Eudel

Author

eudel

Azken berriak

Bilbon, 2020ko uztailaren 16an. Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak eta Jose Antonio Santano eta Nagore Alkorta elkarteburuordeek adostu dute beharrezkoa eta egokia dela udalei dekalogo bat ematea, Euskadiko udalerrietan COVID-19aren transmisio komunitarioak prebenitzeko gomendioekin. Pandemiak eragindako egoera era koordinatuan kudeatzeko Eusko Jaurlaritzaren Osasun Sailarekin EUDELek duen lankidetza estuaren barruan egin da dokumentua.

 

AUDIOA JEITSI

Dokumentu honekin, EUDELek eta Osasun Sailak agerian jartzen dute udalek, gizartearengandik hurbil egonik, egiten duten lana zer garrantzitsua den jendea kontzientziatzeko eta erantzukizun indibiduala nahiz kolektiboa eskatzeko, autobabesari eta kutsatzeak hedatzearen prebentzioari dagokienez.

Elkarlana, elkartasuna y “komunitate-sena”

Dekalogoaren testuinguruan, Gorka Urtaran elkarteburuak hiru mezu helarazi ditu egungo egoera ikusita eta udalek pandemiaren transmisioa prebenitzeko duten eginkizuna ikusita:

Lehenik, adierazi du alkateen “kezka handia” bizilagunen osasuna babesteko. Gorka Urtaranek udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko elkarlanaren balioa azpimarratu du, Osasun Sailarekin izandakoa bereziki.  “Konfiantza izan dezakegu gure osasun-zerbitzu publikoetan eta lan handia egiten ari diren Osakidetzako langile guztiengan”.

Bigarrenik, udalen eginkizun inportantea nabarmendu du udalerriko gizarte-eragile guztiekin, merkatari, ostalari, elkarteekin koordinatzeko“Baina hau ez da nahikoa” adierazi du, “herritarren lankidetza behar da, ezinbestekoa da guztiok inplikatzea, erantzukizun kolektibotik eta norberarenetik” “Elkartasunez, elkarri lagunduz, eta, azken batean, komunitate-senez”.

Gaur bidali zaie dekalogoa alkate guztiei, eta, bertan, antolakuntzari buruzko jarraibide orokor batzuk ematen dira, udalen jardun zuzena orientatu eta indartzeko, betiere, herritarren eta udalerriko eragile sozialen inplikazioa kontuan hartuta. Neurrien zerrenda batez ere udari begira eginda dago, festak edota baimen gabeko jarduera oro egitea eragozteko, jende-pilaketak eragin baititzakete, eta, ondorioz, epidemiari eusteko ezarritako osasun betebeharrak eta neurriak ez betetzea eragin.

Gomendioak udalerri bakoitzaren berezitasunetara egokituko dira, tokiko autonomia oinarri hartuta, eta, betiere, eboluzio epidemiologikoari erantzuteko une bakoitzean indarrean dagoen araudia errespetatuz.

EUDELen udalentzako jakinarazpena, gaur euskal alkateei bidalia, herritarrei maskara erabiltzeko mezua indartzeko:

Datorren uztailaren 16an, ostegunarekin, omenaldia egingo zaie pandemiaren biktimei, eta COVID-19aren aurka borrokan aritu eta ari diren osasungintza-langileei eta pertsona eta kolektibo guztiei.

Egun horrek sinbolo ere izan nahi du, gizarte gisa dugun baterako erronka honi erantzuteko eremu guztietako erakunde guztien elkarlanaren sinbolo.Egun, prebentzio- eta babes-neurriak gaixotasunaren hedapena geldiarazteko tresnarik eraginkorrena direla dakigu guztiok.

MASKARA, bereziki, bada eta izaten jarraitu behar du beharrezko eta funtsezko elementua gure herri eta gure hirietako eguneroko bizitzan. Tokiko erakundeetan gure eginkizuna giltzarri da hiritarrak maskara erabiltzen kontzientziatzeko, norbera babesteko eta besteekiko elkartasuna izateko.

Udalak funtsezkoak gara maskararen kultura udalerri guztietara zabaldu dadin. Gure mezua biztanleengandik hurbilago egon daiteke, horrekin bizitzak salbatzen lagun dezakegu eta, ondorioz, osasungintza-langile guztiek egindako lana indartu.

Gure ustez, horixe da, hain zuzen ere, gure osasuna eta gure bizilagunena babesten eta zaintzen duten pertsona guztiei egin diezaiekegun aitorpenik eta esker onik zintzoena.

Hortaz, uztailaren 16ko omenaldiaren markoan, udalerrietan egin litezkeen ekitaldi eta mota guztietako ekimenak direla, EUDELek Euskadiko udalak gonbidatzen ditu maskararen erabilera sustatzera eta gogoraraztera hiritarrei zuzendutako ohar eta/edo adierazpen publikoetan.

Gorka Urtaran

EUDELen Elkartebu

  • Beldur Barik programaren barruan, uda garaian errespetuan eta berdintasunean oinarritutako jarrerak bultzatzeko helburuaz egin da
  • Kartel bat eta eraso sexistak prebenitzeko gida bat jarri dute eskuragarri jairik gabeko uda berezi honetan erabiltzeko

 

“Eraso sexistarik gabeko uda” kanpaina, eraso sexistak prebenitzen laguntzeko sortutakoa, Beldur Barik programaren barruan kokatzen da, urtero Emakundek bultzatu, eta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundiek eta EUDEL-Euskadiko Udalen Elkarteak laguntzen duten gazteei zuzendutako kanpainan, hain zuzen ere.

 

Aurreko urteetan jaietako eraso sexistak prebenitzeko kanpaina egin da, baina Covid-19aren pandemiak eragindako aurtengo egoera berezia ikusita, kanpaina ez da jaietan oinarritu baizik eta udan, orokorrean.

 

Eraso sexistak prebenitzea guztion kezka da: herritarrena eta erakundeena, bereziki tokiko eremuko erakundeentzat, hiritarrengandik gertuen daudelako. Horregatik, eta udan ere errespetuan, berdintasunean eta autonomian oinarritutako jarduerak bultzatzeko helburuz, Beldur Barik programaren barruan zenbait material eskaini zaizkie EAEko udalei haien bidez herritarrak gai horrekin sentikortzera eta inplikatzera zuzendutakoak. Kartel bat eta eraso sexistak prebenitzeko gida bat.

Udalei bidalitako material hauekin, indarkeriaren kontrako irudi bateratu bat bilatzeaz gain,  lortu nahi  da herrietan lan-prozesu ezberdinak sortzen joatea,  gazteekin,  aisialdi-giroetan eman daitekeen biolentzia sexuala antzemateko, prebenitzeko eta hari aurre egiteko banakako zein taldeko erantzunak garatzeko.

Kanpaina bultzatzen duten jarrera aktiboa eskatzen dute emakumeak errespetatzen ez dituzten edozein adierazpen fisikoren edo hitzezkoren kontra.  Errespetuan, berdintasunean eta autonomian oinarritutako jarrera. Eta gazteei espezifikoki baina hiritar guztiei deia egiten diete euren inplikazio eta jarrera aktiboarekin, udan ere jarrera sexistarik gabeko espazioak sortarazten laguntzeko.

JEITSI KARTELA

  • ‘Virginia Woolf Basqueskola’ tokiko hautetsien sareak webinar bat antolatu du uztailaren 3rako, “Feminismoa eta eraldaketa politikoak” gaiari buruz, Mari Luz Esteban antropologo feministaren eskutik.
  • EUDELeko ordezkari Angela Eguiak (Gordexolako alkatea) eta Emakundeko zuzendari Izaskun Landaidak irekiko dute jardunaldia, 16:30ean. Streaming bidez ikusi ahal izango da, webgune honetan: virginiawoolfbasqueskola.eus
  • Hitzaldiaren ondoren, lau udal hautetsik gidatutako solasaldia egingo da. Webinarrean izena ematen duten emakumezko alkate eta zinegotziek modu aktiboan parte hartu ahal izango dute, zoom plataformaren txataren bitartez galderak eta iruzkinak eginez.

Bilbao, 2020ko uztailaren 2a. UPV/EHUko gizarte antropologiako irakaslea, feminista, aktibista eta jardunaldi honi izenburua eman dion El feminismo y las transformaciones de la política liburuaren egilea den Mari Luz Esteban izango da ekimenaren hizlari nagusia. Gakoak emango ditu ondoren Euskadiko lau hautetsi hauek egingo duten solasaldirako: María Teresa Córdoba Fernández, Lapuebla de Labarcako alkatea; Pilar Legarra Cortajarena, Asteasuko alkatea; Paula Amieva Clemente, Getxoko zinegotzia, eta Idoia Inoriza Bustamante, Muskizko zinegotzia.

Nola eragiten dute mugimendu feministek politika instituzionalaren esparruan eta, zehazkiago, tokiko politikaren esparruan? Zer onura dakar mugimendu feministaren eta politika instituzionalean zuzenean parte hartzen duten emakumeen (alkateak, zinegotziak eta teknikariak) arteko harreman bizi eta aberasgarriak?  Gai horiek jarriko dira mahai gainean jardunaldian, besteak beste, eta gai nagusia izango da Euskadin mugimendu feministak azken hamarkadetan bizi izan dituen aldaketak eta horiek zer eragin izan duten politikaren esparruan.

EUDELek eta Emakundek 2012. urtetik sustatu duten Virginia Woolf Basqueskola espazioak aurrera jarraitzen du, Euskadiko emakumezko tokiko hautetsientzat interes handikoak diren gaien inguruko truke, analisi eta eztabaida espazioak antolatzeko lanean. Basqueskola sareak alkate eta zinegotzien lan politikoa babesten du, eta haiek ahalduntzen eta berdintasuneko tokiko politikak ezartzen laguntzen du. Basqueskola espazio parte-hartzaile eta plurala da; aliantzak sortzen ditu Euskadiko udaletan ikuspegi politiko guztietako hautetsien artean, hala gobernuko nola oposizioko hautetsien artean.

Informazioa guztia, hemen: www.virginiawoolfbasqueskola.eus

@basqueskola               basqueskola@eudel.eus

Hizlaria:

Mari Luz Esteban. Medikuntzan lizentziaduna eta gizarte antropologian doktorea. Familia plangintzako mediku gisa egin zuen lan 1984tik 1996ra arte. 1994tik gizarte antropologiako klaseak eman izan ditu Leóngo Unibertsitatean lehenengo, Nafarroako Unibertsitate Publikoan (UPNA-NUP) ondoren, eta, gaur egun, Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV-EHU). Aditua da antropologia feministan, baita REDAMeko (Medikuntzaren Antropologiaren Latindar Sarea) kidea ere. Bere ikerketek ardatz dituzte Medikuntzaren Antropologiaren esparrua, Antropologia Feminista, eta Gorputzaren eta Emozioen Antropologia. 1980. urtetik, ekimen eta elkarte feminista ugaritan parte hartu izan du: Bizkaia Emakume Asanbladaren kide izan zen, baita Mendekotasunari Arreta eskaintzeko Euskal Sistema Publikoaren aldeko Plataformako kidea ere. Gaur egun, Basauriko Emakumeen Taldeko (Bizkaia) eta Marienea Elkarteko (Basauriko Emakumeen Etxea) kidea da; lehenengo horretan, bere unibertsitate garaitik da kidea. Liburu ugari idatzi ditu; hauxe da azkena: El feminismo y las transformaciones de la política; hain zuzen, hori hartu da erreferentziatzat jardunaldi hau antolatzeko.

Gaurko EHAAn argitaratu den Lanbide-Euskal Enplegu Zerbitzuko zuzendari nagusiaren ebazpenaren testua, zeinaren bidez argitara ematen den enplegua sustatzeko toki-ekintzetarako 2020ko dirulaguntzen deialdia, 42.000.000 de euroko kopuruarekin.

  1. eranskinean aurrekontuaren banaketa ageri da lurralde-eremuen arabera eta langabezia-tasen arabera.

Diruz lagundu daitezkeen proiektuak 4 motatakoak dira:

  1. MOTA. Enplegua sustatzea
  2. MOTA. Kontrataziorako laguntzak
  3. MOTA. Proiektu estrategikoak
  4. MOTA. Laneratzen laguntzeko jarduerak

Eskabideak egiteko epea hilabete batekoa da 1. motan eta 2. motan, deialdia EHAAn argitaratzen denetik, eta urriaren 16ra arte 3. motan eta 4. motan.

Ikusi 2020ko DIRULAGUNTZEN DEIALDIA

Gaur goizean Finantzen Lurralde Kontseilua bildu da eta bertan Udalkutxa 2020 Bizkaiko udalerriei aurtengo bigarren seihilekoan, hau da, 2020ko uztailetik abendura bitartean, biak barne, kontura eman beharreko zenbatekoak % 20 murrizteko udalen proposamena onartu da.

Bizkaia, 2020ko ekainak 29. Bizkaiko Finantzen Lurralde Kontseiluak Udalkutxa, Udal Finantzaketarako Foru Funtsaren, seguruenik negatiboa izango den 2020ko likidazioa malgutzea erabaki du. 18 hilabeteko epean egingo da, aurtengo uztailetik hasita. EUDELen lurralde batzordeak ekainaren 24an onartu zuen proposamen hori, eta gaur onartu dute.

Horrela, lurraldeko udalek Udalkutxa Udal Finantzaketarako Foru Funtsaren konturako ekarpenen % 20 jasotzeari utziko diote, 2020ko ekitaldiari dagokionez. Era berean, udalerriek Udalkutxa 2020ren likidaziotik eratorritako itzuli beharreko zenbatekoak, hala badagokio, lehenik eta behin, aurreko urteko likidazioaren ondoriozko eskubideen bidez konpentsatuko direla erabaki da, eta konpentsazioa egin ondoren itzuli gabeko zenbatekorik geratzen bada, zorra hilero zatituko dela 2021eko abendura arte.

Azkenik, Finantzen Lurralde Kontseiluak egokitzat jotzen diren ezohiko bilerak egitea erabaki du, datozen hilabeteetan zergen bilketa nola gauzatzen den aztertzeko eta, ondorioz, horrek Udalkutxa Funtsean izan dezakeen eragina aztertzeko. Horretan oinarrituta, Bizkaiko Finantzen Lurralde Kontseiluak une bakoitzean dauden egoera ekonomikoetara egokitzeko behar diren ekintzak proposatuko ditu.

LGTBI kolektiboa, berriro biltzen da ekainaren 28an, aurten ere, euskal gizartearen aurrean eskubideak eta bizikidetza aniztasunetik aldarrikatzeko., 1969ko ekainaren 28an, joan den urtean 50. urteurrena ospatzen ari ginela, Stonewalleko errebolta gertatu zen New Yorken, eta data hori bihurtu da, urtero, gure aldarrikapenak eta lorpenak agerian jartzeko eguna; ezinbestean, data hori izan behar da oraindik lortu gabe dugun guztia agerian jartzeko eguna ere.

Eusko Jaurlaritzaren LGTBI kolektiboarentzako Informazio eta Laguntza Zerbitzua den Berdindu zerbitzu publikoak, eskerrak eman nahi ditu bizitza eta ahaleginak eman dituzten pertsona guztiei sexu-askapenaren aldeko borrokaren alde, eta, gaur egun, gizartea sentsibilizatzeko, kontzientziatzeko eta eraldatzeko lana antolatzen eta gauzatzen jarraitzen dutenei. Era berean, hemen eta gure mugetatik kanpo isilik irauten duten pertsona guztiak aitortu eta ahaldundu nahi ditu. Eta oso bereziki 2020. urte honetan, hain ohikoa ez den egoera bat bizitzen ari garen honetan.

Mundu guztian zehar etxeetako itxialdi orokorrera behartu gaituen pandemiak, kolektiboko pertsona asko erabateko babesgabetasunera eta ikusezintasunera eraman ditu. Eman diren egoera askoren artean, arreta jarri nahi dugu beren bizikidetza-ingurunean armairuan berriz gordetzeko betebeharra ikusi duten pertsona guztiengan, bai eta hurbileko pertsonen zainketen zama beren gain hartzen duten eta honengatik, aldi honetan bereziki bakardadea eta urruntasuna jasan duten LGTBI kolektiboko pertsona guzti horiengan.

Berdindu! -n argi dugu ezin dela adi egoteari utzi. Azken urteotan, agerikoa da faxismoa defendatzen duten taldeen itzulera eta foro publiko jakin batzuetatik ere egiten diren saiakerak, LGTBI kolektiboaren eskubideei buruzko zalantzaren hazia mahai gainean jartzea, bai eta pertsona guztien berdintasunari buruzkoa ere.

Horregatik uste dugu berebiziko garrantzia dutela bizitza eta eskubideak babesten dituzten lege arau berrituak. Oso garrantzitsua da, halaber, LGTBI kolektiboaren egungo errealitatea ezagutzea, hiri-zurrumurru eta -kondairez gain, egiaztatutako eta kuantifikatutako datuekin.

Ikusgaitasun lesbiko, trans eta bi-en egunak, trans despatologizazioaren aurkakoak, LGTBIfobiaren kontrakoak… bat egiten dute gaur egun, garen bezala izatearen eta nahi dugun bezala desiratzearen harrotasunaren aldarrikapenean, bakoitza bere erara, denak eta anitzak.

Hori guztiagatik, Berdindu!-tik pertsona guztiei egun hau sexu-askapenaren alde egiten ari garen aurrerapen guztiak ospatzeko aprobetxatzera animatzen ditugu.

COVID-19ren urtean, oso konplexua da LGTBI kolektiboarentzat kalera irtetea errealitatea ikusarazi eta aldarrikatzera. Gainera, arduragabekeria litzateke herritarrei kalean bilera masiboak egitera deitzea. Baina, krisietatik aukerak atera behar dira, eta, horregatik, ez da aukera galdu behar denboraldi honek gure gizartea eraldatzeko eman duen hausnarketan; eta hori egin beharra dago banantzen gaituen guztia kenduz eta izateko eta adierazteko askatasuna eman behar diren bizikidetza-arauak indartuz, LGTBI kolektiboko pertsonei, eta gainerako pertsona guztiei.

Herritarrei eskatzen diegu, beraz, sentsibilizazio- eta aldarrikapen-ekitaldi guztiekin bat egin dezatela, foro publikoetatik, komunikabideetatik eta sare sozialetatik erakuts dezatela gaur aniztasunaren aldeko borroka-eguna dela, eta balkoietan eta leihoetan bandera zintzilika dezatela.

 

Aurtengo edizioan, azaroaren 20tik abenduaren 4ra, EUDEL euskaraz eroso aritzeko gunea izango da ohi bezala. Bigarren edizio honetan, entitateek herritarrekin duten harremanean ere ekimenaren rolak sartuko dira, eta edizio berriak ekarri duen hirugarren rol horren parte izango da EUDEL.

Konpromiso honekin batera, Euskadiko Udalen Elkarteak orain egiten duen lana indartu ahal izango du, bai udal guztiei, bere helburuen barruan, informazioa eskatutako hizkuntzan igortzean, bai administrazioetan hizkuntzen erabilera normalizatzeko inplikazioan, aspalditik bultzatu baititu berariazko sustapen-ekimenak eta -planak, jardunaldiak, argitalpenak eta matrikulazio-kanpainak, besteak beste.

Hortaz, antolatu ere egiten duen ekimen honekin bat egingo du bere bi alderdietan, izan ere, EUDEL udalerrien koordinazio-mahaiaren parte baita, Hizkuntza Politika Sailburuordetza, Euskaltzaleen Topagunea eta UEMArekin batera.

Azken berriak

Udaletan ariguneak osatzeko proposamena

Azaroaren 20tik abenduaren 4ra bitartean egingo dugu aurtengo EUSKARALDIA ariketa, 15 egunez jarraian. Egoeraren kontziente gara, eta arestian aipatutako elkar zaintza eta gertutasuna behar-beharrezkoak ditugu. Bide horretan, gure arteko sareak ehuntzea oso garrantzitsua da, eta konbentzituta gaude Euskaraldiak horretan lagunduko duela. Horregatik, herritarren hizkuntza-ohiturak aldatzeko duela bi urte hasitako bideari jarraipena emango diogu aurten ere. Euskara gehiago, gehiagorekin eta gehiagotan erabiltzea da helburua, sano eta naturaltasunez, premiazkoa iruditzen baitzaigu euskararen erabilera berrindartzea.

Une honetan 300 udalerritik gora daude Euskaraldia antolatzeko martxan. Horretarako, bi zutoinak behar ditu: euskalgintza soziala eta instituzionala.   

Udaletan ariguneak osatzeko deia, irailaren 27ra arte

Aurtengo edizioko berritasun nagusiena ariguneak dira: euskaraz lasai aritzeko guneak. Espazio hauetan, euskaraz dakitenek eta ulertzen dutenek beraien arteko harremanak euskaraz ehuntzeko aukera edukiko dute, patxada osoz, bai entitate barruko jardueran zein kanporakoan, herritarrekin duten tratuan. Mota guztietako elkarte, enpresa zein erakundeetan ariguneak osatu eta hizkuntza praktikak eraldatzeko aukera eman nahi diegu ahobizi eta belarriprestei, eremu ezberdinetako langile, bazkide edo kideek hizkuntza erabilera-sare berriak eraiki ditzaten.

Esan gabe doa: badakigu gure herrietako entitateen egoera izugarri zaildu dela larrialdiaren kausaz. Ondorioz, ardura eta adeitasunez jokatzea dagokigu, unean uneko estutasunak kontutan hartuta landuz beraienganako zubiak, beti ere jarrera ulerkor eta eskuzabala erakutsiz.

Entitateek izena emateko epea ireki da dagoeneko, eta herrietako batzordeak hasiak dira jada enpresa, elkarte eta erakundeetan ariguneak antolatzeko lanetan. Gutun honen bidez, zuen herri batzordeko eragile gisa ekimenaren bideratzaile izateaz gain, entitate moduan ere Euskaraldian parte hartzeko lanketarekin hasteko gonbita luzatu nahi genizueke, udaleko sail ezberdinetan ARIGUNEAK identifikatuz, eta Euskaraldian aritzeko lehen urratsak emanez. Horretarako, www.euskaraldia.eus atarian edo entitateak@euskaraldia.eus helbidearen bidez gurekin harremanetan jarrita aurkituko duzue beharrezko informazio guztia.

*Entitateen izen ematea irailaren 27a arte dagoela zabalik.