ko ekainean, harrera egin ostean. Bilera instituzional eta teknikoak egin ziren, eta azpiegitura nagusietara bisitak egin ziren: Bilbao Bizkaia eta Gasteizko Ur Partzuergoetara, eta Donostiako Sustapenera. Era berean, ordezkaritza hori tokiko enpresekin harremanetan jarri zen. Informazio gehiago

2023ko irailaren 13an. EUDELek euskal udal berrietako alkateak bilduko ditu datorren asteartean, irailak 19, 10:30ean, Donostiako Tabakalera zentroan egingo den Batzar Orokorrean.

EUDELen Batzarra tokiko agintaldi honetako lehen udal-topaketa izango da, eta garrantzi handia izango du; izan ere, bilera horretan udalerriek datozen lau urteetan (2023-2027 agintaldia) elkartearen gobernu-organo berrien buru izango diren pertsonak – tokiko ordezkariak- aukeratuko dituzte.

Gaur egun, guztira, 248 udalerrik osatzen dute elkartea, eta horietatik Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Trebiñuko 242 bazkide titularrek dute bozkatzeko eskubidea. Udal horietako alkateek Batzorde Eragileko 15 kideak aukeratuko dituzte, elkarteburu eta bi elkarteburuorde buru direla, baita hiru Lurralde Batzorde bakoitzeko 9 kide ere.

  • Boto haztatua biztanleria-kopuruaren arabera. EUDELeko Estatutuek diotenez, bazkide titular bakoitzak batzarrean dituen botoak eskala honi dagozkionak dira:
  • 000 biztanlerainoko udalak: boto 1
  • 001-2.000 biztanlekoak: 2 boto
  • 001-3.000 biztanlekoak: 3 boto
  • 001-5.000 biztanlekoak: 4 boto
  • 001-10.000 biztanlekoak: 5 boto
  • 001-20.000 biztanlekoak: 10 boto
  • 001-50.000 biztanlekoak: 15 boto
  • 001-100.000 biztanlekoak: 20 boto
  • 001-150.000 biztanlekoak: 25 boto
  • 000 biztanletik gorakoak: 30 boto

Gaurko egunean bazkideei jakinarazi zaien bezala, gobernu-organo bakoitzarentzako aurkeztutako hautagaitza bateratu bakarra, jarraian zerrendatuko dena, Batzar Orokorrari aurkeztuko zaio, horrek onar dezan.

Hautagaitza hori guztiz bat dator EUDELen Estatutuetan xedatutakoarekin, hau da, emakumeen eta gizonen arteko orekarekin (sexu bakoitzaren % 40 gutxienez), baita 2.500 biztanletik beherako udalerrien presentzia bermatzearekin ere.

Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren Idazkaritza Nagusiak di-da kanala sortu du. Sare sozialetan partekatuko diren gazteen intereseko gaiei, 2030 Agendari eta jasangarritasunari buruzko 30 segundoko albiste-kanala da.

Informazio gehiago: https://www.euskadi.eus/di-da-kanala/web01-a2lehetr/eu/

Gainera, Eusko Jaurlaritzaren eta UPV/EHU, DEUSTU eta MONDRAGON unibertsitateen lankidetzaren bidez, Euskadik unibertsitate-graduondoko titulu bat izango du 2030 Agendan eta GJHetan aditua izateko: “2030 Agendaren eta GJHen integrazio estrategikoko, jarraipeneko eta komunikazioko unibertsitate arteko espezialista titulua”

Titulu horrek 35 plaza eskainiko ditu 2023/2024 ikasturterako. Matrikula datozen egunetan egongo da zabalik UPV/EHUren webgunean.

Euskadi nazioarteko erreferentea da giza garapen iraunkorraren esparruan, eta Nazio Batuen Local 2030 Idazkaritzaren egoitza ere badu. Testuinguru horretan, titulazio horrek lagunduko du Euskadik 2030 Agendan prestakuntza espezializatua duten pertsonak izan ditzan.

GJHen iraunkortasuna eta aplikazioa, helburu eta adierazleekin, profesional espezializatuen beharra gero eta handiagoa izango da erakundeetan, enpresetan eta era guztietako elkarteetan.

Titulazio berri horren helburu orokorrak, honako hauek dira:

  • 2030 Agendako Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJH) lortzeko zeharkako ikuspegi integratzaile baten beharra ulertzea, hainbat lehentasun eta ikuspegi lotuko dituena.
  • 2030 Agenda ezartzeko mekanismoak aplikatzea eta horiek euskal administrazio publikoarentzat planteatzen dituzten aukerak eta erronkak baloratzea maila guztietan, hezkuntzaren esparruan, sektore pribatuan, hirugarren sektorean eta gizarte zibilean.
  • GJHen euskal ekosistema eta Euskadin 2030 Agendaren garapenean parte hartzen duten eragileak zehatz-mehatz ezagutzea, bai eta nazioko, Europako eta antzeko ezaugarriak dituzten eskualdeetako beste eragile batzuk ere.
  • Garapen jasangarrirako koherentzia gure politika publikoetarako, garapen ekonomiko iraunkorrerako eta aliantza operatibo eta eraginkorrak eratzen laguntzeko onuragarria izan daitekeen aukerari buruz hausnartzea.
  • GJHetan aurrerapena neurtzeko adierazleak proposatu, kalkulatu eta interpretatzeko gai izatea.

Informazio gehiago: https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/86067-euskadi-contara-con-posgrado-universitario-para-obtener-titulo-especialista-agenda-2030-ods

 

Aurten berirro ere Ekainaren 28an, LGTBIQ+ kolektiboaren Sexu Askapenaren eta Harrotasunaren Nazioarteko Eguna, eskubideak eta bizikidetza aniztasunetik aldarrikatzen ditugu eta kolektibo horren eskubideak eta askatasunak onartzeko lortutako aurrerapenak ospatzen ditugu.

Eusko Jaurlaritzaren LGTBIQ+ kolektiboarentzako Informazio eta Laguntza Zerbitzua den Berdindu zerbitzu publikoak, eskerrak eman nahi ditu ahaleginak batu dituzten pertsona guztiei sexuaskapenaren aldeko borrokaren alde, eta, gaur egun, gizartea sentsibilizatzeko, kontzientziatzeko eta eraldatzeko lana antolatzen eta gauzatzen jarraitzen dutenei.

Iaz, Ekaini, Basauriko gay mutil bati, egindako eraso bortitza salatu genuen, bai eta Samuelen heriotza ere. Samuel kolpeka hil zuten A Coruñako itsas pasealekuan, bere sexu-orientazioagatik.

Zoritxarrez, eraso homofoboak izaten jarraitzen dute gaur egun.

Duela egun batzuk jakin genuen Yeissonek eta Brayanek, bikote gay migratzailea, herriko gazte batzuen eraso homofobo eta xenofoboa jasan zutela Billabonara iritsi eta ia hilabetera. Edo Gallartako jaietan gazte bati egindako eraso homofoboa.

Baina dena ez dira albiste txarrak.

Aurten, trans pertsonen berdintasun erreal eta eraginkorrerako eta LGTBIQ+ pertsonen eskubideak bermatzeko legea onartu dela opatzen dugu; lege horrek eskubide gehiago bermatzen dizkie LGTBIQ+ pertsonei, batez ere trans kolektiboari, eta erregistro-aldaketak egitea ahalbidetzen du, kolektibo horren indarkeria instituzionala sustatzen duten txostenen beharrik gabe. Gainera, administrazio-zehapenak ezartzen dizkie bihurketa-terapiak sustatzen dituzten erakundeei eta intersexei mutilazio genitalak egiten dizkieten profesionalei.

Testuinguru horretan ekainaren 28ak garrantzi handiagoa dauka. eta Berdindutik gizartea animatu nahi dugu, gorroto-diskurtsoetan eta giza eskubideen urraketa egoera horien aurrean, esku hartu eta ozen sala ditzaten.

Badakigu sexu- eta genero-aniztasunaren onarpen soziala gero eta handiagoa dela, neurri batean, euskal gizarte osoak komunitate bidezkoagoa eta berdintasunezkoagoa eraikitzeko egin duen lanari esker.

Horregatik, sentsibilizazio eta aldarrikapen ekitaldiekin bat egiteko eskatzen diegu pertsona guztiei, leiho eta balkoietatik kolore askotako banderak zintzilikatuz, gaur aniztasunaren aldeko eguna dela ikusaraziz.

Eskerrik asko

 

  • Euskadiko udal guztiei Beldur Barik programaren barruko prebentziorako materiala bidali zaie.

Bilbon, 2023/06/23an

Euskadiko Udalen Elkartearen Bilboko egoitzan bildu dira gaur Bizkaiko udaletako politikariak eta teknikariak, udan zehar jai-guneetan eraso sexisten prebentzioa bultzatzeko xedez.

Gaurkoa Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak antolatu du, Emakunderen eta EUDEL-Euskadiko Udalen Elkartearen bitartez, eta EAEko udalei zuzendutako hiru saioetatik bigarrena da, bat lurralde historiko bakoitzean. Lehenengo saioa ekainaren 23an izan zen, Araban, eta bihar, ekainak 27, asteartea, Gipuzkoakoa izango da.

EUDELen zuzendari Mar Zabalak eta Emakunderen zuzendari Miren Elgarrestak eman diote hasiera saioari, eta bi zati izan ditu: lehenengoa jai- eta aisialdi-inguruneetako indarkeria sexistaren esparru kontzeptuala aurkezteko izan da, eta, bigarrena, udal-ordezkarien parte-hartze aktiboa duen talde-dinamika aurkezteko.

Bi ordezkariek Emakundek eta EUDELek tailer hauekin dituzten helburuak azaldu dituzte: “Espero dugu udalerri inklusiboagoak eta berdintasunezkoagoak garatzeko toki-mailan egiten ari den etengabeko lana indartzeko balioko dutela, zuen berdintasun-planen, jarduera-protokoloen eta indarkeria matxista prebenitzeko beste tresna batzuen bidez”.

Mar Zabala EUDELen zuzendariak eskertu egin du udalek berdintasunaren eta indarkeria sexistaren prebentzioaren arloan egiten duten lana, “urteko 365 egunetan”, izan ere, bereziki indartzen da jaien kanpainan eta udako ekitaldietan.

Mar Zabalak, halaber, Eusko Jaurlaritzarekin eta Emakunderekin lankidetzan aritzeko esparru egonkorraren garrantzia eta balioa azpimarratu ditu, “gure lankidetza instituzionalaren bidez. EUDELen egitekoa da euskal udalei espazioak eta praktikak eskaintzea, udalerriek eta tokiko erkidegoek dituzten erronkei hobeto erantzuteko”.

Bestalde, Miren Elgarresta Emakunderen zuzendariak azpimarratu du Eusko Jaurlaritzak eta udalek konpromisoa dutela “jai-guneak inklusiboak eta indarkeriarik gabekoak izan daitezen lan egiteko”. Elgarrestak nabarmendu duenez, herri askotan “aurrerapauso garrantzitsuak eman dira arlo horretan azken urteetan, baina erasoak gertatzen dira oraindik ere eta oso erne egon behar dugu”.

“Jaiak antolatzen hasten diren lehen unetik bertatik beti gogoan izatea nahi dugu jaiek espazio seguruak izan behar dutela emakumeentzat. Argi gera dadila ezerk ez duela justifikatzen eraso matxista bat”, adierazi du Miren Elgarrestak.

Beldur Barik materialak

Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestak udalei gogorarazi die joan den astean bertan prebentziorako eta sentsibilizaziorako materiala bidali zaiela jaiei begira. Zehazki, Emakundek Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundien eta EUDELen laguntzarekin bultzatzen duen Beldur Barik programaren esparruan, euren eskura jarri ditu material hau deskargatzeko:

Udalei proposatzen zaizkien material hauekin erasoen aurkako irudi bateratua eman nahi da eta sentsibilizazio-ekintzak erraztu.

  • Arabako udaletako politikariak eta teknikariak bildu dira gaur, eta gauza bera egingo dute ekainaren 26an eta 27an Bizkaian eta Gipuzkoan.
  • Era berean, Beldur Barik programaren barruan prebentziorako materiala bidali zaie udal guztiei.

Gasteiz, 2023/06/23

Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak, Emakunderen bitartez, eta EUDEL Euskadiko Udalen Elkarteak hiru saio antolatu dituzte EAEko udal eratu berrietako politikariekin eta teknikariekin, udan jai-eremuetan eraso sexistak prebenitzea sustatzeko. Lehen bilera gaur egin da Gasteizen, Arabako udalekin, eta ekainaren 26an eta 27an beste bi bilera egingo dira Bilbon eta Donostian, hurrenez hurren, lurralde bakoitzeko udalekin.

Berdintasuneko, Justiziako eta Gizarte Politiketako sailburu Nerea Melgosak, Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestak eta Gordexolako alkate Angela Eguiak, EUDELen ordezkari gisa, hasiera eman diote bilkurari, eta bi zati izan ditu: lehenean, jai- eta aisialdi-inguruneetako indarkeria sexistaren kontzeptu-esparrua azaldu da, eta, bigarrenean, udal-ordezkarien parte-hartze aktiborako talde-dinamika egin da.

Berdintasunerako sailburuak gogorarazi du prebentzioa oso garrantzitsua dela udan herri eta hirietan ospatzen diren jaiei begira, eta administrazio guztiek arlo horretan koordinatuta lan egitea. Melgosaren hitzetan, “jaiak antolatzen hasten diren lehen unetik jaiak emakumeentzako gune seguruak izan behar direla beti gogoan izatea nahi dugu”. “Ez jaiak, ez alkoholak, ez dute justifikatzen pertsonekiko errespetuan oinarritzen ez den jarrerarik”, gaineratu du. Nabarmendu du, halaber, herri askotan aurrerapauso garrantzitsuak eman direla arlo horretan azken urteotan.

Bestalde, Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestak udalei gogorarazi die aste honetan bertan prebentziorako eta sentsibilizaziorako materiala bidali zaiela jaiei begira. Zehazki, Emakundek Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako aldundien eta EUDELen laguntzarekin bultzatzen duen Beldur Barik programaren esparruan, euren eskura jarri ditu material hau deskargatzeko:

Udalei proposatzen zaizkien material hauekin erasoen aurkako irudi bateratua eman nahi da eta sentsibilizazio-ekintzak erraztu.

Azkenik, Gordexolako alkate Angela Eguiak adierazi duenez, “herriko jaien hasiera honetan, udal ordezkari gisa, une egokia da jaietan arreta jartzeko, auzokideentzako berdintasunezko bizikidetza eta aniztasunerako ospakizun gune gisa”. Era berean, adierazi du espero duela “tailer hauek udaletako estrategiak eta protokoloak indartzen laguntzea, herriko jaietan indarkeria matxistako egoerak prebenitzeko eta horiei arreta emateko”.

Bilbon, 2023ko ekainaren 19an. Gaur goizean, Kremenchuk, Nikopol y Novomoskovsk hirietako tokiko agintariak batu egin dira EUDELeko elkarteburuarekin eta zuzendari nagusiarekin, Ukrainako ordezkaritzak aste honetan EAEko hiru hiriburuetan egingo duen azterlan-bisitaren aurretik. Bilbao, Donostia eta Vitoria-Gasteiz Europako Bridges of Trust (Konfiantzazko zubiak) proiektuan parte hartzen ari dira. Europako Batzordeak bultzatu du proiektu hori, U-LEAD programaren bidez, Errusiaren inbasioak suntsitutako hiriak berreraikitzen laguntzeko.

Ukrainako ordezkaritza osatzen dute Kremenchukeko alkateak eta alkateordeak, Nikopoleko alkateordeak, Novomoskovskeko alkateak eta Nikopol Vodokanaleko Ur Partzuergoko gerenteak. Udal ordezkariak Ukrainako Hirien Elkarteko (AUC) eta Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluko (CEMR) koordinatzaileekin batera etorri dira, erakunde horiek ekimenean laguntzen baitute.

Ongietorrian, Gorka Urtaran elkarteburuak Euskadiko Udalen elkartasuna eta konpromiso irmoa helarazi die Ukrainako herri osoari eta bertako herritarrak zaintzen ari diren tokiko gobernuei. Gure herrien arteko “konfiantzazko zubietan” sinesten dugu eta haiek babesten ditugu, Ukrainako hirien garaipena Europako demokraziaren eta balioen garaipena ere izango delakoan. Udalerrien arteko lankidetza-proiektu hori estatuen arteko borrokaren guztiz kontrakoa da; gure printzipio eta balio humanisten defentsa sinbolizatzen du: giza eskubideak, askatasuna, justizia, berdintasuna, aniztasuna, gizarte-kohesioa, lankidetza…”. Gorka Urtaranek nabarmendu du udalerriek protagonismoa dutela iraunkortasun sozial, ekonomiko eta ingurumenekoaren erronken aurrean: “Planetaren etorkizuna herrietan eta hirietan dago”, azpimarratu du EUDELeko elkarteburuak.

EUDELen egindako topaketak aukera eman du gerra egoeran lan egiten duten Ukrainako agintarien esperientzia bertatik bertara ezagutzeko, tokiko komunitateak babesteko eta herritarrentzako oinarrizko zerbitzuak berreskuratzeko, hala nola, edateko uraren hornidura, energia-hornidura, eraikin eta ekipamenduen berreraikuntza, osasuna, hezkuntza eta abar.

Euskadiko Udalen Elkarteak EAEko jardunbide egokiak trukatu ditu Ukrainako agintariekin, Euskadiren autogobernuaren berezko esparrua azalduz, maila instituzionalean eta ekonomiko-finantzarioan, tokiko garapenaren eta gizarte-kohesioaren eredu aurreratua ahalbidetzen duena.

Gaur, arratsaldetik aurrera, ordezkaritza hiru taldetan banatuko da, euskal hiriburu bakoitzarekin “parekatzeko”: Novomoskovsk Bilborekin, Nikopol Vitoria-Gasteizekin eta Kremenchuk Donostiarekin. Azterlan-bisita ostiralean, ekainaren 23an, amaituko da.

EUDEL euskal hirietan proiektua koordinatzeko hautatutako Europako hamar elkarteetako bat da. Bilbok, Donostiak eta Gasteizek konpromisoa hartu dute ekimen aitzindari eta lankidetzan oinarritutako honekin, “City to City”rekin, bat egin dute. Udal-erakunde bideratzaileen bidez, Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoak, AMVISAk eta Donostiako Sustapenak laguntza teknikoa eta adituen aholkularitza emango dute azpiegiturak birgaitzeko eta hobetzeko proiektuak elkarrekin diseinatzeko, bai eta garapen ekonomikorako eta hiri-eraldaketarako proiektuak ere, Errusiaren inbasioak suntsitutako hiru hirietan.

Erlazionatutako albistea: https://noticias.eudel.eus/eu/noticia/eudelek-eta-hiru-hiriburuek-europako-bridges-of-trust-proiektuan-parte-hartuko-dute-ukraina-berreraikitzen-laguntzeko/

Hiriak “parekatzea” eta gerra egoera

  • Bilbo – Novomoskovsk (69.855 biztanle2022/1/1)

Proiektua: Ur-hornidurako, estolderiako eta hondakin-uren tratamenduko sareak berreraikitzea eta hobetzea. Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoaren aholkularitzapean.

Novomoskovskeko garapen ekonomikoa errazten da, hiru eskualde industrial eta hainbat komunikazio-ibilbide bertan gurutzatzen direlako: ubideak, trenbideak eta errepideak.

Inbasioan zehar, petrolio-instalazioei eta erregai-biltegiei egindako bonbardaketa bortitzek kalte material larriak eragin dituzte, baita hildako eta zauritu ugari ere.

  • Donostia – Kremenchuk (215.271 biztanle, 2022/1/1)

Proiektua: Garapen ekonomikoaren, hiri-eraldaketaren eta Europako proiektuen kudeaketaren sustapena eta estrategia. Donostia Sustapenaren aholkularitzapean.

Kremenchukeko sektore ekonomiko garrantzitsuak ibilgailuen fabrikazioa eta petrolioaren prozesamendua dira, eta oliobide eta gasbideen kokapen ona dute. Gainera, bi unibertsitate handi daude, bata publikoa eta bestea pribatua.

Ekainaren 27an, hirian hildako gehien eragin zituen merkataritza-gunerik garrantzitsuenari misilez egindako bonbardaketaren lehen urteurrena izango da.

  • Vitoria-Gasteiz – Nikopol (105.200 biztanle, 2022/1/1)

Proiektua: Ur-hornidurako, estolderiako eta hondakin-uren tratamenduko sareak berreraikitzea eta hobetzea. AMVISAren aholkularitzapean.

Gerra aurretik, Nikopol Ukrainako industria-gune handienetako bat zen. Dnieper ibaiaren ondoan dago, Zaporiyiako zentral nuklearretik oso hurbil, gerran gune estrategikoa dena. Azken eraso larriena ekainean jazo da, Kajovka presaren eta zentral hidroelektrikoaren leherketak, hain zuzen. Natura- eta gizarte-larrialdia da, edateko urik eta energiarik gabe utzi baititu eskualdeko biziguneak.

Aztertzeko bisita, ekainaren 19-23.

Topaketa telematiko batzuk egin ondoren, ekainaren 19tik 23ra, Novomoskovsk, Kremenchuk eta Nikopoleko tokiko agintarien ordezkaritza Euskadira etorriko da EAEko hiru hiriburuekin eraikitzeke dauden zubien lehen harria jartzeko. Bilbao, Donostia eta Vitoria-Gasteizeko udalak Ukrainako Udalerrien Elkartearekin batera etorriko diren Ukrainako homologoen anfitrioi izango dira.

EUDELek hasteko eta amaitzeko bilerak egingo ditu, ekainaren 19an (astelehena) eta 23an (ostirala). Ekainaren 20an, 21ean eta 22an, Ukrainako ordezkaritza hiru taldetan banatuko da, tokiko agintari bakoitza euskal hiriburu parekatura joango da, alde biko bilerak egiteko eta dagokion lankidetza-proiektua lantzeko.

Hiru hiriburuek eta erakunde bideratzaileek (CABB, AMVISA eta Donostia Sustapena) jarduera-programa propioa diseinatu dute. Horretan, erakunde-topaketak, lankidetza-proiektuaren azpiegituretara egingo diren bisitak eta beste ekipamendu eta gune enblematiko batzuetarako bisitak daude aurreikusita.

 

  • Europako Batzordeak ekimen aitzindari eta solidario hau bultzatzen du, EBko eta Ukrainako udalerrien arteko 30 lankidetza-aliantza sortzeko.
  • Bilbok eta Novomoskovskek, Donostiak eta Kremenchukek, eta Vitoria-Gasteizek eta Nikopolek lankidetza-proiektuak landuko dituzte Ukrainako herritarrei oinarrizko zerbitzuekin laguntzeko –hala nola ur-hornidura eta saneamendua– edo/eta gerraren ondoren ekonomiaren eta hirien garapena bultzatzeko.
  • Datorren astean, Ukrainako tokiko agintariak Euskadin izango dira, aztertzeko bisita baten esparruan. Euskal hiriburu bakoitza anfitrioia izango da bere bikotekidearen Ukrainan, lankidetza sustatzeko.

2023ko ekainaren 14a. EUDEL Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluak (CMRE) Bridges of Trust (Konfiantzazko Zubiak) ekimenean parte hartzeko hautatutako tokiko gobernuen hamar elkarteetako bat da. Ekimen horrek Errusiaren erasoek gehien kaltetutako Ukrainako herriak berreraikitzen lagunduko du. Bilbo, Donostia eta Gasteizko udalek Europako 30 hiriren zerrenda osatzen dute, Ukrainari laguntzeko aurrerapausoa eman dutenak.

Euskadin, aliantza hirukoitz bat sustatu da. Bilbok Novomoskovskekin lan egingo du eta Gasteizek Nikopolekin, hurrenez hurren. Bi hiri horiek Dnipro eskualdean daude, Zaporiyiatik gertuen dagoen eskualdean. Bestalde, Donostia Poltavan dagoen Kremenchuk hiriarekin arituko da, herrialdearen ekialdeko erdialdean.

Europako Batzordearen eta U-Lead with Europe programaren babespean, esperientzia aitzindari eta berritzailea da nazioarteko lankidetzaren ikuspegitik begiratuta. Ukrainako Hirien Elkartearen (AUC) eta Europako elkarteen arteko koordinazioa funtsezkoa da herrialde bakoitzean tokiko aliantzak saretzeko.

Aurtengo otsailean, EUDELek beste bederatzi elkarterekin batera ekin zion proiektu honi: Espainia, Frantzia, Alemania, Suedia, Hungaria, Polonia, Eslovenia, Letonia eta Txekiako Errepublika. “Bridges” proiektuaren balioa elkartasun-loturak saretzetik haratago doa; izan ere, helburu orokorra indarrak batzea da, baita EBko ahalik eta udalerri gehien berreraikuntzan inplikatzea ere. Aldi berean, tokiko gobernuek Ukraina Europan integratzeko duten ahalmena ere indartu nahi da.

Epe ertain eta luzerako “ibilbide-orri” horiekin, U-Leadek lankidetza-proiektuak bultzatzeko eta jarraipena emateko finantzaketa bilatzen du.

Kooperazio proiektuak

Euskadi-Ukraina lankidetza hiri bakoitzerako berariazko hiru berreraikitze-proiektutan gauzatuko da: uren hornidura- eta saneamendu-sarea berreskuratzea, Bilboren eta Gasteizen kasuan, eta garapen ekonomikoa eta hiri-eraldaketa, Donostiaren kasuan.

Proiektua gauzatzeko, hiriburuek Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoaren, AMVISAren (Gasteizko Udal Urak) eta Donostia Sustapenaren laguntza izango dute. Erakunde bakoitzeko talde teknikoak bere esperientzia eta jardunbide egokiak azalduko ditu, Ukrainako udalerriei aholkuak emateko eta proiektua elkarrekin diseinatzeko. Halaber, erakunde lankideak exekuzio-fasean inplikatzea aurreikusten da.

Hiriak “parekatzea” eta gerra egoera

  • Bilbo – Novomoskovsk (69.855 biztanle, 2022/1/1)

Proiektua: Ur-hornidurako, estolderiako eta hondakin-uren tratamenduko sareak berreraikitzea eta hobetzea. Bilbao Bizkaia Ur Partzuergoaren aholkularitzapean.

Novomoskovskeko garapen ekonomikoa errazten da, hiru eskualde industrial eta hainbat komunikazio-ibilbide bertan gurutzatzen direlako: ubideak, trenbideak eta errepideak.

Inbasioan zehar, petrolio-instalazioei eta erregai-biltegiei egindako bonbardaketa bortitzek kalte material larriak eragin dituzte, baita hildako eta zauritu ugari ere.

  • Donostia – Kremenchuk (215.271 biztanle, 2022/1/1)

Proiektua: Garapen ekonomikoaren, hiri-eraldaketaren eta Europako proiektuen kudeaketaren sustapena eta estrategia. Donostia Sustapenaren aholkularitzapean.

Kremenchukeko sektore ekonomiko garrantzitsuak ibilgailuen fabrikazioa eta petrolioaren prozesamendua dira, eta oliobide eta gasbideen kokapen ona dute. Gainera, bi unibertsitate handi daude, bata publikoa eta bestea pribatua.

Ekainaren 27an, hirian hildako gehien eragin zituen merkataritza-gunerik garrantzitsuenari misilez egindako bonbardaketaren lehen urteurrena izango da.

  • Vitoria-Gasteiz – Nikopol (105.200 biztanle, 2022/1/1)

Proiektua: Ur-hornidurako, estolderiako eta hondakin-uren tratamenduko sareak berreraikitzea eta hobetzea. AMVISAren aholkularitzapean.

Gerra aurretik, Nikopol Ukrainako industria-gune handienetako bat zen. Dnieper ibaiaren ondoan dago, Zaporiyiako zentral nuklearretik oso hurbil, gerran gune estrategikoa dena. Azken eraso larriena ekainean jazo da, Kajovka presaren eta zentral hidroelektrikoaren leherketak, hain zuzen. Natura- eta gizarte-larrialdia da, edateko urik eta energiarik gabe utzi baititu eskualdeko biziguneak.

Aztertzeko bisita, ekainaren 19-23.

Topaketa telematiko batzuk egin ondoren, ekainaren 19tik 23ra, Novomoskovsk, Kremenchuk eta Nikopoleko tokiko agintarien ordezkaritza Euskadira etorriko da EAEko hiru hiriburuekin eraikitzeke dauden zubien lehen harria jartzeko. Bilbao, Donostia eta Vitoria-Gasteizeko udalak Ukrainako Udalerrien Elkartearekin batera etorriko diren Ukrainako homologoen anfitrioi izango dira.

EUDELek hasteko eta amaitzeko bilerak egingo ditu, ekainaren 19an (astelehena) eta 23an (ostirala). Ekainaren 20an, 21ean eta 22an, Ukrainako ordezkaritza hiru taldetan banatuko da, tokiko agintari bakoitza euskal hiriburu parekatura joango da, alde biko bilerak egiteko eta dagokion lankidetza-proiektua lantzeko.

Hiru hiriburuek eta erakunde bideratzaileek (CABB, AMVISA eta Donostia Sustapena) jarduera-programa propioa diseinatu dute. Horretan, erakunde-topaketak, lankidetza-proiektuaren azpiegituretara egingo diren bisitak eta beste ekipamendu eta gune enblematiko batzuetarako bisitak daude aurreikusita.