Eudel

Author

eudel

Azken berriak

  • Udalek Eusko Jaurlaritzarekin lankidetzan jardungo dute tokiko merkataritza eta beste zerbitzu-enpresa batzuk kontsumitzaileen eskubideen arloan sentsibilizatzeko

2021ko maiatzaren 31. Javier Hurtado Turismo, Merkataritza eta Kontsumoko sailburuak eta Gorka Urtaran EUDELen elkarteburuak gaur aurkeztu dute Kontsumobide – Kontsumoko Euskal Institutuak eta Euskadiko Udalen Elkarteak izenpetutako lankidetza-hitzarmena, enpresa txikietan eta pertsona ekintzaileetan kontsumoaren arloko jardunbide egokiak sustatzeko.

Udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko lankidetzaren adibide gisa, Erandio izan da akordio berri hau aurkezteko aukeratu den agertokia, eta Aitziber Oliban bertako alkateak ere parte hartu du, beraz, herriko Gaztetxokoan gaur goizean egin den ekitaldian.

Bi erakundeek izenpetu duten hitzarmenaren helburua da enpresetan kontsumoaren arloan jardunbide egokiak sustatzea, eta, horretarako, Kontsumobidek “enpresa-pakete” bat sortu du merkataritza-lana kontsumitzaileei berme osoak emanez garatu ahal izateko informazioa eta tresnak biltzeko. Pakete horri kontsumitzaileekin harreman zuzena duten enpresei eta ekintzaileei, adibidez, saltokiei, zerbitzuei eta abarri, zuzendutako formakuntza-modulu batzuk ere gehitu zaizkio.

Sailburuak hitzarmenaren garrantzia nabarmendu nahi izan du, “gobernantza hobearen aldeko erakundeen erantzukizunaren adierazpena da”, esan du, “erantzukizun korporatiboa sustatzen eta kontsumitzaileen eskubideak babestuko direla bermatzen ere lagunduko baitu”. Sailburuak gogorarazi du pandemiak eragindako krisialdian ikusi dela lankidetza horren premia, “sektoreek hainbesteko laguntza behar izan dute, erakunde bakar batek ere ezin izan baitu ardura bere gain bere kabuz hartu”, adierazi du.

Bestalde, EUDELen elkarteburuak udalen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko elkarlana, hitzarmen berriarekin areagotu egingo dena, balioetsi du: “Tokiko enpresetatik eta pertsonengandik hurbilen dauden erakundeen jarduera osatzeko eta sustatzeko beste tresna bat da. EUDELen konpromisoa da merkataritzaren eta kontsumo arduratsuaren arloko jardunbide egokiak Euskadiko ahalik eta udal gehienetara hedatzea, era horretara gizartearen gehiengoarengana iristeko”. Gorka Urtaranek elkarlana nabarmendu du, “gure tokiko merkataritza gertutasunaren, kalitatearen eta konfiantzaren erreferente izan dadin. Erakundeen arteko akordio honekin hiru helburu horiek sustatu nahi ditugu” azpimarratu du.

Azkenik, Erandio izan denez Kontsumobideren materiala jaso duen lehenengo herria, bertako alkateak nabarmendu nahi izan du hitzarmenak indartu egiten duela “Erandiok berak nahiz gainerako udalek egiten duten sentsibilizazio-lana. Irribarre atsegina eta gertukoa gara, elkarteekin, negozioekin eta tokiko agente guztiekin batera. Harro gaude Erandiokoak izateaz kontsumo arduratsuan ere”. Aitziber Olibanen ustez, helburua da “kalitatea eta aniztasuna eskaintzea eta auzoetara hurbiltzea. Harreman estu horrek ahalbidetu behar du informatua izatea, entzuna izatea eta tratu ekitatiboa eta justua jasotzea; eta hori lortzeko modu bakarra egunerokotasunean elkar ezagutzea eta gauzak maitasunez egitea da”.

Lankidetza-hitzarmena

Kontsumo arduratsua sustatzeko eta kontsumitzaileen eskubideen defentsa bultzatzeko, ezinbestekoa da eragile ekonomikoen eta, bereziki, merkataritza-establezimenduen eta zerbitzu-enpresen konpromisoa. Udalek harreman estua dute tokiko ekonomiarekin eta merkataritzarekin, eta funtsezko eginkizuna betetzen dute, beraz, ETEak eta ekintzaileak sentsibilizatzearen eta horiei laguntzearen arloan. Sektore horiek funtsezkoak dira Kontsumobidek eta EUDELek partekatzen dituzten helburuak betetzeko, eta horregatik da hain garrantzitsua erakundeen arteko koordinazioa eta lankidetza.

Hitzarmen hau sinatuta, Kontsumobidek kontsumitzaileen eskubideen arloko prestakuntza-modulu bat eta materialak jarriko ditu EAEko udalen eskura. Horrela, udalek informazioa elkarteetara eta udal-mahaietara hedatuz eta ikastaroa euren udalerrian bideratuz eta antolatuz lagundu dezakete.

EUDELek, bere aldetik, hitzarmena dagoela jakinaraziko die udalerriei, interesa duten udal guztiek ikastaroa eskaini ahal izan dezaten. Ikastaroa eskatu ahala emango da, eta udalerri bakoitzaren premietara egokituta. Kontsumobidek doan eskainiko ditu material guztiak eta prestakuntza-ikastaroak emango dituzten langileak.

  • Gaur goizean webinar bat egin da, EEEren 10 milioi euroko lehen laguntza-programari buruzkoa. Helburua udal-eraikin eta zerbitzuen egoeraren aurretiazko diagnostikoa egitea da, 2023ra bitartean Jasangarritasun Energetikoari buruzko Legeari egokitzeko.
  • Dirulaguntza horien osagarri, 90 milioiko kreditu-lerro bat egongo da, hobekuntza-planak eta proiektuak finantzatzeko. Lankidetza-formula biak Gauzatu Energia ekimenaren barrukoak dira.
  • EUDELek eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailak elkarrekin lan egiten jarraituko dute, EAEko udalerrientzako eragina duten proiektuetan. Elkarlan horrek babesa emango dio udal-mailan kontsumoa gutxitzearen eta herritarrentzako energia garbiagoa, seguruagoa eta eskuragarriagoa izatearen aldeko konpromisoari.

2021eko maiatzaren 26an. EUDELeko eta Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Saileko ordezkariek martxoan egindako bileraren ondoren, bi erakundeek beren elkarlana zabaldu dute, komunikazio-bide egonkor bat eta finantziazio-tresnak ahalbidetzeko, horien bitartez udalek aukera izan dezaten Jasangarritasun Energetikoari buruzko 4/2019 Legetik eratorritako konpromisoak betetzeko, eta, aldi berean, rol aktiboa joka dezaten suspertze eta eraldatze sozial eta ekonomikoan.

Legeari egokitzea udalen erronkarik handienetako bat da agintaldi honetan. 2030ean “energia garbiaren” adierazleak erdiesteko politika eta zerbitzu berriak udalerrietan garatu behar dira, behetik goranzko eraldaketa eginda. Eskumen berriek inbertsio-ahalegin nabarmena egin beharra ekarriko diete udalei. Horregatik, EUDELen eta Sailaren arteko aliantzaren lehen lorpena izan zen arauak berak toki-erakundeei laguntzeko tresna finantzarioa ezartzea.

Finantziazio-tresna hori Gauzatu Energia programa da, Eusko Jaurlaritzaren aurrekontuetan 100 milioi euroko partida duen ekimena. Gauzatuk bi jarduera-ildo ditu:

  • Lehenbizikoa EEEren laguntza-programa da, 10 milioi eurokoa, tokiko azterketak eta ikuskapenak egin, eta, horien bitartez, udalerrietako “energia-osasunaren” aurretiazko diagnostikoa lortzeko. Laguntzak 2021eko maiatzaren 19an jarri ziren indarrean, eta hala jarraituko dute aurreikusitako zuzkidura agortu arte, edo, gehienez ere, 2023ko ekainaren 30era arte.
  • Bigarren formula abiarazteko dago oraindik. Finantziazio-lerro bat da, “0” interesekoa, Finantzen Euskal Institutuak kudeatua, udalen ikuskapenetan aurreikusten diren ekintzen inbertsioak ordaintzeko; inbertsio horiek efizientzia eta energia garbiaren kontsumoa hobetzeko helburua izango dute.

Udalerriekiko lankidetzaren esparruaz, Arantxa Tapia sailburuak honakoa azaltzen du: “Europari begira gaudela, Europako Itun Berdea geure egin nahi izan dugu, geure Basque Green Deal-a diseinatu. Eredu propioa, geure beharretara egokitua, baina Europar Batasunaren orientabide eta lehentasunekin lerrokatua. Eredu bat, zeinak aukera emango digun hurrengo hamarkadetan gure ongizate sozial eta ekonomikoa eta ingurumen-ongizatea bermatuko duten konpromisoak eta ekimenak sustatzen jarraitzeko”. Sailburuaren esanetan, “eraldaketak handira eta txikira jokatuz lantzen dira, udal-eremua ezinbestekoa da herritarrekiko harremanean, eta, horregatik, tokikotik ere lantzen ditugu eraldaketa hori egiten lagundu dezaketen tresna berriak”.

Bestalde, EUDELen elkarteburuak eskerrak ematen dizkio Sailari Eusko Jaurlaritzak emandako laguntzagatik, udalak Jasangarritasun Energetikoari buruzko Legera egokitu daitezen. Gorka Urtaranek azaltzen duenez, “Euskal udalok eredu izan nahi dugu eta eraginkorragoak izateko konpromisoa berresten dugu, eraikin publikoetako energia-kontsumoa ahalik eta gehien murriztuz”. “Udalok funtsezko eragileak gara klima aldaketa eta trantsizio energetikoaren Euskadiko estrategian. Behetik gora eraldatzearen alde gaude”, azpimarratzen du elkarteburuak. “Bide onean gaude, erakunde arteko lan bateratu eta koordinatuaren bidean, eta lerrokatuta gaude Energiaren euskal Legearen ibilbide-orriarekin, eta, nazioartean, Green Deal eta 2030 Agendarekin”, gaineratzen du.

Tokiko ikuskapenak egiteko laguntzei buruzko webinarra

Lehen urrats gisa, gaur goizean udalerrietako ordezkariei deitu zaie EUDELek eta Energiaren Euskal Erakundeak elkarrekin antolatutako saio telematikora, joan den maiatzaren 19an indarrean jarri zen toki-erakundeentzako dirulaguntza-deialdiaz jarduteko.

Zuzeneko laguntza horiek, 10 milioi eurokoak, udal-instalazio eta -eraikinetan azterketak eta ikuskapenak egitera bideratuko dira. Bai efizientzia energetikoari eta baliabideen kontsumoa murrizteari dagokienez, bai sorkuntza-sistema berriztagarriak ezartzeari dagokionez ere.

Saioaren buru izan dira Industria sailburuordea, Javier Zarraonandia, eta EUDELeko elkarteburua, Gorka Urtaran, eta esku hartu dute tartean dauden EEEren bi ataletako arduradunek: Laguntzak eta Eraldaketa Digitala, eta Jasangarritasuna Administrazioan.

EEEren ordezkariek azpimarratu dute garrantzitsua dela toki-erakunde bakoitzaren aurretiazko “argazkia” egitea, gero, datu horietatik abiatuta, etorkizuneko planak eta hobekuntza-proiektuak bideratu ahal izateko. Azaldu dutenez, aurretiazko azterketa- eta analisi-lan hori udalerrien energia-fakturan eragin nabarmena duten zenbait arlotan egiten da. Arlo horiek, a priori, hobekuntza-tarte handia dute Jasangarritasunari buruzko Legea betetzeko.

Hain zuzen ere, udalei jakinarazi zaie berariazko laguntza jaso ahal izango dutela honako elementu hauetarako:

  • Kaleko argiteria publikoaren energia-ikuskapenak.
  • Eraikinen eta energia-instalazioen energia-ikuskapenak.
  • Energia-jasangarritasuneko jarduera-planak, 4/2019 Legearen esparruan.
  • Hiriko mugikortasun jasangarriko planak.
  • Bideragarritasun-azterketak eta energia-jasangarritasuneko proiektuak egitea.

 

 

  • Gaur goizean, EUDELen elkarteburuak Tokiko Autonomiari buruzko Europako Gutunaren auditoretzan parte hartu du telematikoki; bost urterik behin ebaluatzen dute Europako Kontseiluko batzordeko aditu batzuek, zer neurritan aplikatzen den.
  • Gorka Urtaranek euskal udalgintzaren indarguneak aurkeztu ditu bere hitzartzean, Europako Tokiko eta Eskualdeetako Botereen Biltzarreko (ETEBB) estatuko Ordezkaritzako kide denez gero.

2021eko maiatzaren 18an. Gaur goizean, Gorka Urtaranek Tokiko Autonomiari buruzko Europako Gutunaren aplikazioaz jarduteko Europako Kontseiluaren Auditoretzan hartu du parte, bideokonferentzia bidez. Ebaluazio hori bost urtean behin egiten da, gutxi gorabehera, Gutunean hartutako konpromisoak europar herrialdeek zenbatean betetzen dituzten ikuskatzeko. Gorka Urtaranek Euskadiko Udalen Elkartearen elkarteburu gisa hartu du parte, batetik, eta, bestetik, Europako Tokiko eta Eskualdeetako Botereen Biltzarreko (ETEBB) estatuko Ordezkaritzako kide gisa, udaletako eta parlamentu autonomikoetako beste 12 hautetsirekin batera.

Bere hitzartzean, Gorka Urtaranek Ekonomia Itunaren eredu propioaren balioa nabarmendu du, eta euskal autogobernuaren eta haren berezitasunaren funtsezko zutabe gisa definitu du Ituna. EUDELen elkarteburuak euskal udalgintzaren “zerbitzura” dagoen tresnatzat definitu du Ituna, zeina, aldi berean, Euskadiko Toki Erakundeei buruzko Legearen (ETEL) osagarri den.

Urtaranek azpimarratu du zer garrantzi duen EUDELek foro guztietan aktiboki parte hartzeak, hala, euskal udalerrien ahotsa izan baitaiteke Europan; “oso garrantzitsua da ETEBBko gure europar kideek ezagutzea Itunaren euskal ereduaren berezitasuna, hori baita gure tokiko autonomia defendatzeko tresnarik onena”. Testuinguru horretan, elkarteburuak europar auditoreei hau adierazi die: “Ekonomia Itunak Euskadiko Toki Erakundeei buruzko Legeak xedatzen dizkigun politikak, eskuduntzak eta udal-zerbitzuak sustatzeko behar ditugun baliabide guztiak bermatzen dizkigu”.

2016ko apirilaren 7an onetsi zen ETEL, eta Euskadiko Udalak gainerako erakundeen “maila berean” jartzeko EUDELen aldarrikapen historikoari erantzuten dio. Euskadiko Lege horren funtsean adostasun politiko eta instituzionala dago, eta Europako Gutunean oinarritzen da zuzenean. “Abangoardiako” lege gisa izendatzen dute; izan ere, hori izan zen Euskadin tokiko autonomiaren arau-esparru egonkorra ireki zuena, eta udalen eskuduntza propioen errekonozimendu instituzionala dakar, horiek gauzatzeko finantza-nahikotasunarekin batera.

Euskal udalen “adin nagusitasun” bikoitz horren errekonozimendua, eskuduntzen eta ekonomia eta finantzen mailan, bi organoren bidez gorpuzten da: Euskadiko Tokiko Gobernuen Batzordea, araudi berriak diseinatu eta gauzatzean, tokiko autonomia babesteko “alerta goiztiarreko” organoa; eta Herri Dirubideen Euskal Kontseiluan EUDELek, Udalen Elkarte denez gero, izendatutako hiru ordezkarik hitzarekin eta botoarekin parte hartzeko aukeran.

Euskadiko Ekonomia Itunaren ereduaren printzipioak eta balioak defendatzeaz gainera, Gorka Urtaran elkarteburuak adierazi du EUDELek “erne jarraituko duela” ETEL “modu eraginkor eta efizientean” garatzen dela bermatzeko, eta gainerako erakundeek, estatuko, autonomiko nahiz foralek, udalerriei esleitutako eskuduntza edo zerbitzu berri oro finantziazio egoki eta nahikoarekin batera etor dadin, Legeak berak ezartzen duen moduan.

ETEBB eta Europako Gutuna

Europako Toki eta Eskualde Botereen Biltzarra Europako erakundea da, eta bere ardura da tokiko eta eskualdeko demokrazia sendotzea Europako Kontseiluko 47 estatu kideetan. Hauxe du zeregin nagusi: tokiko eta eskualdeetako demokraziaren aurrerapenak indartu eta gainbegiratzea. Testuinguru horretan, estatu kideek Tokiko Autonomiaren Europako Gutuna aplikatzen dutela gainbegiratzen du; hain zuzen, juridikoki loteslea den lehen tresna da hori, 1985ean hartua.

Gutuna aurrekaririk gabeko itun bihurtu da toki eta eskualdeetako agintarien eskubideak babesteko, esate baterako hauek: autonomiarako eskubidea, tokiko organoak aukeratzeko eskubidea, beren eskuduntzak erabiltzeko eskubidea eta egitura administratiboak eta finantza-baliabideak izateko eskubidea, eta beste gobernu-maila batzuek esku hartuz gero, ekintza judizialak hasteko eskubidea.

Bi euskal ordezkari

ETEBBren Espainiako Ordezkaritza 12 kidek eta 12 ordezkok osatzen dute; horietatik sei alkateak dira, eta beste sei diputatu autonomikoak. Gorka Urtaran Vitoria-Gasteizko alkatea eta EUDELen ordezkaria eta Rakel Molina Eusko Legebiltzarreko kidea dira Euskadiren ordezkariak Espainiako Ordezkaritzan, beste hauekin batera: Abel Caballero (Vigoko alkatea eta FEMPko presidentea), José Benlloch (Vila-Realeko alkatea), zeina Ordezkaritzaren buru izango den, Gema Igual (Santanderreko alkatea), Ana González (Gijóngo alkatea), Jose Mª García Urbano (Esteponako alkatea), Lara Garlito (Extremadurako legebiltzarkidea), Pedro Puy (Galiziako legebiltzarkidea), zeina Ordezkaritzaren lehendakariordea izango den, Josefa Navarrete (Castilla-La Manchako legebiltzarkidea), Nayra Alemán (Kanariar Uharteetako legebiltzarkidea) eta Julio J. Díaz Robledo (Andaluziako legebiltzarkidea).

1990eko maiatzaren 17tik, OMEk homosexualitatea gaixotasunen zerrendatik kendu zuenetik, egun hori ospatzen da, eta balio esanguratsua du lesbiana, gay, transexual, bisexual eta intersexualentzat, gaur egun LGTBI kolektiboak oraindik ere aurre egin behar dien eskubideen aldeko eta diskriminazioaren aurkako jardueren ardatz katalizatzaile gisa.

COVID-19aren ondorioz bizi dugun egoera eragin handia izaten ari da gure kolektiboan ere; beraz, sexu- eta genero-aniztasunaren aurkako gorrotoak eragindako erasoak salatzen jarraituko dugu. Eraso horiek ez dira gure inguruan bakarrik gertatzen. Lesbiana, gay eta bisexualen lege-babesean aurrerapen handiak egin diren arren, NBEko 69 estatu kidek sexu bereko helduen artean adostutako sexu-ekintzak zigortzen jarraitzen dute, ILGAk (Lesbiana, Gay, Bisexual, Trans eta Intersexen Nazioarteko Elkartea) adierazten duen bezala. Human Rights Watchen arabera, pandemiak desberdintasun arrakalak eragin ditu, eta kolektibo batzuk besteak baino ahulagoak dira. LGTBI kolektiboaren aurkako aurreiritziak nabarmenak izan dira Covid-19ri emandako erantzunetan munduko eskualde askotan.

Berdindu Zerbitzuak, maiatzaren 17an eta urteko egun guztietan LGTBI pertsonen eta haien ingurukoen ondoan jarraituko du, LGTBIfobiaren aurka borrokatuz. Gaur egun, oraindik ere beharrezkoa da gure gizartean oraindik indarrean dauden diskriminazioen aurkako borroka sendotzea. Gizarte osoaren erantzukizuna, diskriminazio- eta indarkeria-mota guztien aurka borrokatzeko.

Euskadi inklusiboa eta askotarikoa aldarrikatzen dugu, aniztasuna aztergai dugun esparrutik ulertuta, baina baita bere osotasunean ere. Berdindun, indarrak batuko ditugu gizarte- eta erakunde-eragile guztiekin, gizarte justuagoa, errespetuzkoagoa eta integratzaileagoa eraikitzeko. Berdintasunerako eskubidearen eta sexu-orientazio eta generoagatiko diskriminaziorik ezaren alde lan egiten jarraituko dugu, aniztasunaren bizipen askea sustatzeko helburuarekin.

BERDINDU

Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako Sailak eskaintzen du Berdindu Zerbitzua.  Zerbitzu hori  lesbiana, gay, trans, bisexual eta intersexualei eta haien ingurukoei informazioa eta arreta ematekoa da.

Informazio gehiago: https://www.euskadi.eus/berdindu/

  • SUM Bilbao Mugikortasunaren Nazioarteko Biltzarrak eztabaida-foroa antolatu du maiatzaren 19an, asteazkena, sektore publiko eta pribatuaren ordezkariekin, pertsonen garraio masiboaren erronkak aztertzeko.
  • Euskadiko Udalen Elkartea Biltzarraren partnerra da, eta topaketetan hartuko du Lehenengo Foro honetan, EUDELen elkarteburuorde eta Irungo alkatearen ordezkari moduan, Garapen Iraunkor, Mugikortasun eta Kiroleko zinegotzi Borja Olazabalek hartuko du parte. Olazabalek, Foro honetan, bere udalerriaren esperientziaren berri emango du: “Irun: mugikortasun elektrikoa 30 km/h-ko hiri batean”
  • Modu presentzialean eta online egingo den topaketa honetan, Garraio, Mugikortasun eta Hiri-Agendaren Ministerioko (MITMA) Garraioaren arloko Azterlan eta Teknologien Dibisioko zuzendari Rocío Báguenak parte hartuko du, besteak beste.
  • Foroa zuzenean emango dute Bilboko Udaletxeko Arabiar Aretotik, Alfonso Gil Bilboko Alkateorde eta Mugikortasun eta Jasangarritasuneko Zinegotzia buru delarik, eta Irungo Garapen Jasangarri, Mugikortasun eta Kirol Saileko Zinegotzi Ordezkari Borja Olazabalek eta Bartzelonako Eremu Metropolitarreko Garraio Eta Mugikortasuneko presidenteorde Antoni Poveda Sant Joan Despí-ko alkateak parte hartuko dute.
  • Haiekin batera izango dira, Andrés Galnares, hidrogenoa ekoizteko soluzioetan espezializatutako H2SITE startupeko CEOa, eta Luciano Strucchi eta Elizabeth Obediente, Mobility as a Service (Maas) delakoa errazten duen IoMob enpresako gerentak.
  • Ekitaldia maiatzaren 19an egingo da, asteazkenez, 11:30ean, eta nahi dutenek Bilboko Udalaren wegunean eta SUM Bilbaoren YouTubeko kanalaren bitartez jarraitu ahal izango dute.

SUM Bilbao Hiri-Mugikortasun Jasangarriaren Biltzarrak aldez aurreko foroa antolatu du, hirietako pertsonen garraio masiboaren arloko berrikuntzan egindako aurrerapenei buruz eztabaidatzeko.

Topaketa modu presentzialean eta online egingo da, Alfonso Gil Bilboko Alkateorde eta Mugikortasun eta Jasangarritasuneko Zinegotzia buru delarik, eta Garraio, Mugikortasun eta Hiri-Agendaren Ministerioko (MITMA) Garraioaren arloko Azterlan eta Teknologien Dibisioko zuzendari Rocío Báguenak parte hartuko du, besteak beste.

Foroa zuzenean emango dute Bilboko Udaletxeko Arabiar Aretotik, Petronorrek eta Bilboko Udalak antolatutako SUM Bilbao 2021 biltzarraren aurreko jarduera-programaren barruan.

Topaketan, Irungo Garapen Jasangarri, Mugikortasun eta Kirol Saileko Zinegotzi Ordezkari Borja Olazabalek eta Bartzelonako Eremu Metropolitarreko Garraio Eta Mugikortasuneko presidenteorde Antoni Poveda Sant Joan Despí-ko alkateak ere parte hartuko dute.

Haiekin batera izango dira, halaber, Andrés Galnares, hidrogenoa ekoizteko soluzioetan espezializatutako H2SITE startupeko CEOa; Luciano Strucchi eta Elizabeth Obediente, Mobility as a Service (Maas) delakoa errazten duen IoMob enpresako gerentak, eta Pilar Elejoste, DeustoTech-eko zuzendariordea eta DSM (Deusto Smart Mobility) Taldeko ikertzailea, azken hau moderatzaile-lanetan.

Horiek guztiek pertsonen garraio masiboari buruzko hainbat berrikuntza-proiektu azalduko dituzte hirietako mugikortasun jasangarriaren testuinguruan. Ondoren, eztabaidan jardungo dute lurraldeek mugikortasunaren arloko joera berrietara moldatzeko dituzten erronkei buruz eta joera horiek sektoreko berrikuntza sustatzeko eskaintzen dituzten aukerei buruz.

Topaketa maiatzaren 19an egingo da, asteazkenez, 11:30ean, eta nahi dutenek Bilboko Udalaren webgunean eta SUM Bilbaoren YouTubeko kanalaren bitartez jarraitu ahal izango dute:

SUM BILBAO 2021 NAZIOARTEKO BILTZARRA

Foro hau Bilbon urriaren 6an eta 7an egingo den SUM Bilbao 2021 Mugikortasunaren Nazioarteko Biltzarraren aurreko jarduera-programaren barruan antolatuko da. Biltzarrean mugikortasunarekin zerikusia duten gaur egungo gairik garrantzitsuenak jorratuko dira, mugikortasun jasangarriaren arloko eragile nabarmenen partaidetzarekin.

SUM Bilbaoren edizio berriak ondorengo arlo tematikoak izango ditu ardatz: batetik, trantsizio energetikoa, hidrogenoari lotutako aukerak, energia garbiak eta energiaren deskarbonizazioa. Bigarren ardatz tematikoa gobernantza eta finantzaketari buruzkoa izango da, hau da, klima-aldaketa arintzeko arau-esparruak eta aliantza publiko-pribatuak. Eta hirugarren ardatz tematikoan mugikortasuna, digitalizazioa eta berrikuntza izango dira aztergai. Izan ere, mugikortasun berria konektatua, irisgarria, planifikatua eta garraio publikoaren bidezkoa izatearen aldeko ikuspegitik aztertuko da.

  • Udalek zuzentzen dute sarea, eta EUDELek koordinatzen du, Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundearekin batera, bi erakundeen arteko lankidetza-hitzarmen baten bidez.
  • Osoko Bilkura politikoak atzo onetsi zuen Ekintza Plan berriaren bi ardatzak Berdinsarea euskal erakundeen eta gizartearen aurrean berritzea eta balioestea dira, berdintasunaren aldeko eta emakumeenganako indarkeriaren aurkako tokiko konpromisoaren erreferente gisa.

2021eko maiatzaren 12a. Berdintasunaren aldeko eta emakumeenganako indarkeriaren aurkako Euskal Udalen Sarea den Berdinsarea 2006an sortu zen, EUDELen eta Emakunderen laguntzarekin, udal-gobernuen maila goreneko konpromisoa bateratzeko. 2021 honetan, Berdinsareak hamabost urteko ibilbidea ospatuko du, gaur, maiatzaren 12an, hain zuzen, ospatzen den Tokiko Bizitzan Emakumeen eta Gizonen Berdintasuna lortzeko Europako Gutunaren 15. urteurrenarekin bat eginez.

Sare hori aitzindaria izan zen Euskadin eta Europan, eta udalek berek gobernatzea du ezaugarri; udal horiek dituzte, zehazki, berdintasunaren arloko politika eta praktika aurreratuenak. Berdinsarearen lana hainbat batzordetan egiten da. Batzordeek interes komuneko gaiak eta kontuak jorratzen dituzte, baina betiere tokiko aniztasunari eta, bereziki, udalerri txikiei arreta eskainiz.

Sarearen beste bereizgarrietako bat da erabakiak modu parte-hartzailean hartzen direla, maila politikoan eta teknikoan erabakita. Atzo arratsaldean, bideokonferentzia bidez, Berdinsarearen Osoko Bilkuran elkartu ziren gaur egun Berdinsarea osatzen duten 72 udalerri eta kuadrilla bateko alkateak eta zinegotziak, zeinak EAEko herritarren % 80a baino gehiagoren ordezkari diren.

EUDELen elkarteburuak eta Emakundeko zuzendariak, erakunde bultzatzaileen ordezkari gisa, Berdinsarearen osoko bilkuraren irekieran parte hartu zuten atzo arratsaldean. Osoko bilkura urtean behin izaten da gutxienez, balantzea egiteko eta euskal udalek berdintasunaren eta emakumeen aurkako indarkeriaren prebentzio arloan dituzten lan-ildoak eguneratzeko.

Gorka Urtaranek eta Izaskun Landaidak “balio-sare” gisa definitu zuten Berdinsarea, bai udalerrientzat eta bai gizarte osoarentzat. Bi ordezkariek nabarmendu zutenez, euskal udalerriak beti egon dira “abangoardian” berdintasunaren arloan, eta Berdinsarearen hamarkada bat baino gehixeagoko ibilbideko mugarrietako batzuk zerrendatu zituzten: erakundeen arteko koordinaziorako lehen protokoloak edo berdintasunerako udal-ordenantzak, eta indarkeria matxistaren biktimei eta biziraun dutenei erreparazioa emateko gida.

EUDELen elkarteburu eta Gasteizko alkateak zorionak eman zizkien udal arduradunei, egungo testuinguruan kokatzen den Berdinsarearen urteurren “garrantzitsu” honengatik: “Udalok funtsezko eginkizuna dugu berdintasunaren erronkari erantzuteko, eta udalerriak eraldaketa sozialaren eszenatoki gara”. Gorka Urtaranek balantze eta errekonozimendu garaia dela esan zuen, baina baita berritzekoa eta Sarea eguneratzekoa ere. “EUDELek eta Emakundek Berdinsareari ematen diogun laguntza berritu dugu, udaletan eta gizarte osoan erreferentziazko sare gisa finkatu dadin, euskal erakunde guztiekin lankidetzan eta koordinatuta”, adierazi zuen elkarteburuak.

Gorka Urtaranek azaldu duenez, bi erakunde bultzatzaileek elkarrekin lan egingo dute, “Berdinsarea berdintasunaren alde eta indarkeria matxistaren aurka Euskal Udalok dugun konpromisoaren adierazlerik handiena izan dadin”. Horretarako, EUDELen elkarteburuak Europako beste udalerri sare batzuekin lan egitearen” garrantzia azpimarratu zuen, “berdintasun-politika aurreratuenen lerroan jarraitzeko”.

Izaskun Landaida, Emakundeko zuzendariak, ostera, nabarmendu zuen “Berdintasunaren aldeko Euskadiko Udalen Sarea erakundeen arteko lankidetzaren garrantziaren adibide bat” dela, helburu berarekin lan egiten denean, eta azpimarratu zuen EUDELen eta Emakunderen artean 2006an sinatutako lankidetza-konpromisoa gure herrialdeko berdintasun-politiketan aurrera egiteko beharrezkoa den maila anitzeko lankidetza horren erreferente eta eredu bihurtu dela.

Landaidak nabarmendu zuenez, EUDELekin hitzarmena berrituta, sarea egungo egoerara egokitu eta suspertu nahi da: “Helburua da duela 15 urteko konpromiso hura mantentzea, indartzea eta berdintasun-politika aurreratuenekin bat egitea”.

Era berean, Emakundeko zuzendariak NBE Emakumeak Generation equality ekimenean parte hartzera gonbidatu zituen udalak. Euskadin Emakunde da ekimen horren buru, eta Berdintasunaren aldeko eta emakumeenganako indarkeriaren aurkako Itun Sozial bat aktibatzea du xede.

2021ko Ekintza Plana: Berritzea eta balioa ematea

BERDINSAREAren helburuak dira berdintasunaren alde eta emakumeenganako indarkeriaren aurka tokiko gobernuek kudeatutako programak eta zerbitzuak bultzatzea, indartzea, koordinatzea eta ebaluatzea. Berdinsarearen parte izateko, udalerriek zenbait baldintza bete behar dituzte, besteak beste, Berdintasunerako Tokiko Plana onartuta izatea, eta hori gauzatzeko behar diren langileak eta baliabideak izan behar dituzte.

2021ean, sareko Ekintza Plana bi ardatz nagusitan oinarritzen da, eta ardatz horien bidez, egungo testuinguruan, pandemia osteko susperraldiak eta eraldaketak markatutako tokiko berdintasun-politiken erronka berriei erantzun nahi zaie. Lehenengo ardatzak berrikuntza, estrategia berriak, irudi-nortasun berria eta komunikazio-kanal berri bat dira, Berdinsarearen lehen webgunea. Bigarren ardatza Berdinsarearen proiekzioa eta Berdinsareari balioa ematea da, barruan eta kanpoan, udalerrien “sarea” izaten jarrai dezan, eta, aldi berean, erreferente izan dadin foro instituzional guztietan eta euskal gizartearen aurrean.

Planteatzen diren ekintza zehatzen artean, honako hauek daude: EUDEL-Emakunde erakunde arteko Hitzarmena berritzea; indarkeria matxistaren prebentzioan euskal udalen jarrera lantzea; pandemia osteko biziberritzeari begira udal-kudeaketarako erabakiak hartzean genero-ikuspegia bideratzea; udalerri txikietarako berariazko berdintasun-gida estrategikoa gauzatzea, edo teknikarien prestakuntza indartzea, besteak beste, honako arlo hauetan: berdintasun-klausulak kontratazioan, emakume biktimen erreparazioa edo hirigintzan genero-eragina ebaluatzea.

Osoko Bilkuran ekintza-ildo berriak aurkezteko ardura Ane Beitia Elgoibarko alkateak eta Angela Egia Gordexolakoak izan zuten, biak ala biak EUDELeko Batzorde Eragileko berdintasun-ordezkari gisa. Alkateek beste abantaila batzuen artean nabarmendu zutenez, “sareko lanak aukera ematen digu guztiontzako irizpideak definitzeko eta udalen arteko tresnak eta jardunbide egokiak partekatzeko”, eta hori oso lagungarria da baliabide gutxien dituzten udalerri txikientzat. Biak bat etorri ziren adieraztean Berdinsareak “talde” gisa funtzionatzen duela eta “talde” gisa lan egiten duela, “aniztasuna” errespetatuta; eta, azalpena amaitzeko, sarean aktiboki parte hartzera animatu zuten: “Berdintasunerako bideak aurrera jarraitu behar du, Berdinsarearen tokiko konpromisotik, berdintasun-politiken sustapena Euskadiko udalerri guztietara heda dadin”.