Eudel

Berriak

Sailetako Albisteak

Azken berriak

Urrian zehar Eudelek Gardentasunaren aldeko Sareko Bigarren Fasea abian jarri du. Fase hori urriaren 22ko “Udaletan Gardentasuna eraikitzen” izenburuko jardunaldian aurkeztu zen.

EUDELeko Batzorde Eragileko kide diren Carlos Totorika Ermuko Alkateak eta Andoni Busquet Basauriko Alkateak, Sarearen emaitzak zein diren jakinarazi dute: Bide Orri bat eta Praktika onen katalogo bat.

Jarraian, mahaingurua egin da udal gardentasunari buruzko gaietan aurreratuen dabiltzan euskal udaletako batzuekin. Bilbo,  Vitoria-Gasteiz, Ermua eta Getxoko hainbat kargu politiko eta teknikok elkarri adierazi diote nolako estrategiari jarraitu zaion gardentasun  esparru jakinetan: informazio ekonomiko-finantzarioa, aurrekontuak, open data, komunikazioa eta herritarrentzako informazioa…

Saioaren amieran, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Fernando Vallespín Oña politologo eta katedratikoak hitzaldia eman du udal gobernuek gardentasun gaietan egun dituzten erronka eta zailtasunei buruz.

Sarearen helburu berrietako bat da oraindik gardentasuna lantzen hasi ez diren udalak honetan sartzea eta laguntzea.

Horretarako, urrian zehar honakoak burutuko dira:

  • Gardentasun arloko sentsibilizazio-ekintzak talde politikoentzat eta udal teknikarientzat,
  • Prestakuntza eta aholkularitza saioak, eta, batez ere,
  • Udal arteko esperientzia-trukaketa bultzatuko da.

Prestatutako GIDAK (2013ko urtarril-ekaina)

Sarean parte hartzen dute hiru lurraldeetako 23 udalek eta Txorierriko Mankomunitateak, zeinek aurten bi erreminta prestatu duten oraindik hasi ez diren udalei laguntzeko:

  • Gardentasunaren 11 esparru gakotan Euskadiko udalen 70 Praktika onei buruzko katalogoa.
  • Bide orria, non jarraitu beharrekoak agertzen diren Gardentasunaren gaia zerotik maila aurreratu bateraino lantzeko.

 

Sareko Udalak (24 kide)

Sareak udalen arteko elkarlana du oinarri, duten tamainari eta eskarmentuari erreparatu gabe.

Bizkaia: Bilbao, Barakaldo, Getxo, Ermua, Eibar, Basauri, Portugalete, Santurtzi, Galdakao, Elorrio, Arrigorriaga, Etxebarri, Derio, Mungia, Güeñes, Abanto-Zierbena y Ugao-Miraballes.
Txorierriko Mankomunitatea
Araba: Vitoria-Gasteiz, Amurrio, Laguardia.
Gipuzkoa: Irun, Elgoibar, Hondarribia.

EUDELek “Gardentasunaren aldeko Euskadiko Udalen Saretik” udalei laguntza ematen eta erramintak eskura jartzen jarraitu nahi du. Urrian berriro ekingo diogu sareko jarduerari eta “Udaletan Gardentasuna Eraikitzen” izenburuko jardunaldia izango da abiapuntua. Urriaren 22an, astartean, 10:30etan, Bilbon EUDELek duen egoitzan egingo da. (Ertzilla, 13, EUDELeko ekitaldi-aretoa).

Hartzaileak: arduradun politikoei bereziki zuzendutako jardunaldia, baina langile teknikari interesdunei ere irekita dago.

PROGRAMA

10:30-11:00      Gardentasunaren aldeko Euskal Udalen Sareak orain arte egindako lanaren aurkezpena:
Carlos Totorika. Ermuko Alkatea.
Gardentasuna behar gisa eta aukera gisa.  Sarearen helburua

Andoni Busquet. Basauri Alkatea. Urtebeteko lanaldiaren balantzea.
Materialak: ‘Jarduera onen katalogoa’ eta ‘Bide-orria’.

EUSKADIN UDAL GARDENTASUNARI BURUZ IZANDAKO ESPERIENTZIAK
11:00-12:00       Mahai-ingurua udaletako ordezkari politikoekin:
Bilbao, Vitoria-Gasteiz, Getxo, Ermua, Barakaldo

HITZALDIA: UDAL GARDENTASUNERAKO ERRONKAK ETA ZAILTASUNAK
12:00-12:30       Udal-gardentasunari buruzko hitzaldia
Fernando Vallespín Oña, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Zientzia Politikoetako Katedraduna

Asistentzia baieztatzeko: eskatzen da posta elektroniko bat hona bidaliz  udaltransparencia@eudel.net, pertsonaren izena eta kargua (kargu politikoa edota teknikoa) adieraziz.

 

Azaroaren 25a dela eta, Emakumeenganako Indarkeriaren Kontrako Nazioarteko Eguna, EUDELek Deklarazio Instituzionalaren eredu bat bidaltzen die euskal udalei. Deklarazioa Beldur Barik! ekimenaren eta Berdinsarea/Berdintasunaren Aldeko Euskadiko Udalen Sarearen markoan prestatu da.

Deklarazio hau EUDELeko Batzorde Eragileak berretsi zuen, ostegunean, urriak 17, euskal udaletara erreferentzia-eredu gisa bidaltzeko urriaren 17an, betiere, udal bakoitzaren toki errealitatera egokitzeko aukera Egon dadin.

EUDEL elkartetik jakinarazi ere egiten da Beldur Barik 2013 programarekin batera hainbat ekimen antolatu direla, besteak beste Beldur Barik! Topaketa. Gazteekin urtero egiten den topaketak amaiera emango dio programari. Aurten Bizkaiko Basauri udalerrian ospatuko da, larunbatean, azaroak 30.

EAEko toki-erakundeek 20 milioi euro izango dituzte enplegua sortzeko proiektuak abian jartzeko, baldin eta proiektuok beren inguruetako garapen sozioekonomikoari eta modernizazioari eragiten badiote.

Aurrekoaz gain, urriaren 15eko Gobernu Kontseiluaren Erabakien artean, Jaurlaritzak Enplegu eta Gizarte Politika Sailaren beste bi laguntza-deialdi ere onartu ditu, 1,3 milioi euroko zenbatekoarekin. Hirurak ere Enplegua Suspertzeko 2013-2016 aldirako Planaren barruan daude, eta Eusko Jaurlaritza eta EUDEL erakundeen arteko lankidetza-ahaleginaren ondorioz etorri dira.

Enplegua Suspertzeko Programak, ekintzailetza zein enplegu-politika aktiboak sustatzeko eta babesteko tresna berrien garapena indartzeko beharra planteatzen du, gazteei eta lan-merkatura sartzeko zailtasun bereziak dituzten kolektiboei arreta berezia ipinita. Era berean, Programak biltzen dituen neurrien artean aurreikusita dago ETEei eta autonomoei finantzaketa eskaintzea, bai eta enpleguko sektore intentsiboetan jarduera ekonomikoa garatzeko pizgarriak ematea ere.

•    ENPLEGUA SUSTATZEKO TOKIAN TOKIKO EKINTZETARAKO LAGUNTZA-DEIALDIA

Enplegua sustatzeko tokiko ekintzetarako laguntzen deialdia Euskadiko udalerri guztietan enplegua sortzera bideratuta dago, baina nagusiki krisialdi ekonomikoak bereziki astindutako eta langabezia-tasa handiko inguruetatik datozen proiektuetara; zehazki, % 15,60 baino langabezia-tasa handiagoa erregistratuta daukaten udalerrietara.

Laguntzotarako 20.000.000 euro bideratuko dituzte.

•    TOKIAN TOKIKO EKINTZAILEAK BABESTEA

Laguntza hauen helburua da enpresa-ekimenen sorrera babestea eta sustatzea; dela autoenplegua sustatzen dutenak, dela bestelako forma juridikoren batekin enplegu-gune eta interes estrategikoko sektore berriei lotuta daudenak lurralde-esparru bakoitzean.

Kontrataziorako laguntzak

Laguntza hauen helburua Lanbiden lan-eskatzaile gisa izena emanda dauden langabeak ohiko lan-merkatuan eta toki-enpresetan kontratatzeko laguntza ekonomikoa ematea da.

•    EKINTZAILETZAKO TOKI-PROIEKTUEN BARRUAN ENPRESA-JARDUERA BERRIAK ABIARAZTEA

Eusko Jaurlaritzak, halaber, ekintzailetzako toki-proiektuen barruan enpresa-jarduera berriak abiaraztea sustatzeko laguntza-deialdia onartu du. Laguntzotarako milioi bat euro bideratuko dute.

Enpresa-proiektu berriak ezartzeko sustatzaileen tutorizazioa eta laguntza udalerriek, udalerrien elkarteek, mankomunitateek, koadrilek edota haiei lotutako zein haien mendeko erakundeek egin beharko dute.

LAGUNTZARAKO DOKUMENTAZIOA

Urriaren 15ean, asteartean, “Gizarte Aurreikuspen Osagarriaz eta Elkarkidetza BGAE Pentsio Sistema Osagarriari buruzko Prestakuntza Programa” izenburupeko jardunaldia egin zen. Antolatzaileak: EUDEL-IVAP/HAEE-Foru Aldundiak.

Pentsio-sistemaren eta Estatuko zein Euskadiko sistema osagarrien (Elkarkidetza BGAE) gaur egungo egoera eta etorkizunerako aurreikuspenak izan zituzten aztergai eta eztabaidagai nagusi.

Hizlari garrantzitsuenak Karmelo Sainz de la Maza Arrola eta Amaia Aldasoro Iturbe izan ziren, hurrenez hurren, Elkarkidetzako Lehendakaria eta Lehendakariordea.

Prestakuntzako jardunaldia Euskadiko udalerrien Zuzendaritza, Idazkaritza eta Ikuskaritzako arduradunei zuzenduta zegoen eta, oraingo honetan, doakoa izan zen.

Bilera EUDELeko Batzar Aretoan egin zen. Helbidea: Ertzilla, 13. Ordutegia: 10:00etatik 13:00etara.

PROGRAMA:

1. Pentsio-sistema: Eztabaida soziopolitikoa
2. Gizarte Aurreikuspen Osagarria Estatuan
3. Elkarkidetza BGAEren Pentsio Sistema Osagarria
4. Gaur egungo egoera eta etorkizunerako aurreikuspenak. Ezinbesteko proiektua.
5. Galde-eskeak

“Eman giltza-¡Háblale, escúchale!” leloa daraman kanpainaren helburua, euskara belaunaldiz belaunaldi transmititzeak duen garrantzia nabarmentzea da. Aipatutako kanpaina Bizkaiko 10.000 familia inguruk jasoko dute eta, Alkarbide bilguneak koordinatuta eta Bizkaiko Foru Aldundiak babestuta, orain dela bi urte martxan hasi zen egitasmo hau aurten ere 39 udalerritan eta 2 mankomunitatetan zabalduko da.

Bilbon, 2013ko urriaren 9an. Kanpaina gaur goizean aurkeztu dute Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara Zuzendari Ana de Castrok, EUDELeko Batzorde Eragileko kide eta Basauriko Alkate Andoni Busquetek, eta Txorierriko Mankomunitateko Lehendakari Lander Aiarzak.

EUDELetik Andoni Busquetek adierazi du “etxea dela hizkuntzak transmititzeko lekurik naturalena, hurbilena, guraso eta seme-alaben arteko espazio intimoena. Bizkaiko udal askoren sostenguaz datorren ekimen honek hortxe eragitea nahi genuke, herritarren espazio horretan”.

Horretarako, ume jaioberriak eta 1-6 urte bitarteko umeak dituzten gurasoek umearen ingurune hurbilean euskara sustatzeko aholkuak batzen dituen diptikoa jasoko dute etxean eta euren kezka eta beldurrak uxatzeko prestatu den webgunearen berri ere izango dute.

Horrez gain, adur-zapia, askari-poltsa, kotxean jartzeko pegatina eta KU-KU liburuxka eta CDa ere banatuko zaizkie. Liburuxka horretan, besteak beste, abestiak, euskarazko oinarrizko hitzak eta esamoldeak daude jasota. Gainera, aurten ikasturte hasierarekin batera, ETB2n egitasmoa ezagutzera emateko eta transmisioa sustatzeko iragarkia ere ikusi ahal izango da.

Andoni Busqueten hitzetan, “Metafora polita ageri da egitasmo honetan: giltza, batetik; eta engranajea, bestetik. Gurasoak seme-alabei euskara transmititzeko pieza dira. Udalok transmisioaren aldeko giltza ere izan nahi dugu. Euskara giltzarria da, iragana, oraina eta etorkizuna batzen duen elementua delako.”

Parte-hartzaileak

“Eman giltza -¡Háblale escúchale!” kanpainan guztira 54 herri-erakundek parte hartu dute; 39 udalerriak eta 2 mankomunitateak honako hauek dira:

Abadiño, Abanto-Zierbena, Amorebieta-Etxano, Arrankudiaga, Arrieta, Arrigorriaga, Balmaseda, Basauri, Berango, Berriz, Bilbo, Durango, Elorrio, Erandio, Ermua, Etxebarri, Etxebarria, Fruiz, Galdakao, Gernika-Lumo, Gordexola, Kortezubi, Laukiz, Leioa, Lemoa, Markina-Xemein, Maruri-Jatabe, Mundaka, Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz, Muskiz, Orozko, Ortuella, Sestao, Sukarrieta, Trapagaran, Ugao-Miraballes, Urduña, Zaldibar, Zeberio eta Zierbena. Mankomunitateak hauek dira: Enkarterri eta Txorierri.

Webgunea: www.emangiltza.com.

  • Berdinsarea, gaur Tenerifeko Adejen egindako Generoko Berdintasunaren aldeko Jardunaldiaren aztergaia izan da, hurrengo izenburupean: “Sareak Eraikitzea lan-tresna gisa”.
  • Gaur egun, Euskadiko 59 udalerri sareari atxikita daude, hau da, Euskadiko biztanleriaren %75a. Hurrengo urteetan tamaina erdi eta txikiko udalerrietara zabaltzeko asmoa dago.

Bilbon, 2013ko urriaren 9an. Berdinsarea’ Berdintasunaren aldeko Euskadiko udalen Sarea da eta EUDELek koordinatzen du. Gaur aurkeztu dute aztergai Tenerifeko Eskualdeetako Sareko udalerrien elkarteak antolatutako jardunaldian “La Construcción de Redes como Instrumento de trabajo (Sareak Eraikitzea Lan-tresna gisa) izenburupean.

Ibon Uribe, EUDELeko Batzorde Betearazlearen Berdintasuneko ordezkariak Euskadin Berdintasuna sustatzeko asmoz, burututako ekintza propioak eta beste herri-erakunde batzuekin egindako estrategia bateratuak sustatzeko, Euskadiko udalerriek izandako konpromiso politikoaren ibilbide luzea nabarmendu du. Ahalegin guzti hauek Berdinsareak koordinatzen ditu, Ibon Uriberen esanetan: “Sare honen bitartez, berdintasun alorreko ekintza politikoari ekiteko Euskadik espazio handia sortu zuen”. Indarkeriaren emakume biktimei atentzioa emateko protokoloak, planak edo berdintasuneko ordenantzak bezalako hain tresna garrantzitsuak dituzten udalerriak ugaltzeko balio izan du.”

EUDELeko Berdintasuneko ordezkariak Berdinsarea bezalako espazioek baliabide gutxiago duten udalei eskaintzen dien aukera ere aipatu du. Ibon Uribek gogorarazi duenez, “aukera-kostua, hau da, ezer ez egitearen kostua ere kontuan hartu behar da”. “Gainera, kostu gehigarririk gabeko ekintzak ezarri daitezke, esate baterako, mainstreaminga, zeharkakotasuna … Sail bakoitzeko politiketan (gazteria, ingurumena, euskara, hirigintza …) berdintasuna kontuan hartuta, ekintza ugari egin daitezke.”

EAEko Udalen Elkarteak bat egiten du Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluaren (CMRE) ekimenarekin, horrela, beste bultzada bat eman nahi dio emakume eta gizonek tokiko bizitzan Berdintasunean bizitzeko Europako Gutunari, bai eta indartu ere.

CMREren (Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseilua) proiektu berria adierazle-sistema bat garatzean datza. Haren bidez, kide bihurtutako eskualde eta udalerrietan Europako Gutunaren aplikazioa ebaluatzeko aukera egongo da. Aurreko hilabetean, irailean, EUDELek tokian tokiko Berdintasunaren ebaluatzeko eta aztertzeko tresna berri hau gauzatzeko konpromisoa hartu zuen, batez ere, Euskadiko Udalerrietan.

Gaur egun, Euskadiko 32 udalek egin dute bat gutunarekin.

Europako Gutunak tokiko eta eskualdeko Europako elkarteak bat egitera eta berdintasunaren aldeko konpromiso publikoa hartzera gonbidatzen ditu.

Sinatzen duten udalerri eta eskualdeek Berdintasunerako Plan bana izan behar dute, eta euren lurraldeko erakunde eta agintariekin lan egin, hartutako konpromisoa bultzatu eta aurrera eramateko.

Gutunaren testuak neurri jakin batzuk proposatzen dizkie gobernu eta agintariei, betiere euren eskumenen arabera.

EUDELek 2006an, gutunaren sorreran, Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluarekin batera lan egin zuen, bai eta berau betetzeko eta sustatzeko konpromiso irmoa sinatu ere.

Gutunak, gainera, Europako Batzordearen babesa jaso zuen, gizonen eta emakumeen arteko berdintasunerako ekintza komunitarioko 5. Programaren barruan.