Plaza-eskaintza hori handitu egin daiteke datozen egunetan, harrera-gaitasunari buruzko informazioa biltzen ari diren udalerrien datuak jaso arte.
Bilbo, 2022ko martxoaren 8a. 48 orduko epe laburrean, EAEko udalek, EUDELen bitartez koordinaturik, 600 harrera-toki baino gehiago jarri dituzte Ukrainako errefuxiatuen lehen etorreraren eskura, hasierako dispositibo gisa. Izan ere, asmoa da Ukrainako herritarrei laguntza duina, ordenatua eta eraginkorra ematea Euskadiko udalerrietan. Lurralde historiko bakoitzeko harrera-tokien banaketa honako hau da: 154 harrera-toki Araban, 336 Bizkaian eta 147 Gipuzkoan. Gehienak etxebizitzak, pisuak, aterpetxeak eta mota guztietako egoitzak dira.
Gorka Urtaranen audioa
Gorka Urtaran elkarteburuak toki-entitateen eta Ukrainako herriaren arteko lankidetza jarri du abian. “Eudeletik eskerrak eman nahi dizkiegu Euskal Udalei emandako erantzun azkarragatik, ia 48 ordutan seiehun plaza baino gehiago eskaintzeko ukrainarrei. Elkartasun-jarduera bat, euskal gizartea ematen ari den erantzunaren mailakoa.”
EUDELek Eusko Jaurlaritzari bidali berri dio udalen baliabideen lehen zerrenda. Eta gainerako erakundeekin elkarlanean jarraituko du, baita gizarte-entitateekin ere, sortzen diren balizko premiei erantzuna emateko.
2022ko martxoaren 8an. Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburua eta Mª del Mar Zabala zuzendari nagusia gaur arratsaldean bildu dira Txomin García LABORAL Kutxako presidentearekin, Xabier Egibar zuzendari nagusiarekin eta Marije Etxaniz Komunikazioko zuzendariarekin. Bilera horretarako, EUDELeko ordezkariak Arrasatera joan dira, banketxearen egoitza nagusia dagoen udalerrira.
Gorka Urtaran pozik agertu da LABORAL Kutxako presidentziak emandako lehen mailako informazioarekin: “Oso positibotzat jotzen dugu LABORAL Kutxak Euskadiko udalerrietan finantza-inklusioaren alde egindako apustua eta adineko pertsonei ematen dien lehentasunezko arreta”.
Zehazki, erakundeak EUDELi jakinarazi dizkio abian jarritako neurri hauek:
1.- Martxoaren 1etik aurrera, LABORAL Kutxak pandemiaren aurreko ordutegia berreskuratu du, kutxan aurrez aurre artatzeko, 08: 30etik 14: 00etara, astelehenetik ostiralera bere bulego-sare osoan eta bezero guztientzat.
Aurrez aurreko zerbitzu hori osatzeko, telefono bidezko arreta-zerbitzu esklusiboa eskaintzen da adinekoentzat egun osoan, 08: 00etatik 22: 00etara astelehenetik ostiralera, eta 08: 00etatik 15: 00etara larunbatetan.
2.- Euskadiko udalerrietan banku-azpiegiturak, sukurtsalak eta kutxazainak mantentzeko konpromisoa ere hartzen du LABORAL Kutxak. Horrela, banku-zerbitzu guztietarako sarbidea bermatzen zaie bizilagunei.
3.- Gaitasun digitalei buruzko prestakuntza espezifikoa eskaintzea, baita EUDELekin lankidetzan ere, bai eta pertsona guztientzako finantza-hezkuntza ere, euskal herritar guztien eskari zabalari erantzuteko.
Kutxabanken ondoren, martxoaren 1ean, eta gaur LABORAL Kutxa, EUDEL bihar, martxoak 9, bilduko da BBVA eta Caixabankekin, Euskadin ezarpen handiena duten banketxeekin bileren erronda amaitzeko.
Martxoaren 8a dela eta, Emakumeen Nazioarteko Eguna, EUDELek landutako adierazpen instituzionalaren eredua bidaltzen da Euskadiko udaletara. Aurten honakoa proposatzen du: “Berdintasunaren Legea berritzea, berdintasunaren aldeko konpromisoa indartzea”.
Aipatutako adierazpena udaletara igortzearen xedea da erreferentzia-eredu bat izan dezaten, baita berau udal errealitate bakoitzera egokitu ahal izatea ere.
EUDELeko Batzorde Eragileak onartu du Adierazpenaren testua gaur, otsailak 10, osteguna, egindako bilkuran.
Udalak Eusko Jaurlaritzarekin ari dira lanean aterpea eta ahal den laguntza guztia emateko Euskadira iristen diren Ukrainako pertsona eta familiei.
Bilbon, 2022ko martxoaren 4an. Ostiral honetan bertan hasi da EUDEL euskal udalerriek Ukrainatik berentzat eta beren familientzat etorkizun hobe baten bila irten behar izan duten pertsonei aterpea emateko zer gaitasun duten identifikatzen.
Euskadiko Udalen Elkartea Eusko Jaurlaritzarekin ari da elkarlanean, Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politikako Sailaren bitartez. Euskal erakunde guztiak koordinatuta dabiltza lanean, Euskadira irits litezkeenei laguntza eraginkorra emateko, modu ordenatuan, seguruan eta baldintza duinetan.
Egoeraren urgentzia dela-eta, ahalik eta azkarren egin behar da euskal udalek dituzten aterpe-plazen aurreikuspena, etor litezkeen premiei aurre egin ahal izateko. Informazioa biltzeko, EUDELek EAEko udalei eta mankomunitateei galdetegiak bidali dizkie. Bertan, adierazi ahalko dute dituzten baliabideen (zentroak) zerrenda, horien ezaugarriak, eta zenbat plaza dituen bakoitzak erabilgarri. Galdetegi horiek Inklusioaren, Gizarte Segurantzaren eta Migrazioen Ministerioak autonomia erkidegoentzat egindako eredu komunak dira.
EUDELen elkarteburu Gorka Urtaranek balioan jarri du toki-erakundeen lankidetza: “Harrerarako eta etor litezkeen beharrizanetarako udalek erabilgarri dituzten baliabideei buruzko datuak jasoko ditugu, bai eta gure herri eta hirietan ditugun baliabide materialei eta giza baliabideei buruzkoak ere”. Urtaranek nabarmendu duenez, “euskal herritarrak eredu ari dira izaten ukrainar komunitatearekiko elkartasunaren eta babesaren arloan, eta udalok ahal den neurrian euskal gizartearen mailan egon nahi dugu. Gure babes osoa emango diegu Ukrainari eta basakeria horretatik ihesi dabiltzan errefuxiatuei”.
-Baliabide materialak (elikadura, arropa, higiene-kitak) eta giza baliabideak (langile espezializatuak, edo zentroa kudeatzekoak).
-Kokapena: urbanoa, landa-ingurunekoa, garraio publikoa, udalerrian dauden ukrainar biztanleen eta komunitateen kopurua.
Aldi berean, herritarren elkartasunezko eskaintza indibidual eta partikularrak bideratzeko eta kudeatzeko, Eusko Jaurlaritzak jarritako posta erabil daiteke: errefuxiatuak@euskadi.eus
Gaur goizean Bilbon izandako bileran, udalen ordezkariek lehen eskuko informazioa jaso dute finantza-inklusioaren arloan banketxeak aurreikusitako ekintzei buruz.
2022ko martxoaren 2an. Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburua, eta Jose Antonio Santano elkarteburuordea, Gregorio Villalabeitia Kutxabankeko presidentearekin eta zuzendaritzako beste kide batzuekin bildu dira gaur goizean, bankuak Bilbon duen egoitza nagusian. Euskal udalen ordezkariak pozik agertu dira erakundeko arduradunengandik lehen eskutik jasotako informazioagatik. Kutxabankek Euskadiko udalerrietan modu homogeneoan aplikatzen hasi den ekintza-plan zehatzaren berri eman dio EUDELi.
Banketxea eta udalen ordezkariek beren konpromiso partekatua egiaztatu ahal izan dute bileran, euskal gizartearen kezkei eta eskaerei arin eta eraginkortasunez erantzuteko eta adineko pertsonei eta beste kolektibo ahul batzuei lehentasunezko arreta emateko. Zehazki, konpromiso hauek jakinarazi dizkio Kutxabankek EUDELi:
1.-Aurrez aurreko arreta bermatzea. Martxoaren 15etik aurrera, Kutxabankek bulegoetako arreta berreskuratuko du, goizeko 8:00etatik eguerdiko 14:00etara.
Gainera, erakundeak EUDELi jakinarazi dio telefono bidezko arreta-zerbitzua duela, goizeko 8:00etatik gaueko 22:00etara. Adineko pertsonei ematen zaie lehentasuna, arreta pertsonalizatua eta itxaronaldirik gabekoa eskaintzeko.
2.-Banku-azpiegiturak mantentzea lehendik ere bazituzten Euskadiko udalerrietan. Horrela, bulego eta kutxazainetarako sarbidea ematen zaie bizilagunei, eta dirua eskudirutan, ohiko eran, jaso ahal izango dute.
3.-Gaitasun digitalei buruzko prestakuntza eskaintzea Kutxabanken bidez, baita EUDELen bidez ere, Euskadiko udalekin elkarlanean. Helburua da prestakuntza-ikastaroak Euskadiko udalerri guztietara zabaltzea, eta euskal herritar guztiek prestakuntza-aukera berberak izan ditzaten lortzea.
Gaurko bilera lehenengo urratsa da EUDELek datozen egunetan EAEn ezarpenik handiena duten gainerako finantza-erakundeekin jarraituko duen bilera-txandetan. Hurrengo hitzordua martxoaren 8an izango da, Laboral Kutxarekin; eta martxoaren 9an, BBVA eta Caixabankekin.
EUDEL-Euskadiko Udalen Elkarteak bere gaitzespenik irmoena azaldu du Tolosan eta Barakaldon gertatutako emakumeen aurkako sexu-erasoen aurrean, bigarrena taldean eginda. EUDELek elkartasuna adierazten die biktimei, senideei eta hurbilekoei.
Emakumeenganako indarkeria emakumeen duintasunaren eta segurtasun fisiko nahiz moralaren aurkako eraso larria da, era guztietan (psikologikoa, ekonomikoa, fisikoa, sexuala, bikarioa…) eta, ondorioz, giza eskubideen urraketa larri eta onartezina.
Eraso horiek berriro dakarzkigu gogora hala erakundeek nola euskal gizarte osoak daukagun erantzukizuna, gure udalerrietan Berdintasuna eraginkor egiteko. Zentzu horretan, gure sentsibilizazio eta prebentzio ekintzak indartzen jarraitu behar dugu, etorkizuna ordezkatzen dutenei zuzenduta, gure herritar gazteenei zuzenduta, alegia.
EUDELek bat egin du Barakaldoko eta Tolosako Udalen gaitzespen-adierazpenarekin, bai eta euskal udalerrietan antolatzen diren gaitzespen-ekimen guztiekin ere.
Honekin batera bidaltzen da Gorka Urtaranek, EUDELeko elkarteburuak, sinatutako ADIERAZPENA (dokumentua ingelesez), Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluko (CEMR) Zuzendaritza Batzordeko kide den aldetik.
Adierazpen hori #StandWithUkraine kanpainan dago kokatuta. Ekintza hori Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluak (CEMR) bultzatu du, Ukrainaren aurkako azken erasoak gaitzesteko eta Europa osoko tokiko eta eskualdeko gobernuetatik elkartasuna helarazteko bere udalerriei.
EUDELek eta Emakundek koordinatuta, berdintasunerako eta indarkeria matxistaren aurkako tokiko proiektuak bultzatuko ditu Berdinsarea udalerrien sareak, Euskadiko 2030 Agendaren barruan.
2022ko otsailaren 17an. Atzo arratsaldean, Berdinsareak urteko lehen osoko bilkura egin zuen EUDELen Bilboko egoitzan. EAEko hiru lurraldeetako 77 euskal udalerri eta Aiarako kuadrilla biltzen ditu sareak, eta, Berdinsarean parte hartuz, berdintasunean aurrera egiteko politika eta ekintza berritzaileenen diseinuaren aitzindari dira, tokiko mailan. Sareak euskal biztanleriaren % 80 biltzen badu ere, euskal udalerrien ehuneko ehunera hedatzen dira haren ekintzak, EUDELek koordinatzen baititu, Eusko Jaurlaritzaren sostenguarekin, Emakunderen bitartez, eta foru aldundiekin lankidetzan baitihardu.
Osoko Bilkura da Berdinsarearen gobernu organo gorena, eta sareko kide diren udaletako alkateek eta zinegotziek osatzen dute. Organo horren egiteko nagusia da urteko Ekintza Plana onartzea, baita aliantza eta proiektu eraldatzaile berriak sustatzea ere, berdintasuna erakundeen eta gizartearen lehentasun gisa jartzeko.
Ekintza eta protokolo koordinatuak zehazteko udalerrien arteko lankidetza, finkatutako jarduketa irizpideak oinarri hartuta; horixe izan zen Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak eta Izaskun Landaida Emakundeko zuzendariak osoko bilkuran egindako hitzaldietan nabarmendu zituzten “indarguneetako” bat.
EUDELen izenean, Gorka Urtaranek bereziki nabarmendu zuen Berdinsareko kide izateak udalei dakarkien eskakizun handia. “Ez da erraza beti abangoardian egotea, baina animatu nahi zaituztegu gure aitzindari izaten jarrai dezazuen, zuen lanak 251 euskal udalerriei egiten baitie mesede. Elkarrekin egiten badugu aurrera, urrunago iritsiko gara eta gure ekintzek eragin positibo handiagoa izango dute gizartean”.
Ildo horretatik, elkarteburuak gaur egungo testuinguruak irudikatzen duen “aukera hirukoitza” azpimarratu zuen; hain zuzen ere, Berdintasunerako euskal lege berria; udalerriek bultzatutako eraldaketa soziala, “pertsonak erdigunean dituena”; eta euskal udalek, EUDELek koordinatuta, Garapen Iraunkorreko Helburuei egiten dieten ekarpena. Horri loturik, Gorka Urtaranek gogorarazi zuen Berdinsareak bultzatuak direla Euskadiko 2030 Agendaren baitako tokiko 15 proiektuetatik lau.
Izaskun Landaida
Bestalde, Izaskun Landaida Emakundeko zuzendariak nabarmendu zuen Berdinsarea berdintasunaren arloko jardunbide egokien eta erakundeen arteko lankidetzaren adibide dela. Hain zuzen ere, Landaidak gogorarazi zuen EUDELen eta Emakunderen arteko berdintasunaren aldeko aliantza 2005ean Berdintasunerako Legea onartu ondoren sortu zela, eta adierazi zuen espero duela, orain, legearen aldaketa onartzea “pizgarri izatea aliantza hori are gehiago indartzeko eta berdintasunaren alde elkarlanean jarraitzeko.”
Emakundeko zuzendariak, halaber, Generation Equality ekimenean parte hartzeko deia egin zien udalei. Ekimen horren helburua da, hain zuzen, Berdintasunaren aldeko eta Emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko bizitzaren aldeko Herri Ituna lortzea.
2022rako ekintza plana
Ane Beitia
Elgoibarko alkate eta EUDELen Batzorde Eragileko berdintasuneko ordezkari Ane Beitiak hitza hartu zuen osoko bilkuraren hasieran. Berdinsarearen jardueraren balantzea aurkeztu zuen, eta baieztatu zuen Berdinsarea “osasun egoera onean” dagoela. Halaber, alkateak azaldu zuen beste udalerri batzuk sartzeak “gure sarea indartzen duela, eta biderkatu egiten duela udalok, berdintasun politiken alorrean, proposamenak eta jarrera kolektiboak abiarazteko daukagun gaitasuna”.
Bilkuraren puntu nagusi gisa, Osoko Bilkurak aurten hasi eta udal legealdi hau amaitu bitartean garatu beharreko ekintza plan berria aurkeztu zuen. Hauek dira ekimen nabarmenenetako batzuk:
Indarkeria matxistaren kontrakoErakunde arteko III. Akordioaren lanketan udalek parte hartzea.
Tokiko berdintasun politiketan kalitateari buruzko estandarrak
Gida bat argitaratzea EAEko udalerri txikietan berdintasun politikak garatzeari buruz.
Udalen artean esperientziak eta jardunbide egokiak trukatzea (“Berdintrukeak”).
Euskadiko 2030 Agendarako proiektuak diseinatzea eta abian jartzea:
– Zaintzen tokiko eredu bat sortzea, zaintzaren erantzunkidetasuna oinarri harturik eta ikuspegi feministatik. Eredu horrek barne hartuko luke udalerrietako “tokiko komunitateen” zaintza sareak artikulatzeko ibilbide bat.
– Indarkeria matxistaren biktimen arreta integralerako eta erreparaziorako tokiko koordinazio protokoloak eguneratzea.
– Emakumezko alkate eta zinegotziek Virginia Woolf Basqueskolan (udal politikaren esparruan emakumeak ahalduntzeko eta eragiteko gunea) egiten duten lana babestea.
– Berdintasunaren aldeko tokiko hautetsien sarea bultzatzea, beren udalerrietan emakumeen eta gizonen arteko berdintasun eraginkorrerantz jotzeko prozesuak eta proiektuak bultzatzen dituzten hautetsiak modu aktiboan inplika daitezen lortzeko.
Erreferentziazko udalerrien sarea
BERDINSAREABerdintasunaren aldeko eta emakumeenganako indarkeriaren aurkako Euskadiko Udalen Sarea 2006an sortu zen, EUDELen eta Emakunderen laguntzarekin, udal gobernuen maila goreneko konpromisoa bateratzeko xedeaz.
15 urte baino gehiagoko ibilbidearekin, Berdinsarea erreferente gisa finkatu da Euskadin nahiz Europan, eta esperientzia eredugarritzat hartu du Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluaren (EUEK) Berdintasun Batzordeak.
Berdinsareko kide izateko, baldintza jakin batzuk bete behar dituzte udalerriek, besteak beste, Berdintasunerako Tokiko Plan bat onartuta izatea eta plan hori gauzatzeko beharrezko langileak eta baliabideak edukitzea. Era berean, emakumeek eta erakunde feministek parte hartzeko egiturak eta bideak eduki behar dituzte.
