Sailetako Albisteak

08.11.2024 Berriak

Arabako farmaziak eta udaletako gizarte-zerbitzuak lankidetzan arituko dira arazo soziosanitarioak dituzten egoerak detektatzeko

Arabako Farmazialarien Elkargo Ofizialaren, EUDELen, Gasteizko Udalaren eta Gizarte Ongizaterako Foru Erakundearen arteko erakunde arteko akordioak koordinazioa eta jarduteko jarraibideak erraztuko ditu

Arabako Farmazialarien Elkargo Ofizialak, EUDELek, Vitoria-Gasteizko Udalak eta Gizarte Ongizaterako Foru Erakundeak erakundeen arteko akordio bat sinatu dute gaur, arazo soziosanitarioekin lotutako egoerak detektatzeko.

Akordio horren bidez, farmazia komunitarioen sarearen eta gizarte-zerbitzuen arteko koordinazio-mekanismoak ezarriko dira, esku hartzeko jarraibideak eta irizpideak adosteaz eta erakundeen arteko lankidetza hobetzeaz gain.

Herritarrengandik oso hurbil dagoen zerbitzua denez, Araba lurralde historikoko farmazien sarea tresna pribilegiatua da gizarte-zerbitzuen arreta jaso dezaketen egoera problematikoak detektatzeko.

Akordioak detekta daitezkeen hainbat egoera jasotzen ditu, hala nola:

Bakardadea
Autonomia pertsonala galtzea edo mendekotasun-arriskua
Familia zaintzaileen gainkarga eta uko egitea
Indarkeria matxista edo familia barruko indarkeria
Tratu desegokia edo tratu txarra ematea adinekoei eta abarrei

Horientzat guztientzat, farmaziak berak eta oinarrizko gizarte-zerbitzuek egingo dituzten ekintzak jasotzen ditu akordioak.

Arabako farmazia komunitarioen sarea 116 farmaziak osatzen dute, eta horietatik 79 Gasteizen daude. Landatar eremuan, 37 farmazia-bulegoek ez ezik, beste sei botika-kutxek ere ematen diete zerbitzua herritarrei, hainbat herritan.

Arabako Farmazialarien Elkargo Ofizialak prestakuntza emango die farmazia-bulegoetako farmazialariei, akordio horren berri emateko eta farmaziek, egoera bakoitzaren arabera, gizarte-zerbitzuekin harremanetan jartzeko jarraitu beharreko prozedura azaltzeko. Gainera, Gasteizko Udaleko teknikariek akordioa garatzeko baliagarriak diren Oinarrizko Gizarte Zerbitzuen funtzionamendua aurkeztuko dute.

Arabako Farmazialarien Elkargo Ofizialeko presidente Milagros López de Ocarizek farmaziaren lan asistentzialari eta soziosanitarioari balioa ematen dion akordio horren garrantzia nabarmendu du. “Farmazien saretik arreta zehatza eta pertsonalizatua garatzen dugu. Askotan, herritarrek jasotzen duten lehen arreta profesionalizatua izaten gara. Hemendik aurrera, gizarte-zerbitzuekiko komunikazioaren makineriak askoz hobeto funtzionatuko du, pazienteen bizitza hobetzeko eta Gasteizen eta Arabako gainerako udalerrietan ditugun baliabideetarako sarbidea errazteko”.

Esther Apraiz EUDELeko presidenteak azaldu duenez, Euskadiko Udalen Elkarteak bat egin du ekimena Araba lurralde historikoko udalerri guztietara zabaltzeko eta horren onura herritar guztietara hedatzeko akordioarekin; izan ere, “gure betebeharra da”. Azpimarratu du akordio horrek aukera emango duela Gizarte Zerbitzuen Euskal Sistemaren arreta integrala indartzeko, farmazietatik “alerta goiztiarreko” mekanismoa txertatuz, herritarren premia soziosanitarioen “termometro” bihur dadin. Apraizek nabarmendu du udaletako oinarrizko gizarte-zerbitzuek funtsezko zeregina dutela farmazia komunitarioen sarearekin harremanetarako eta komunikaziorako kanal egonkorrak osatzeko. “Batez ere udalerri txikietan, horietan kontaktua estuagoa baita, baina beharrezkoak dira detektatzeko, orientatzeko eta, hala badagokio, bideratzeko prozedura bizkorrak antolatuko dituzten mekanismoak, horien bidez egoera bakoitzean pertsona bakoitzari erantzun eraginkorrena eta eragingarriena eskaintzeko”.

Gizarte Ongizateko Foru Erakundeko zuzendari kudeatzaile Ernesto Sainz Lancharesek Arabako Farmazialarien Elkargo Ofizialak abian jarritako proiektuei balioa eman nahi izan die. Hain zuzen ere, Arabako Foru Aldundia proiektu horien partaide da eta “arabarrei zerbitzu hobea ematen laguntzen duten ekimen bateratu eta koordinatuak” gauzatzea dute helburu. Horrekin lotuta, adierazi duenez, “farmaziaren parte-hartzearen ahalmen nagusia da gainerako profesionalentzat oharkabean igaro daitezkeen hainbat errealitateren lekuko dela. Mendekotasuneko, tratu txarren, bakardadeko, indarkeria matxistako edo osasun mentaleko egoerak ikustean gizarte-baliabideekin zubi-lana egin dezake, pertsona horiek beren bizi-kalitatea hobetu dezaketen laguntza- eta arreta-zerbitzuetara bideratuz”.

Azkenik, Gasteizko Udaleko Gizarte Politiken zinegotzia, Lucho Royero, bat etorri da farmaziek egoera ahulean dauden eta laguntza behar duten pertsonak kalean bertan detektatzeko eta informatzeko radar gisa duten garrantziari buruz. Gasteizko Udalak oinarrizko gizarte-zerbitzuak, gizarte-larrialdietako zerbitzua, familia zaintzaileei laguntzeko Maiteki programa eta BIZAN sarea jartzen ditu behar dutenen eskura. “Atsegin handiz sinatu dugu akordio hau eta koordinaziorako tresna berri honi ongietorria eman nahi diogu. Horren bidez, laguntza eta baliabide publiko sozialak behar dituzten pertsonengana gehiago eta hobeto iritsiko gara eta, horrela, haien bizi kalitatea hobetzen lagunduko dugu”, adierazi du.

04.11.2024 Berriak

Euskal erakundeek laguntza Valentziara modu antolatuan eta benetako beharrei erantzunez bidaltzeko beharra berretsi dute

Eusko Jaurlaritzak, Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru-aldundiek, eta EUDELek, Euskadiko Udalen Elkarteak, Larrialdiei Aurre Egiteko eta Meteorologiako Zuzendaritzaren bitartez, etengabeko harremana dute Valentziako Generalitatearekin, zuzenean jakiteko zein diren kaltetutako pertsonen behar zehatzak.

Atzo, Euskaditik Valentziara atera ziren larrialdietako zerbitzuetako, suhiltzaileetako, DYAko eta Gurutze Gorriko 80 pertsona baino gehiago, eta berreskuratze lanetan laguntzen ari dira.

Eusko Jaurlaritza, foru-aldundiak eta EUDEL modu koordinatuan ari dira lanean, laguntza ahalik eta modu antolatuenean eta eraginkorrenean irits dadin Valentziara. Gainera, Valentziak bizi duen krisiaren aurrean, elkartasun-erantzun espontaneoa sortu da.

Euskadi beti izan da gizarte solidarioa, baita orain ere, eta bere erakundeak ere solidarioak dira. Baina elkartasunak egokia eta eraginkorra izan behar du, eta horretarako, ezinbestekoa da elkartasuna antolatua izatea. Eusko Jaurlaritzak, foru aldundiek eta udalek tokian bertan jarduten ari diren instituzio eta erakundeek esaten dutenari erreparatzeko eskatzen dute. Horretarako, une honetan, lagundu nahi izanez gero, erakunde horiek emandako kontuen bidez dirua bidaltzea gomendatzen da. Aurrerago beste laguntza batzuk beharko dira, hondamendiaren eragina luzatu egingo baita.

Horrela, Valentziako Generalitateak lagundu nahi duten herritarren eta elkarteen eskura atari hau jarri du SOM SOLIDARITAT DANAk kaltetutako pertsonentzako laguntzak eta dohaintzak bideratzeko. Eskari bera egiten du FEMP-ek (Federación Española de Municipios y Provincias) “logistika eta biltegiratze arazoak” direla eta.

Eusko Jaurlaritzak, Araba, Bizkaia eta Gipuzkoako Foru Aldundiak, eta EUDEL-ek herritarren elkartasuna eskertu nahi dute, Euskadi, beste behin ere, herri solidarioa dela erakusten ari delako.

ZER EGIN?

Egoeraren eta beharrizanen berri jaso
Egoera hauei erantzuteko gai diren eta eragindako eremuetan presentzia duten erakundeei dohaintza ekonomikoak egitea.
Egoera honetan laguntzen duten euskal erakundeetan boluntario egitea.

ZER SAIHESTU?

Gauzazko dohaintzak egitea
Norbere kabuz jardutea, larrialdietan eta ekintza humanitarioan espezializatutako erakundeekin harremanetan jarri gabe
Kaltetutako eremuetara joatea

GOGORATU

Elkartasunak eraginkorra eta denboran jarraitua izan behar du.

31.10.2024 Bizikidetza eta Giza Eskubideak

HARRERA EHUNDU eskuliburua aurkezteko jardunaldia. EUDELen egoitza 2024/10/30

Esther Apraiz EUDELeko elkarteburuak eta Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak “Euskadin atzerritarrei harrera emateko tokiko politikak diseinatzeko eskuliburua” aurkeztu dute hiru lurraldeetako tokiko erakundeekin egindako jardunaldi batean. Euskaraz “Harrera Ehundu” izenarekin ezagutzen den ekimen aitzindari honetan, arlo horretan ibilbide aurreratua duten hemeretzi euskal udalerrik parte hartu dute. Horietatik, Durangok, Ermuak eta Tolosaldeak euren esperientziak eta ibilbideak partekatu dituzte. Biltzenek, Gizarteratea eta Kulturarteko Bizikidetzaren Euskal Zerbitzuak, gidaren edukia azaldu die bertaratu diren udalerriei.

JARDUNALDIAREN BIDEOA

AURKEZPENAK:

Eskuliburu osoa

Eskuliburuaren laburpen-dokumentua

30.10.2024 Berriak

EUDELeko elkarteburuaren mezua, DANAk kaltetutako pertsona guztiei elkartasuna adierazteko

Esther Apraizen hitzak

“DANA horren tragediaren aurrean, Euskadiko Udalerriek doluminak eman nahi dizkiegu biktimen familiei eta hurbilekoei, eta gure elkartasuna adierazi nahi diegu kaltetutako eremuetako biztanle guztiei.

Egoera ahalik eta azkarren hobetzea espero dugu, eta pertsonen ongizatea eta segurtasuna bermatu ahal izatea. Pertsonak salbatzea da garrantzitsuena une honetan.”

Esther Apraiz, EUDELeko elkarteburua eta Derioko alkatea

30.10.2024 Bizikidetza eta Giza Eskubideak

Euskadi, aitzindari udalerrietan tokiko harrera-politikak hedatzen

EUDELek eta Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoaren Sailak udalek harrera-politika inklusibo eta eraginkorrak garatzea bultzatuko dute, EAEn bizi diren atzerritar jatorriko pertsonen beharretara egokituta.

Esther Apraiz elkarteburuak eta Nerea Melgosa sailburuak harrera-protokoloak eta udal-zerbitzuak (“harreraguneak”) sortzeko jarraitu beharreko urratsak biltzen dituen eskuliburu bat aurkeztu diete gaur hiru lurraldeetako tokiko erakundeei; populazio migratzailea gizarteratzera eta komunitatean integratzera bideratuta daude protokolo eta zerbitzu horiek.

Eskuliburua 19 udalek eta mankomunitatek elkarrekin egindako lanaren emaitza da, eta teknikarien parte-hartzea eta Biltzen-en aholkularitza ditu, integraziorako eta kulturen arteko bizikidetzarako euskal zerbitzuarena, alegia.

Ekimen honen helburua da Udalak bizilagun berriei lagun egitea izapide eta zerbitzu/sistema desberdinetarako sarbidean (errolda, osasuna, gizarte zerbitzuak, hizkuntzen ikaskuntza, hezkuntza, enplegua…), “herritartasun osoko” eskubideak bermatuz.

Bilbo, 2024/10/30

Gaur goizean, Esther Apraiz EUDELeko elkarteburuak eta Nerea Melgosa Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburuak “Euskadin atzerritarrei harrera emateko tokiko politikak diseinatzeko eskuliburua” aurkeztu dute hiru lurraldeetako tokiko erakundeekin egindako jardunaldi batean. Euskaraz “Harrera Ehundu” izenarekin ezagutzen den ekimen aitzindari honetan, arlo horretan ibilbide aurreratua duten hemeretzi euskal udalerrik parte hartu dute. Horietatik, Durangok, Ermuak eta Tolosaldeak euren esperientziak eta ibilbideak partekatu dituzte.

Eskuliburu hori, Estatuko lehenengoa, funtsezko tresna izango da udalentzat hurrengo urteetan. Erreferentziazko eredua da tokiko harrera modu autonomoan kudeatzeko, udalerriaren errealitate espezifikoaren arabera, eta, aldi berean, Migrazioaren aldeko Euskal Itun Sozialaren herrialde-esparruaren barruan.

BIDEOA: Esther Apraiz elkarteburuaren hitzaldia

Horretan, funtsezko printzipioak proposatzen dira, hala nola erantzukizun publikoa eta ikuspegi komunitarioa, harrera integral eta gizatiar baten beharra nabarmentzen dutenak, pertsona migratzaileen eskubideen ildotik.

Horretan, funtsezko printzipioak proposatzen dira, hala nola erantzukizun publikoa eta ikuspegi komunitarioa, harrera integral eta gizatiar baten beharra nabarmentzen dutenak, pertsona migratzaileen eskubideekin bat eginda.

“Euskal udalerriok Euskadira datozen pertsona guztiei egindako harrera duin, gizatiar eta enpatikoaren erreferente izan nahi dugu, eta, horretarako, “komunitatea ehunduko dugu”, esan du Esther Apraiz EUDELeko elkarteburu eta Derioko alkateak, hitzaldiaren hasieran. Horretarako, harreraren eta aniztasunaren kudeaketa udal-arlo desberdinen politika transbertsal gisa kokatzearen alde egin du, udalerrien, gainerako erakundeen, Hirugarren Sektorearen eta herritarren arteko lankidetzatik. Apraizek azaldu duenez, Eskuliburuak Udalak sistema eta zerbitzu ezberdinetara sartzeko ate gisa duen rol nagusia garatzen du, baita bizilagun berrien eskubideen bermatzaile gisa duena ere, “herritar osoak” izan daitezen. Elkarteburuak nabarmendu duenez, “tokiko erakundeek, erronka demografikoaren lehen lerroan, migratzaileen herritar-integrazioa lagunduko dugu, beharrezkoa baita aniztasunean oinarritutako elkarbizitzarako eta gizarte-kohesiorako”.

Ongizate, Gazteria eta Erronka Demografikoko sailburu Nerea Melgosak nabarmendu duenez, “gure herrietara iritsi diren eta iristen jarraitzen duten pertsonen eta gure artean errotu nahi duten horien erabateko integrazioa erraztu nahi duen tresna da, herri honen aurrerabidea elkarrekin eraikitzeko”. “Baliabide heldua, landua, kontrastatua eta leundua, tokiko arlotik, gizarteratzea eta gizarte-kohesioa sustatzeko balioko duena”, gaineratu du.

Funtsezko tresna

Dokumentu honek EAEn gizarteratzea eta gizarte-kohesioa sustatzeko funtsezko baliabide gisa baliagarri izan nahi du, eta migratzaileen beharrei nahiz Euskadiren erronka demografiko eta sozialei erantzungo dieten politikak sustatu nahi ditu. Gizarte-eragileekin, erakunde publikoekin eta komunitatearekin koordinatzea funtsezkoa da integrazio arrakastatsua eta gizarte osoaren ongizatea ziurtatzeko.

Eskuliburuaren alderdi aipagarrienen artean, hauek daude:

Printzipio orokorrak: ardatz nagusitzat hartzen da harrera, eskubideen, kulturartekotasunaren, genero-ikuspegiaren eta erakundeen arteko koordinazioaren ikuspegitik. Lehentasuna oinarrizko zerbitzuak berdintasunez eskuratzeko aukera bermatzea da, hala nola osasuna, hezkuntza, enplegua eta euskara eta gaztelania ikastea.

Arau-testuingurua: Eskuliburuak nazioarteko eta estatuko araudiak ditu oinarri, hala nola Migraziorako Euskal Itun Soziala eta Atzerritarren Lege Organikoa. Toki mailan, Euskadiko Toki Erakundeei buruzko Legeak integrazio eta harrera politikak garatzeko eskumenak ematen dizkie udalerriei.

Tokiko Harrera Politika Diseinatzeko urratsak: zazpi urrats proposatzen dira, beharren diagnostikotik hasi eta harrerarako zerbitzu espezifiko bat sortzeraino, etengabeko ebaluazioekin inplementatutako politiken eraginkortasuna bermatzeko.

7 urratsak: (1) Udalaren bultzada partekatua (politikariak eta teknikariak) eta Hirugarren Sektorea eta herritarrak; (2) beharren diagnostikoa; (3) baliabideen gida; (4) harrera protokoloa; (5) harrera zerbitzua; (6) udalerri barruko eta erakunde arteko koordinazioa; (7) etengabeko ebaluazioa.

Gainera, Eskuliburuak Harrera protokolorako eredua (4. urratsa) dakar eranskin gisa, eragile instituzional eta komunitario guztien esku-hartzea antolatzeko moduari buruzko orientazioa ematen duena.

HARRERA EHUNDU eskuliburura sartzeko estekak :

ERANSKIN hau ere erantsi da: Harrera egiteko Tokiko Protokoloaren adibidea (eskuliburuan dagoena)

Harrera zerbitzuak (“harreraguneak”)

Harrera zerbitzua giltzarria da baliabide eta eragileen sarearen bidez udalerrira iristen diren pertsonak orientatzeko eta lagun egiteko. Abian jartzeko, Udaleko arlo desberdinen lankidetza transbertsala behar da, baita koordinazioa ere beste sistema/erakunde batzuekin (Errolda, Gizarte Zerbitzuak, Osasuna, Biltzen, Lanbide, SAPIT…) eta gizarte-erakundeekin.

Hurbiltasuna da harrera zerbitzuaren gakoa, aurrez aurreko elkarrizketetan oinarritua, konfiantzazko eta pribatutasunezko espazio batean, pertsonaren beharrak xehetasunez ezagutzeko. Horregatik, erroldaren eta “harreragunearen” arteko lotura da lehenengoa eta garrantzitsuena, funtsezko izapidea delako eta lehen unetik arretarik zuzenena eskaintzeko aukera ematen duelako.

Durango, Ermua eta Tolosaldeko esperientziak

DURANGO

Durangoko immigrazio-ereduaren ardatza migratzaileak kulturarteko ikuspegitik hartzea eta integratzea da. Bi ardatzetan egituratzen da: alde batetik, harrera eta integrazioa, hizkuntza ikastea, lan-prestakuntza eta baliabide publikoak eskuratzea bezalako programekin; bestetik, kultura-aniztasunaren kudeaketa, bizikidetza sustatzeko hezkuntza- eta sentsibilizazio-jarduerekin, hala nola ikastetxeetan tailerrak eta arrazakeriaren aurkako ekintzak. Azken helburua da pertsona guzti hauek herritar gisa Durangon integratzea.

ERMUA

2000. urtean, Ermuko Udalak bere kezka agertu zuen biztanleriaren egituran gertatzen ari ziren aldaketengatik, eta hainbat diagnostiko jarri zituen abian, 2005-2007 Immigraziorako I. Tokiko Planaren atarikoak izan zirenak. Bi hamarkada horietan, immigrazioaren arloko tokiko ekintza publikoa testuinguru sozioekonomikoaren eta immigrazio-politiken zikloen bilakaerara egokituz joan da, logika sozialago eta asistentzialistago batetik transbertsalagoa den beste batera, hainbat arloren eta esku hartzeko eragileren aldetik parte-hartze handiagokoa. Helburuetan oinarritutako eredu batetik (I. Plana), emaitzetan oinarritutako beste batera (2014ko Agenda estrategikoa). Arlo publikotik zentralizatutako logika batetik, gizarte zibilak funtsezko zeregina duen estrategia batera (Migrazioaren aldeko euskal itun soziala). Gaur egun, Ermuko immigrazio politika 4 ardatzetan egituratzen da: harrera, integrazioa, bizikidetza eta parte-hartzea; horien inguruan, 15 esku-hartze programa planifikatzen dira.

TOLOSALDEA (28 udalerri)

Tolosaldeko atzerritar jatorriko pertsonei Harrera egiteko Protokolo Markoa aurkeztu zen 2024ko urriak 17an Lehiberri zentroan, Tolosan. Tolosaldea Garatzen-eko Migrazio eta Aniztasun sailetik sustatuta eta Biltzen gizarteratzea eta kulturarteko bizikidetzaren euskal zerbitzuak gidatuta 5 lan saioz osatutako prozesua aurrera eraman izan da 2024ko urtarriletik uztailera bitartera; Tolosaldeko ordezkari politiko, eskualdeko udaletako sail ezberdinetako teknikari eta gizarte eragiletako ordezkari eta teknikarien parte hartzearekin.

24 pertsonek parte hartu izan dute prozesuan, besteak beste gizarte eragileen artean Udalerri Euskaldunen Mankomunitatea (UEMA), Galtzaundi Euskara Elkartea, Zutani Elkartea, Peñascal Kooperatiba, Tolosaldeko Asanblada Feminista, Divina Gipuzkoako Emakume Afrikarren Elkartea, Jatorkin Elkartea, Boolo Senegal Elkartea, Ereite multikulturala Elkartea eta Sos Arrazakeria Elkarteak izan dira.

Protokolo Markoak bereziki balio izango du:

Harrera eta honekin lotutako beste kontzeptu batzuk adosteko.
Horren gaineko erantzunkizun publikoa zein den identifikatzeko.
Atzerritar jatorriko pertsonei eskainiko diegun harrera eredua zehazteko.
Atzerritar jatorriko pertsona iritsi berriei eskainiko dizkiegun tokian tokiko zerbitzu eta prestazioak ordenatzeko.

Protokoloak dokumentu bizia izan nahi duenez, bi berrikuspen une aurreikusten dira, 2025.urtean abian jartzeko lehen momentuetan eta bigarrenez 2025eko urte amaieran.

15.10.2024 Ogasuna eta Finantzak

Herri Dirubideen Euskal Kontseilua. 2024ko urriaren 15a

Herri Dirubideen Euskal Kontseiluak urriaren 15ean Gasteizen egindako bileran, Eusko Jaurlaritzak, hiru foru-aldundiek eta EAEko udalek honako gai hauei buruzko erabakiak hartu dituzte, besteak beste: 2024ko zerga itunduen bidezko diru-bilketa ixteko aurreikuspenenak, 2025eko diru-bilketaren aurreikuspenenak eta 2024ko Egokitzapenerako Funts Orokorra behin-behinean zehazteari buruzkoak.

Aurten, Auzitegi Gorenaren epaiak betez, 1979ko urtarrilaren 1a baino lehen mutualitateetan kotizatu zuten pentsiodunei egindako itzulketek eragina izan dute zerga-bilketan. Itzulketa horiek eragin nabarmena izan dute 2024ko diru-bilketan (800 milioi € inguru hiru lurraldeetan), baina, hala ere, diru-bilketa zertxobait handitu da 2023koarekin alderatuta. Bileran, onartu egin dira zerga itunduen bidezko bilketaren 2024ko ekitaldirako likidazio-aurreikuspenak, eta 18.300,9 m/€ dira.

Hurrengo ekitaldirako diru-bilketaren aurreikuspenei dagokienez, kalkuluen arabera, termino absolutuetan, foru-aldundiek 19.718,6 milioi € bilduko dituzte guztira zerga itunduengatik 2025ean.

HDEKren informazio zabaldua (2024/10/15):

https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/96256-consejo-vasco-finanzas-publicas

Udalerrien ordezkariak

EAEko udalerrien aldetik, hiru lurralde historikoetako hiru alkatek hartu dute parte Herri Dirubideen Euskal Kontseiluan:

Esther Apraiz Fernandez la Peña, Derioko alkatea (EUDELeko elkarteburua).
Nagore Alkorta Elorza, Azpeitiko alkatea (EUDELeko elkarteburuordea).
Natividad López de Munain Alzola, Burgeluko alkatea (EUDELeko Batzorde Eragileko kidea).

Arrisku partekatua eta finantza-nahikotasuna

Bileraren ondoko agerraldian, Esther Apraiz elkarteburuak azpimarratu du Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako Finantza Kontseiluen bilera berehala egiteko egindako deia.Azaldu duenez, “organo horiek dira udalek eta aldundiek Udal Finantzaketarako Foru Funtsak adosteko eta herrialdeko baliabideak EAEko udalerriei banatzeko erabiltzen ditugun topaguneak. Bertan jasoko dugu udal-finantziazioaren “argazkirik” errealena”.

Apraizek bi mezu bidali ditu. Lehenengoa udalei zuzenduta egon da, eta elkarteburuak zorroztasuna eta zuhurtzia eskatu ditu udal-aurrekontuak egiteko. Adierazi duenez, EAEko instituzio-sistema “arrisku eta erantzukizun partekatuko sistema bat da”, eta instituzio guztiek beren gain hartu behar dituzte zerga-bilketan egon daitezkeen desbideratze negatiboak, oraingoan, mutualisten epaien ondoriozkoak.

Beraz, berresten bada diru-bilketak behera egin duela hasierako zenbatespenarekin alderatuta, udalek ere itzuli beharko dute aldea, udal-finantzaketarako foru-funtsen bidez (TEFFF Araban, Udalkutxa Bizkaian eta UFFF Gipuzkoan), horixe baita hiru lurraldeetako udalen finantziaziorako tresna nagusia. Nolanahi ere, behin betiko datuak 2025eko otsailean jakingo dira, 2024ko diru-bilketaren eta ekarpenen benetako zifrak jakin ondoren.

Egoera horrek eragina izan du elkarteburuaren bigarren mezuan. EUDELen izenean, berriz adierazi du garrantzitsua dela udalei “finantza-nahikotasuna” ematea, herritarrengandik hurbilen dauden instituzioak diren aldetik, beren eskumenak eraginkortasunez eta efizientziaz erabili ahal izan ditzaten. Esther Apraizek nabarmendu duenez, EAEko udalek “erantzukizun berriak eta gero eta ugariagoak dituzte erronka sozial eta ekologiko handiei aurre egiteko, besteak beste, etxebizitzari, aldaketa demografikori eta trantsizio klimatiko-energetikoari”.

Bestalde, gaineratu duenez, erronka handi horiek “udalerrietan gauzatuko dira, eta tokian tokiko erantzunak beharko dituzte”, baina, aldi berean, herrialde-dimentsioa dute, eta, horregatik, “instituzio guztien lankidetza behar dute, ahaleginak eta baliabideak batzeko.

15.10.2024 Berriak

Udal aurrekontua GJHekin lerrokatzeko tresna eguneratua (18. GJHa-Euskara eta Kultura)

2022an, EUDELek metodologia aitzindari hau jarri zuen euskal udalen esku, udal-aurrekontuak Garapen Jasangarrirako Helburuekin (GJH) lerrokatzeko.

Orain, 18. GJHa (Euskara eta Kultura) txertatzeko eguneratu egin da, bai aurrekontuaren lerrokatzean, bai Euskadiko 2030 Agendaren erakundeen arteko lanaren esparruan.

Metodoak hiru urrats ditu: 1) Prozesua bideratzeko gida praktikoa 2) Lerrokatzeko tresna (Excel) 3) Emaitzen txostena

GJHak udal errealitatera “lurreratzen” dituen lehen ekimena da. Horretarako, 92 programa funtzionaletarako GJH bat edo batzuk identifikatu dira, 24 gastu-politikatan multzokatuta.
Tresna hori hainbat tamainatako udalek probatu dute, eta EAEko udalerri guztietan erraza, erabilgarria eta aplikagarria izan dadin diseinatu da. Aldi berean, tokiko errealitate espezifikora egokitu daiteke.

Esteka: “UDAL AURREKONTUAK GJHekin LERROKATZEN HASTEKO GIDA PRAKTIKOA”.

02.10.2024 Nazioartea

EUDELek, Bruselan, Europako funtsak “lurraldeka kudeatzea” defendatzen du, leku guztietan pertsona guztien eskubideak bermatzeko

2024ko urriaren 3a. “Zenbat eta hurbilago, hobe” mezu nagusia helarazi du EUDELeko elkarteburu Esther Apraizek Bruselan deitutako tokiko liderren eta Europako Parlamentu berriko eurodiputatuen arteko eztabaidan, Europako legegintzaldi estreinatu berrian kohesio-politikari beste bultzada bat emateko.

Foroa atzo arratsaldean egin zen, EUDEL kide den Europako Udalerrien eta Eskualdeen Kontseiluaren (CEMR) egoitzan. Esther Apraizek lurralde-orekari eta hiri-landa orekari buruzko panelean parte hartu zuen, zehazki, Europako Parlamentuko bi kiderekin batera: Stefano Bonaccini, Emilia-Romaña eskualdeko presidente ohia, eta Vladimir Prebilic, Esloveniako udalerri zabaleneko alkate izandakoa; baita CEMRko presidentekide Christoph Schnaudigel alemaniarrarekin batera ere.

Esther Apaizen hitzak

Eztabaidan zehar, Apraiz deszentralizazioaren alde agertu zen, eta lurralde-ikuspegi bat proposatu zuen, «zuzenean eskualdeen esku utz dezan Europako kohesio-funtsen kudeaketa, udalerrietatik hurbilen dauden erakundeak diren aldetik, eta, ondorioz, pertsonen esku ere, funtsak sortu ziren helburuei modu eraginkorrean erantzun diezaieten ».

Esther Apraizek defendatu zuen, “lurraldekako kudeaketa” horrek desberdintasunei zehatzago heltzeko aukera emango duela, bai eta “udalerrien berariazko eta askotariko premiei” (landakoak, hirikoak, kostaldekoak…) erantzuteko ere, pertsonen eskubideak bermatzeko, bizi diren lekua edozein dela ere. “Hori da gizarte- eta lurralde-kohesioaren oinarria” azpimarratu zuen.

EUDELeko elkarteburuak argudiatu zuenez, Europako funtsak beti “lurralde batean eta tokiko komunitate batentzat” inbertitzen badira, logikoena da lurraldeetako agintariek haiek planifikatzea eta ezartzea, Europako finantzaketak tokiko proiektu estrategikoei ekarpena egin diezaien. Apraizek Suspertze eta Erresilientzia Mekanismoaz (Next Generation EU) hitz egin zuen, eta nabarmendu zuen deialdi arrakastatsuenak euskal erakundeek zuzenean kudeatutakoak izan direla: «Lankidetzari eta jarduera horien banaketari esker, lurraldearen egituraketa handiagoan eta garapen sozial eta ekonomikoan duen eragiten dela» gaineratu zuen.

Azkenik, Derioko alkateak euskal udalen mezua helarazi zien Legebiltzarreko kideei: “Berriro adierazi nahi dugu Europaren finantzaketa-aukerak udalerrietara iritsi behar direla, txikienetik handienera, dagoeneko martxan dauden trantsizioetan guztiok parte hartu ahal izan dezagun: trantsizio sozial-demografikoan, digitalean eta energetiko eta ingurumenekoan”.

Berriak

Azken berriak