Eudel

Author

eudel

Azken berriak

Gorka Urtaran elkarteburuak esan du euskal udalerriek “Europako aitzindaritzan” egon nahi dutela “mugikortasunaren erronkari irtenbideak emateko”.

Gorka Urtaranek EUDELeko elkarte-buru  gisa eta Gasteizko alkate gisa parte hartu du Bilboko SUM Mugikortasun Jasangarriari buruzko Nazioarteko Biltzarraren amaierako saioan. Ekitaldia urriaren 6an eta 7an egin da Euskalduna Jauregian, eta 35 erakunde publiko eta pribatuk ‘Bilboko Adierazpena’ sinatu dute.

12:30ean, sinatu aurretik, itxiera-ekitaldia egin da, “Berrikuntza eta neutraltasun teknologikoa, mugikortasun jasangarriaren gakoa” izenburupean burutu den mahai-inguruaren bidez, eta biltzarreko funtsezko gaien azken laburpena izan da. Amaierako foro horretan, Gorka Urtaranekin batera, honako ordezkari hauek ere egon dira:  Alfonso Gil Bilboko mugikortasuneko zinegotzi eta Espainiako Probintzien eta Udalerrien Federazioko (FEMP) Garraio, Mugikortasun Jasangarri eta Bide Segurtasuneko Batzordeko presidentea, Emiliano Lopez Atxurra Petronorreko presidentea eta Ramón Valdivia Palma Errepideko Garraioaren Nazioarteko Elkarteko (ASTIC) Zuzendari Nagusia.

Gorka Urtarani “emisio baxuko eremuez”‘galdetu diote eta berak “etorkizunerako leiho bat” direla esan du, “planetak jasaten dituen mehatxuei erantzuna emango dien” hiri-garapen baterantz ahalik eta modu ordenatuenean joateko. Gainera, ibilgailu pribatuak “hirietan protagonismoa galtzen jarraitu behar du”, garraio publiko jasangarriaren alde egingo duen trantsizioaren barruan. “Espazio publikoa pertsonentzat izan behar da, bizitzeko eta gozatzeko gunea, ez bakarrik leku batetik bestera mugitzeko”, esan du Urtaranek.

Gainera, “Giza eskalako hiriak, trinkoak eta erabilera mistoak dituztenak” eratu behar direla esan du, joan-etorri gehienak oinez edo bizikletaz egin ahal izateko. Gorka Urtaranek jasangarritasuna defendatu du, eta horretarako “garraio publikoaren alde egin behar dugula: eraginkorra,  gaitasun handikoa, elektrikoa edo  etorkizunean hidrogekoanoa”.

EUDELeko buruak Klima Aldaketaren Legea izan du hizpide; izan ere, 50.000 biztanletik gorako 149 hiriek 2023a baino lehen emisio baxuko eremuak sortu behar dituzte.

Urtaranen hitzetan, euskal udalerriek “Europako aitzindaritzan egon nahi dute, Mugikortasunaren erronkari irtenbideak emateko”.

Irtenbide horien artean, “Garraio publikoa ibilgailu pribatua ordezkatzen joatea” aipatu du. Gorka Urtaranek adierazi duenez, garraioak “segurua” izan behar du, “haur bat zein 80 urteko pertsona bat hirian arriskurik gabe mugitu ahal izateko”.

Bilboko Adierazpena

Gaur, 35 erakunde publikok eta pribatuk Bilboko Adierazpena sinatu dute, eta konpromisoa hartu dute Garapen Jasangarrirako Helburuekin eta 2030 Agendarekin bat datozen mugikortasun-ereduak lantzeko.

Sinadura-ekitaldiak amaiera eman dio SUM Bilbao 21 nazioarteko biltzarraren bigarren edizioari, izan ere, atzotik hiri mugikortasun jasangarriaren munduko hiriburu bihurtu da.

Gaur egin da bost kontinenteetako 90 aditu baino gehiago bildu dituen topaketaren bigarren eta azken jardunaldia, hiri-mugikortasunarekin lotutako gai garrantzitsuenak eta gaurkotuenak jorratzeko, hiriek mugikortasun jasangarriagoa sendotzeko dituzten erronkak eta aukerak aztertzeko eta mundu osoko hirietako kasu arrakastatsuak ezagutarazteko.

Gorka Urtaran elkarteburuak “globalki  pentsatu tokian-tokian jarduteko” behar dela defendatu du

2021eko irailaren 30ean. EUDELen elkarteburu Gorka Urtaranek Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluaren (CEMR) ikasturteko lehen bileran hartu zuen parte atzo arratsaldean. Telematikoki egin zen saioan, CEMR-eko 14 elkarte nagusien presidenteek hartu zuten parte. Erakundeak 100.000 tokiko gobernu inguru ordezkatzen ditu.

CEMR-eko presidente eta Italiako Emilia-Romagna eskualdeko kide Stefano Bonaccinik egin zuen bilerarako deia. Harekin batera egon zen Věra Jourová Balioen eta Gardentasunaren Europako komisarioa. Alkateen eta tokiko agintarien topaketak balio izan du pandemiaren azken txanpa honetan batera lan egiteko konpromisoa berresteko, bai eta herri, hiri eta herrialdeen leheneratze jasangarri eta erresilientean aurrera egiteko konpromisoa berresteko ere.

Euskal udalen ordezkari gisa, Gorka Urtaranek bere ideiak eta hausnarketak partekatu ahal izan zituen Frantzia, Eskozia, Italia, Alemania, Suedia, Austria, Grezia, Errumania eta Bulgariako kideekin, eraldaketa berde, sozial eta digitalaren aurrean beharrezko diren aliantzak sortzeko une erabakigarrian, gainera. EUDELen elkarteburuak udalerrien eta beste erakunde batzuen arteko lankidetza estutzearen alde egin zuen. “Gobalki pentsatu behar dugu, tokian-tokian jarduteko. Elkartasuna eta kooperazioa inoiz baino garrantzitsuagoak dira orain, gure gizarteak eraldatzeko, eta inklusiboago, kohesionatuago, lehiakorrago eta karbono-isurietan neutroago egiteko” nabarmendu zuen Gorka Urtaranek.

CEMR-eko zuzendaritzak elkarteei 2022ko Ekintza Planerako lehentasunen proposamen bat aurkeztu zien. Lehentasun horien artean, nabarmentzen denetako bat da europar udalerriek posizionamendu komun bat hartzea hurrengo COP26 Klimaren Goi Bilerarako, zeina Glasgown izango den, azaroko lehen astean. Dokumentu horretan jasotzen da tokiko erakundeen konpromisoa ekintza zehatzekin laguntzeko deskarbonizazioan eta klimaren egokitzapenean, besteak beste, 2030erako berotegi gasen efektuak % 55 murriztea.

Mintzaldi guztietan eskatu zen tokiko gobernuek izan dezatela erabaki-ahalmena Europako suspertze- eta erresilientzia-mekanismoaren bidez sustatutako planetan. Gorka Urtaranek berriro aldarrikatu zuen Europako funtsak gauzatzean udalek “paper aktibo eta protagonista” izatea, “Europako finantzaketa Europako edozein txokotako udalerririk txikienera ere irits dadin”. Alkateek bat egin zuten esatean Next Generation funtsak galdu ezinezko aukera bat direla.

CEMR-ek eramaten du tokiko gobernuen “hitza” Europako erakundeetara, herrialde bakoitzean udalerrien elkarteek egiten duten lobby- eta koordinazio-zeregina baitu. Europako arauen % 60 baino gehiago pertsona eta lurraldeetan eragina duen politika eta zerbitzu publiko bihurtzen dira. CEMR-ek tokiko gobernuei laguntzen die, herritarrak sentsibilizatzen eta gizarte osoaren lankidetza lortzen lagun dezaten erronka handien aurrean, besteak beste, hauek: aldaketa klimatiko eta demografikoa, gizarteratzea, berdintasuna eta genero indarkeriaren aurkako borroka.

  • Virginia Woolf BASQUESKOLA sareko emakumezko alkate eta zinegotziek lan-jardunaldi batean parte hartu dute gaur, Beijingo Emakumeen Biltzarretik hogeita bost urte igaro diren honetan.
  • EUDELek eta Emakundek udaletako emakumezko hautetsiekin sustatutako prozesuaren barruan dago Donostian egindako topaketa. Helburua haien gaur egungo egoeraren diagnostikoa egitea eta Basqueskolaren Ekintza Planean 2023ra bitarteko erronka berriak ezartzea izan da.

2021eko irailaren 25ean. Euskal udalerrietako emakume hautetsiek gidatzen duten eta EUDELek eta Emakundek sustatzen duten BASQUESKOLA sareak “Emakumeak eta lidergoak” jardunaldia egin du gaur, Donostiako Udaletxeko bilkura-aretoan. Bertan, aztertu egin dute zer-nolako presentzia duten emakumeek tokiko erakundeetan, zein baldintzatan gauzatzen duten lidergoa eta zein berdintasun faltarekin egiten duten topo politikara iristeko bidean. “Gehiago gara eta elkarrekin egiten dugu lan, gure ahotsa ozen entzun dadin, euskal udaletatik, gizarte osoan. Gaur egun, oraindik ere, emakumeen parte-hartze politikoak berdintasunezko baldintzetan aurrera egin dezan dauden oztopoak identifikatu nahi ditugu, eta politikan aldatu beharrekoa aldatu nahi dugu eremu dibertsoagoa izan dadin, eta emakume belaunaldi berriak erakar ditzan, berdintasuna eraikitzen jarraitzeko”, azpimarratu du Ane Beitiak, Elgoibarko alkateak (EUDEL) eta Basqueskola sarearen ordezkaria.

Saioan emakumezko alkate eta zinegotziek bakarrik hartu dute parte, eta abiapuntua izango da Basqueskolak euskal tokiko politikan diharduten emakumeen lidergo eta aliantza berrien bide-orria diseina dezan. Topaketa munizipalista hau urtea bukatu bitartean egingo den hausnarketa- eta partaidetza-prozesu handinahi baten barruan dago, NBE Emakumeak-en Generation Equality Beijing +25 nazioarteko proiektuaren esparruan. Euskadin, Eusko Jaurlaritzaren Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak hauspotzen eta koordinatzen du ekimena, Emakumearen Euskal Erakundearen bidez. Beste urrats bat izango da udal-politikaren eremuan 2026ari begirako zenbait konpromiso eraldatzaile ezartzeko, Beijing +25 Berdintasunaren aldeko Euskal Konpromisoaren testuinguruan.

Ildo horretan, Emakundeko zuzendariak, Izaskun Landaidak, adierazi du Generation Equality ekimenaren bidez “gure herrialdearen eta hura osatzen duten eragile sozial, politiko eta ekonomikoen konpromisoa berpiztu nahi dugula berdintasunaren alde, eta, horretarako, Emakundek zuen esku jarriko du urratsez urrats egiteko ibilbide bat, gure herriaren errealitatera egokitutako bide-orri bat”. Landaidak zorionak eman dizkio emakumezko hautetsien sareari, ekimenarekin bat egiteagatik, eta gogorarazi du “berdintasuna talde-lana dela eta inork ezin duela konpromiso horretatik kanpo gelditu”.  Haren iritziz, Generation Equalityrekin hasitako prozesu honen azken helburua “Euskadin gizartearen eta herritarren itun bat lortzea da, berdintasunaren alde eta indarkeria matxistaren aurka; itun hori eraldatzailea izatea eta berdintasunaren eta gizarte bidezkoago baten aldeko sinergia geldiezinak eratzea nahi dugu”.

Jardunaldiko une garrantzitsuenetako bat Marina Subirats Martori soziologo eta filosofo feministaren hitzaldia izan da. Gaur egungo testuingurua aztertzeko zenbait gako eman ditu Subiratsek: “Helburua ez da gizonek egin dutena ezabatzea, hura osatzea eta hobetzea baizik, partekatu ahal izateko. Soziologo eta feministak nabarmendu duenez, “bi premia daude: zer aldatu nahi dugun eta nolakoak izan behar duten eskaintzen ditugun irtenbideek. Nola antolatuko garen politikaren mundu androzentrikoan, eta nola eraikiko ditugun emakumezkoen lidergoak, ezagutzen ditugun lidergo maskulinoen bestelakoak”, adierazi du Subiratsek.

Euskal emakumezko hautetsien lidergoaren egoera

Subiratsen hitzaldiaren ondoren, toki-hautetsien arteko truke-dinamika bat egin da, Beijingetik bi hamarkada igaro diren honetan Emakumeen Lidergoa udal-politikan zein egoeratan dagoen aztertzeko. Era berean, hurrengo urteetan garatu daitezkeen ekintzen aipamen bat egin da. Hori guztia Basqueskola sarearen ekintza-planean (2021-2023) jasoko da, haren lan-batzordeen bitartez: trebakuntza eta coaching-a, laguntza, emakumezko hautetsi berrien transferentzia eta harrera hurrengo udal-hauteskundeen ondoren.

Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluak (EUEK) ordezkaritza politikoari buruz egindako azken txostenak dioenez, euskal udalak emakume eta gizonen arteko oreka handiena duten toki-gobernuen artean daude, emakume hautetsiak % 46 baitira; aurretik, Islandia baino ez dago, (% 47), eta oso atzetik datoz Europako % 29ko batez bestekoa eta Espainiako Estatuko % 36koa.

Alkateei dagokienez ere europar batez bestekoa gainditzen du Euskadik, % 30 baitira emakumeak (76 emakumezko alkate, 251 udaletan); Europan, berriz, % 15ekoa da portzentajea. Horrenbestez, Euskadi emakumezko alkateen ehuneko handiena duten herrialdeen artean dago, Islandia, Suedia, Finlandia, Norvegia eta Suitzarekin batera.

Informazio gehiago: www.virginiawoolfbasqueskola.eus https://www.emakunde.euskadi.eus/sensibilizacion/-/beijing-igualdad/

 

  • “Virginia Woolf BASQUESKOLA” Euskal Udaletako Hautetsien Sareak Generation equality izeneko nazioarteko proiektuari buruzko lan-jardunaldia antolatu du larunbat honetan, irailaren 25ean, Donostian. Nazio Batuen Erakundeak diseinatu du proiektu hori, Beijingeko Emakumeen Asanbladaren hogeita bost urteen barruan.
  • EUDELek eta Emakundek udaletako emakumezko hautetsiekin sustatutako prozesuaren barruan dago topaketa. Helburua haien gaur egungo egoeraren diagnostikoa egitea eta Basqueskolaren Ekintza Planean 2023ra bitarteko erronka berriak ezartzea da.
  • Elgoibarko (EUDEL) alkate Ane Beitia eta Emakundeko zuzendari Izaskun Landaida izango dira jardunaldiaren buruak. Bestalde, hitzaldi inspiratzaile bat emango du Marina Subirats Martorik. Ekitaldia 10:30ean hasiko da, eta modu irekian emango da YouTuberen bitartez:

2021eko irailaren 23an. Euskal Udaletako emakume hautetsiak buru dituen BASQUESKOLA sareak, EUDELen eta Emakunderen bultzadarekin, “Emakumeak eta lidergoak” jardunaldia antolatu du larunbat honetan, irailaren 25ean, Donostiako udaletxean. Saioan emakumezko alkate eta zinegotziek bakarrik hartuko dute parte, beren gaur egungo egoera aztertzeko helburuarekin, ahalduntzeari, parte-hartze politikoari eta gizartean duten eraginari dagokienez, berdintasunaren alorrean aurrerapausoak lortze aldera. Hori izango da abiapuntua, Basqueskolak euskal tokiko politikan diharduten emakumeen lidergo eta aliantza berrien bide-orria diseina dezan.

Topaketa munizipalista hau urtea bukatu bitartean egingo den hausnarketa- eta partaidetza-prozesu handinahi baten barruan dago, NBE Emakumeak-en Generation Equality Beijing +25 nazioarteko proiektuaren esparruan. Euskadin, Eusko Jaurlaritzaren Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak hauspotzen eta koordinatzen du ekimena, Emakumearen Euskal Erakundearen bidez; helburua gizartearen eta herritarren itun handi bat sustatzea da, berdintasunaren alde eta indarkeria matxistaren aurka. Beste urrats bat izango da udal-politikaren eremuan 2026ari begirako zenbait konpromiso eraldatzaile ezartzeko prozesuan, Beijing +25 Berdintasunaren aldeko Euskal Konpromisoaren testuinguruan.

Hala, datorren larunbatean, Basqueskolak antolatutako jardunaldian parte hartzen duten hautetsiek aukera izango dute hausnarketa egiteko, azken 25 urteetan emakumeen parte-hartze politikoaren alorrean egindako aurrerapausoez eta etorkizuneko erronkez.

Euskadin, duela bi legegintzalditik hona, batez besteko parekotasuna dago, hauteskunde-legeei esker, neurri batean. Hala ere, aztertu beharra dago zer-nolako presentzia duten emakumeek tokiko erakundeetan, zein baldintzatan gauzatzen duten lidergoa eta zein berdintasun faltarekin egiten duten topo politikara iristeko bidean.

Jardunaldiaren egitaraua

Ekitaldia 10:30ean hasiko da, Udaletxeko bilkura-aretoan. Han, Ane Beitia Elgoibarko alkateak erakunde-ongietorria egingo die bertaratutakoei, EUDELen izenean. Jarraian, Emakundeko zuzendariak, Izaskun Landaidak, Generation Equality proiektua eta hark Euskadirentzat duen proposamena aurkeztuko die hautetsiei.

11:00etan jardunaldiko une garrantzitsuenetako bat izango da: Marina Subirats Martori soziologo eta filosofo feministaren hitzaldi inspiratzaileaMarina Subiratsek Beijingo Konferentzian izan zuen bizipenaren berri emango du, eta gaur egungo testuingurua aztertzeko zenbait gako azalduko ditu. Subirats Europako Batzordearen bozeramailea izan zen Emakumeei buruzko IV. Mundu Konferentzian, eta Espainiako Gobernuaren ordezkaria izan zen Emakumearen Institutuko zuzendari gisa (1993-1996); Europako ordezkaritzaren koordinatzailea izan zen, halaber. Gainera, Subiratsek ondo ezagutzen ditu Basqueskolako toki-hautetsien esperientzia eta ikuspegia, Bartzelonako Udaleko zinegotzia izan baitzen 1999 eta 2006 bitartean.

Euskal emakumezko hautetsien lidergoaren egoera

Subiratsen hitzaldiaren ondoren, toki-hautetsien arteko truke- eta eztabaida-dinamika bat egingo da, Beijingetik bi hamarkada igaro diren honetan Emakumeen Lidergoa udal-politikan zein egoeratan dagoen aztertzeko.  Era berean, datozen urteei begira egin daitezkeen ekintzak edo konpromisoak jasotzen hasiko dira. Hori guztia Basqueskola sarearen ekintza-planean islatuko da (2021-2023), bere lan-batzordeen bidez: prestakuntza eta coaching-a, datozen udal-hauteskundeen ondoren hautetsi berriei laguntza, transferentzia eta harrera ematea.

Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluak (EUEK) ordezkaritza politikoari buruz egindako azken txostenak dioenez, euskal udalak emakume eta gizonen arteko oreka handiena duten toki-gobernuen artean daude, emakume hautetsiak % 46 baitira; aurretik, Islandia baino ez dago, (% 47), eta oso atzetik datoz Europako % 29ko batez bestekoa eta Espainiako Estatuko % 36koa.

Alkateei dagokienez ere europar batez bestekoa gainditzen du Euskadik, % 30 baitira emakumeak (76 emakumezko alkate, 251 udaletan); Europan, berriz, % 15ekoa da portzentajea. Horrenbestez, Euskadi emakumezko alkateen ehuneko handiena duten herrialdeen artean dago, Islandia, Suedia, Finlandia, Norvegia eta Suitzarekin batera.

Generation Equality

Beijingen egindako Emakumeen Nazioarteko IV. Konferentziatik 25 urte bete diren honetan, NBE Emakumeak-ek proiektu berri bat jarri du martxan, gizon eta emakumeen arteko benetako berdintasuneranzko eraldaketei bultzada emateko ostera ere. Nazio Batuen Erakundearen lekukoa hartuz, Emakundek euskal eragile sozial, ekonomiko eta politiko guztiei zuzendutako prozesu bat abiarazi du, gizartearen eta herritarren itun bat lortzeko berdintasunaren alde eta indarkeria matxistaren aurka.

Ekimen horren helburua da mundu konferentzian parte hartu zuten emakume haien ondarea belaunaldi berriek jasotzea, etorkizunean berdintasunak aurrera egingo duela bermatzeko.

Informazio gehiago: http://www.virginiawoolfbasqueskola.eus/eu/

BEIJING +25 – Sentsibilizazio soziala | Emakunde (euskadi.eus)

  • “Zahartzea ez da arazo bat, aukera bat baizik”. Euskofederpenek antolatutako EHUren ikastaroan parte hartu du Gorka Urtaranek gaur. Ikastaro horren xedea adinekoentzako gizarte-zentroek Euskadin duten etorkizuna aztertzea da. Foroan, zahartze aktiboaren eta belaunaldien arteko bizikidetzaren erronkei heldu behar dieten adinekoen elkarteak, erakundeak eta entitateak bildu dira.

2021eko irailaren 15ean. EUDELeko elkarteburu eta Vitoria-Gasteizko alkatea izan da hizlarietako bat EHUren eta Euskofederpenen Los Centros Sociales de Personas Mayores. ¿Es necesario un cambio?(Adinekoen Gizarte Zentroak. Aldaketa bat behar da?) ikastaroan. Ikastaroa gaur goizean egin da, Donostia/San Sebastiáneko Miramar jauregian, eta bertan izan dira euskal adinekoen elkarteen, erakundeen eta entitateen ordezkari ugari, baita arlo horretako profesional adituak ere.

Gorka Urtaranek “adinekoen zentroen erronka eta behar berriei” eskainitako mahai-inguruan hitz egin du, hain zuzen ere, 12: 15ean. Euskadiko zahartzeari buruzko datuak eman ditu presidenteak, eta “lau adinekoetatik bat bakarrik” bizi dela eta hori “gure udalerrietako kezka nagusietako bat” dela azpimarratu du. “Pertsonak eta haien ongizatea dira Udalen helburu nagusia”, adierazi du Gorka Urtaranek.

EUDELeko presidenteak zenbait gogoeta eta proposamen partekatu ditu udalerrietan zentro horien erabilera sustatzeko “barrurako eta kanporako espazio dinamiko gisa, adinekoen parte-hartze aktiboa, aldi berean, tokiko komunitate osorako jarduera-eragile bihur dadin”.

EUDELeko elkarteburuak nabarmendu du balioak eta denen ongizatearen aldeko elkarlana funtsezkoak izan direla COVID-19aren ondoriozko larrialdiari aurre egiteko. Gorka Urtaran “komunitatea ehuntzen duten balioak zaindu eta sustatzearen alde” azaldu da. Elkarteburuaren esanetan, “adina ere balioa da”. Hala, “adinekoen talentua” gizartearen eta komunitatearen garapenerako aktibo modura baliatzeko proposatu du.

Ildo berean, Gorka Urtaranek aintzat hartu du arreta sozio-sanitarioaren alorreko profesionalek pandemian egindako “lan baliotsua”. Era berean, bereziki eskertu du bakarka zein asoziazionismoaren bidez beren auzoen jardueran inplikatu eta auzotarrei laguntzen dieten adineko boluntarioen konpromiso soziala.

EUDELeko elkarteburuak esan du egoitza soziokulturalen etorkizuna “birpentsatzeko” unea dela, “adinekoentzako arreta-eredu guztiak (etxez etxeko laguntza zerbitzua, telelaguntza…) birpentsatzen ari garen ildo berean”. “Eta kontuan izanda gehien-gehienek nahiago dutela, ahal izanez gero, beren etxeetan egon, esaten digutenez”, gaineratu du Gorka Urtaranek.

Vitoria-Gasteizko “BIZAN” sarearen partaidetza-eredua

Vitoria-Gasteizko alkatea den aldetik, Arabako hiriburuko adinekoen zentro soziokulturalen sarean egindako eraldaketa-prozesua aurkeztu du Gorka Urtaranek. Izenaren aldaketa (“BIZAN”, “bizi” eta “izan” elkartuz sortua) bat dator hiriko 16 zentroen egitura- eta funtzionamendu-ereduan egindako aldaketarekin. Batzorde eta talde eragileek osatutako egituraren bitartez, adineko erabiltzaileek zuzenean parte hartzen dute zentroen jardueran, eta, era horretan, beren auzoetako jardueren eta bizilagun guztien arteko lankidetzaren “motor” bihurtzen dituzte.

Gorka Urtaranek adierazi duenez, oraindik garatzeke dagoen eredu berri hori abian jartzeari esker nabarmen handitu da zentroetako erabiltzaileen eta jardueren parte-hartzaileen kopurua. Alkateak azaldu du emakumeak parte hartzen hasi direla, eta zentroetako giroa eta bizikidetza hobetu egin direla.

Alkateak Gasteizko adinekoei zuzendutako beste ekimen batzuk ere partekatu ditu, hala nola “aktiba ezazu zure auzoa” programa, hiriaren hobekuntzan parte hartzera bultzatzeko, edo “osasun-parkeak”, kirolerako guneak eta adin guztietako herritarren arteko topaketa osasungarria.

Ikastaroaren helburuak

Euskofederpen Euskadiko Adinekoen Elkarteen Federazioa da. UPV/EHUren udako programaren barruan antolatutako ikastaroan, gaiarekin zerikusia duten eragileen (adinekoen elkarteak, erakundeak, entitate sozialak, enpresak…) esperientzien eta jardunbide egokien zenbait adibide erakutsi dira, jarduera-eremu guztiei dagozkienak (osasuna, zaintza, zahartze aktiboa, parte-hartzea, berrikuntza…).

Hizlarien zerrendan, inplikatutako erakunde guztietako ordezkariak egon dira, baita zahartze aktiboan, osasunaren sustapenean eta adinekoen parte-hartze sozialean lanean diharduten entitate eta elkarte garrantzitsuenetakoak ere.

  • Emakundek bultzatuta eta euskal erakunde guztien laguntzarekin, gazteen artean errespetua, berdintasuna eta indarkeria sexista eta matxistaren prebentziorako jarrerak sustatzen ditu
  • Kai Nakai artista gasteiztarrak programarako sortutako “Nahikoa dela” kantuaren estreinaldiarekin aurkeztu da gaur

Beldur Bariken bideo promozionala

 

Vitoria-Gasteiz, 2021/09/09

Beldur Barik Lehiaketaren 12. edizioari hasiera eman zaio gaur Gasteizen Kai Nakai artista gasteiztarrak Beldur Barik programarako sortutako “Nahikoa dela” kantuaren zuzeneko estreinaldiarekin. Beldur Barik lehiaketak gazteen artean indarkeria sexista eta matxista prebenitzeko helburua du. Emakundek gidatzen du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Foru Aldundien zein EUDELen babesa eta laguntzarekin. Proiektua 2009an sortu zen Berdinsarearen baitan, Emakundek eta EUDELek bultzatzen duten berdintasunaren aldeko euskal udalen sarean.

Beldur Barik lehiaketa programaren ekintza nagusietako bat da. Aurten Kai Nakai artista gasteiztarrak kantu bat sortu du Beldur Barik Jarrera sustatzeko, ‘Nahikoa dela’ izenburupean. Berak iazko lehiaketan ‘Gure Misioa’ hirugarren kategoriako aipamen berezia jaso zuen. Horrez gain, Uxue Bereziartua ilustratzaile feministak sortu du aurtengo irudia, berak ‘Errebelazioa’ lanarekin ikus-entzunezko saria irabazi zuen. Biak izan dira gaurko aurkezpenean, eta beraiek azaldu dituzte lehiaketaren nondik norakoak.

Lehiaketa 12 eta 26 urte bitarteko gazteei zuzendua dago, eta adierazpen artistikoak saritzen ditu. Lan horiek neska-mutilek ezberdintasun egoerei Beldur Barik jarrerarekin nola egiten dieten aurre erakutsi behar dute; alegia, errespetua, parekidetasuna, askatasuna eta autonomia, elkarkidetza eta indarkeria sexista eta matxistaren bazterketa irmoa adierazten dituzten jarrerekin. Kultura matxista eta indarkeria sexistaren formak eraldatzeko konpromiso pertsonal eta kolektiboa islatu behar dute lanek.

Edizio honetan, gehienez 3 minutuko iraupena dituzten ikus-entzunezko lanak aurkeztu ahal izango dira. Horrez gain, bideoetan hitz egiten bada gaztelerazko edo euskarazko azpitituluak jartzea derrigorrezkoa izango da. Bideoak aurkezteko epea irailaren 10etik azaroaren 5era bitartean zabalik egongo da. Parte-hartzeko hiru kategoria daude: lehen kategorian, 12-13 urte bitarteko partehartzaileak izango dira; bigarren kategorian, 14-18 urte bitartekoak; eta hirugarrenean, 19-26 urte bitarteko gazteak. Urtero bezala, lehiaketan bakarka edo taldeka (ikastetxe bat, gela bat, elkarte bat…) parte hartu daiteke.

Guztira zortzi sari banatuko dira. Hauek izango dira: Kategoria bakoitzeko 400 euroko saria eta 200 euroko aipamen berezi bana banatuko dira. Horrez gain, 300 euroko herri-bozkaketaren bitartez parte-hartze saria emango da. Baita ikusentzunezko ekoizpen onenari 300 euroko saria emango zaizkio. Kalitate artistikoari lan onenaren saria eta herri bozketan boto gehien lortu duen lanari ere saria emango zaio. Herri-bozketa azaroaren 11tik 12ra bitartean gauzatuko da, beldurbarik.eus web-gunearen bidez

Agurain, Beldur Barik herria

Aurten, lan sarituak 2021ko azaroaren 26an ezagutzera emango dira Agurainen, Arabako herri hau izango baita aurten Beldur Barik programaren hiriburu, bertan ospatuko baita Beldur Barik Topaketa. Topaketa www.beldurbarik.eus webgunearen bidez ere jarraitu ahal izango da zuzenean streaming bidez.

Gainera, euskal artista ezberdinek sari-banaketa girotuko dute.

Informazio guztia www.beldurbarik.eus webgunean eta sare sozialetan

Kontaktua: komunikazioa@beldurbarik.eus eta emakunde.prentsa@euskadi.eus

Gorka Urtaran elkarteburuak komunikabideen galderei erantzun die gaur goizean, Bilbon EUDEL eta Euskaltzaindiaren arteko Hitzarmena aurkeztu ondoren.

Gorka Urtaranek euskal alkateen “kezka bikoitza”ren berri eman die, pandemiaren egungo egoeraren aurrean. Alde batetik, udalerrietan kutsatze-tasek gora egin dutela-eta, elkarteburuak beste behin ere gizarte osoaren ardura indibidual nahiz kolektiboa eskatu ditu. Gorka Urtaranek herritarrei dei egin die “pazientzia” izan dezaten, “gutxiago falta baita” talde-immunitatea lortzeko. Halaber, “zentzuz eta burua erabilita” jokatzeko eskatu die, indarrean dauden gaur egungo neurriak betez (maskara erabiltzea, distantzia zaintzea eta pilaketak saihestea); birusa ez hedatzeko “neurri eraginkorrak” direla nabarmendu du.

Bigarrenik, EUDELen elkarteburua arduratuta agertu da azken egunetan zenbait euskal udalerritan gertatu diren gizalegerik gabeko ekintzen eta indarkeriazko gertakarien ondorioz; “gutxiengoa” badira ere, atsekabea eta alarma ari dira eragiten gizartean. Urtaran elkarteburuak “gaitzespen irmoa” erakutsi du udalerri batean gazte talde batek gazte bati egindako indarkeriazko erasoaren aurrean. Horri dagokionez, azpimarra jarri du “berdintasunaren, askatasunaren eta giza eskubideen errespetuan, batez ere, pertsonen duintasunaren errespetuan, indarkeriazko gertakari oro saihesteko”.

Azkenik, gogora ekarri du “ezin dela jarri udaltzain edo ertzain bat biztanle bakoitzaren atzean”. Etxeratze-aginduei dagokienez, EUDELen elkarteburuak berretsi du “neurri horiek ez direla Euskadiko ezein arduradun politikoren gustuko”, baina, zenbaitetan, “hori da neurri bakarra biztanleen artean arrisku-egoerak eragozteko”.

  • Euskal Udalen Elkarteak (EUDEL) eta Euskaltzaindiak lankidetza-hitzarmena berritu dute. Hitzarmenaren xede nagusia da EUDELen kide diren toki erakundeei laguntza teknikoa ematea, batez ere, Onomastika alorrean, eta  2024ko abenduaren 31ra arte egongo da indarrean.
  • Azken hamarkadan, alor horretako ehunka kontsulta jaso ditu Euskaltzaindiak toki-erakundeetatik.
  • Gaurko ekitaldian, EUDELek eta Euskaltzaindiak Kale eta karriken izenak hautatzeko eta idazteko irizpideak liburuaren berrargitalpena aurkeztu dute.

BILBO (2021-07-28). Euskadiko Udalen Elkarteak (EUDEL) eta Euskaltzaindiak hitzarmena berritu dute gaur, Akademiaren egoitza nagusian. Hitzarmenaren xedea Euskadiko toki erakundeei laguntza teknikoa ematea da, batez ere, Onomastika alorrean. Hau da, industrialdeen, auzo berrien, bizitegi-unitateen, naturaguneen, parkeen, atsedenlekuen, zerbitzuguneen, katalogatutako udal-mendien eta abarren leku-izenei buruzko aholkuak ematea, bai eta toki-erakundeok zeinek bere lurralde-esparruko toponimia-azterketa luze-zabalagoak egiteko baliatu behar diren jarraibide eta irizpide orokorrei buruz ere.

Era berean, udalek hala eskatzen dutenean, onomastika-arloari buruzko etengabeko aholkularitza emango zaie, batez ere, euskal odonimiaren -kale eta antzekoen izenak- arloan.

Toki-erakundeek egiten dituzten eskaerak modu eraginkorrean koordinatu eta bideratzeko, eskaerok EUDELera bidali beharko dira eta elkarteak bideak ezarriko ditu jasotako eskaerak Euskaltzaindiari birbidaltzeko.

Hitzarmen hau 2021eko urtarrilaren 1etik 2024ko abenduaren 31ra arte egongo da indarrean, eta esanbidez luzatu ahal izango da urterik urte, gehienez ere, lau urtera arte.

EUDELen ekarpenaren bidez, 15.000 euro urtean, toki erakundeei Euskaltzaindiaren laguntza teknikoa ematea bermatzen du. Hitzarmenak jasotzen duen bezala, Euskaltzaindia izango da lan honetatik sortutako datu-basearen egilea, eta horren jabetza intelektual osoa berea izango da. Hori bai, Euskararen Akademiak datu-basea kontsultatzeko sarbide zuzena bermatu beharko dio EUDELi, eta horretarako behar diren neurriak hartuko ditu.

Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak hitzarmenaren onurak azpimarratu ditu prentsaurrekoan: “Euskaltzaindiarekiko eta gainerako erakundeekiko lankidetza funtsezkoa da udal-eskumenak osotasunean garatzeko eta euskararen erabileran aurrera egiten jarraitzeko, bai administrazioaren barruan zein kanpoan. Gure hizkuntza pertsonen arteko topagunea da; beraz, gizarte osoaren zeregina da euskara bizirik eta batuta mantentzea herri eta hiri bakoitzeko txoko guztietan”.

Andres Urrutia euskaltzainburuak ere erakundeen arteko lankidetzaren garrantzia nabarmendu nahi izan du, eta adierazi du hitzarmen honekin etorkizuneko erronkak bideratzeko “oinarri sendoak” jarri direla: “Aspaldikoa da EUDELen eta Euskaltzaindiaren arteko lankidetza. Ekitaldi honek berresten du ibilbide hori, eta premia berriei erantzuna ematen zaie, gero eta zeresana eta zeregin handiagoa baitauka euskarak udal eskumenetan, hur-hurreko bizitza euskalduna bermatzeko herritar guztiei. Horra bada, gure hurrengo urteetako helmuga eta xedea, hitzarmen honek ahalbidetuko duena”.

Kale eta karriken izenak hautatzeko eta idazteko irizpideak

Gaurko agerpenean Kale eta karriken izenak hautatzeko eta idazteko irizpideak eskuliburuaren berrargitalpena ere aurkeztu dute erakundeek, eta ondoko asteetan EUDEL elkarteko kide diren toki-erakundeetan banatuko da.

Liburua 2019an aurkeztu zuen Euskaltzaindiak, mendeurreneko ospakizunen baitan eginiko Onomastika jardunaldian, Gasteizen.

Gogoratu behar da Euskaltzaindiaren Onomastika batzordeak euskal izenen ikerketa duela helburu, bai antroponimoena (pertsona izenak, deiturak…) bai toponimoena (toponimia nagusia, txikia, exonimia, kale izendegiak, etxe izenak…). Izen horiek bildu, sailkatu, ikertu eta arautu ondotik, beharrezkotzat jotzen da Euskaltzaindiak izenen forma zuzenak plazaratzea, euskararen erabileran eta normalizazioan eragina izan dezaten. Liburu honen helburuak zeregin horri erantzuten dio: urte askotan metatutako eskarmentua baliaturik, karrika-izenetarako emandako irizpideak agertzen dira bertan, izen horiek eguneratzeko, osatzeko eta xeheago deskribatuta berridazteko baliagarri direnak.