Gorka Urtaran, EUDELeko elkarteburua, Eusko Jaurlaritzaren Ekonomia eta Ogasun Sailarekin batera antolatutako Iruzurraren aurkako Neurrien Planari buruzko webinar-ikastaroren irekieran mintzatu da gaur. Plan hori exijitzen zaie Next Generationetik datozen europar laguntzak kudeatuko dituzten erakunde eta organismo guztiei. Laurogei pertsonak baino gehiagok –gaiarekin zerikusia duten udal-arduradun eta langileek– hartu dute parte, telematikoki, EUDELen egoitzatik deitutako saioan.

Gorka Urtaranek azpimarratu du Europako ezohiko funtsek “aukera” dakartela Euskadiren eraldaketa jasangarri eta erresilientean aurrera egiteko, bertako herri eta hiriak hobetuz. EUDELeko elkarteburuak Eusko Jaurlaritzaren lankidetza eskertu du, eta, zehazki, elkarteari ematen ari zaion zerbitzua, euskal udalak “informatzeko eta orientatzeko” xedea duena, haiek ahalik eta Europako deialdi gehienetara iritsi ahal izateko. Horrekin batera, dokumentu-ereduak ematen zaizkie, Next Generationen “eskakizun zorrotzak” bete ahal izan ditzaten, eta ezohiko funts horien izapide administratiboak eta betearazpenari dagozkionak arindu ditzaten.

Gorka Urtaranek euskal udalei emandako europar funtsen laguntzei buruzko azken datuak eman ditu: 114 milioi euro, ehun euskal udalentzat baino gehiagorentzat. EUDELeko elkarteburuak adierazi duenez, aurreikusten da zenbateko hori hazi egingo dela hurrengo hilabeteetan, martxan dauden deialdiak ebatzi edo beste laguntza-programa batzuk sustatu ahala.

Ikastaroko hizlari nagusiak, Ekonomiako eta Europako Funtsetako sailburuorde Iñaki Barredok, xehe azaldu du Eusko Jaurlaritzak egindako Iruzurraren aurkako Planaren edukia. Beraien udal-egoera espezifikora egokitutako plana lantzeko kontuan izan behar dituzten neurri eta alderdi garrantzitsuenen berri eman die Barredok udal-arduradunei, Suspertze eta Erresilientzia Mekanismoari buruzko (SEM) Europako eta Estatuko araudiaren eskakizunekin bat egiteko xedez (HFP/1030/2021 Agindua, irailaren 29koa).

Eusko Jaurlaritzaren lankidetza hori EUDEL Next EU! (https://next.eudel.eus/eus/) zerbitzuaren barruan EUDELek sortu dituen materialen osagarri da. Horien artean, kontratazio-gidaliburu bat eta 22 kontratu-eredu daude, baita Next Generationen metodologiari egokitutako zenbait prozedura ere.

EUDELen zerbitzua bostehun kontakturi baino gehiagori zuzentzen zaie, eta toki-erakundeentzako 31 europar laguntza –zerbitzu publikoen alorrekoak, eta eraldaketa sozial, digital eta ingurumen-arloko eraldaketa-proiektuei dagozkionak– aztertu, eta horien berri eman die udalei: emisio baxuko eremuak, energia-efizientzia, eraikin publikoen birgaitzea, saneamendua eta ur-hornidura, merkataritza eta udal-merkatuak, jasangarritasun turistikoko planak, tokiko enplegua eta garapena, eraldaketa digitala, etab.

Lotutako albistea: EUDEL eta Eusko Jaurlaritza elkarlanean ari dira Europako funtsak udaletan gauzatzea bizkortzeko

• Ekonomia eta Ogasun Sailak Iruzurraren aurkako Planaren eredua eskaini die udalerriei, ekainaren 21ean politikari eta teknikariei zuzenduta egingo den prestakuntzako webinar batekin batera.

• Lankidetza hori EUDELek Next funtsen arloan egindako materialen osagarri da; material horien artean daude, besteak beste, kontratazio-eskuliburu bat eta udaletako 22 kontratu-eredu eta prozedura ohikoenak.

Bilbo, 2022ko ekainaren 9a. SEM Suspertzeko eta Erresilientziarako Mekanismoaren esparruan, Eusko Jaurlaritzaren eta EUDELen arteko informazio-bidea Europako laguntzak kudeatzera eta kontrolatzera hedatu da orain toki-administrazioen baitan. Lankidetza-bide berri hori funtsezkoa da euskal udalek Next funtsetan parte har dezaten, eta gaur gauzatu da, Pedro Azpiazu Ekonomia eta Ogasun sailburuaren eta Gorka Urtaran EUDELeko elkarteburuaren arteko lan-topaketan, Jose Antonio Santano EUDELeko elkarteburuordea eta Iñigo Gaztelu EUDELeko Batzorde Eragileko kidea ere bertan zirela.

Gaur goizean Bilbon Euskadiko Udalen Elkartearen egoitzan egindako bileran izan dira orobat bai EUDELeko zuzendari nagusi Mar Zabala, eta, Ekonomia eta Ogasun Sailetik, bai Kohesio Politiken eta Europako Funtsen zuzendari Iñaki Barredo, bai Kabinete eta Komunikazioko zuzendari Yurdana Burgoa.

  Gorka Urtaranen adierazpenak

Bileraren osteko prentsaurrekoan, EUDELeko elkarteburuak baieztatutako datua eman du: 114 milioi euro eman zaizkiela dagoeneko EAEko ehun udalerri baino gehiagori. Next Generation Europako Funtsetatik datozen laguntzak dira eta euskal udalerrietara bideratuko dira.

Urtaran elkarteburuak era positiboan hartu du albistea, eta gaineratu du kopuru hori handitu egingo dela, ziurrenik, deialdi berriak iristen direnean.

EUDELeko elkarteburuak azpimarratu du Europako finantzaketak udalerrien funtsezko eginkizuna indartzen lagunduko duela martxan dauden trantsizioetan.

Gorka Urtaranek zera nabarmendu du: “Herriak eta hiriak funtsezkoak dira planetaren etorkizunerako. Gure konpromisoa, euskal udalena, planeta salbatzea da, udalerri jasangarri gisa, gizarte-kohesioarekin eta bizi-kalitatearekin bat eginda, ekonomia eta ingurumen-jasangarritasunean oinarrituta”.

Urtaranek gailendu duenez, “EUDELen eta Eusko Jaurlaritzaren helburu partekatua da funtsen ehuneko kopururik handiena gure udalerri guztietara bideratzea. Eta, era berean, erronka da funts horiek arintasunez, eraginkortasunez eta eraginkortasunez gauzatzea, finantzaketa-aukera guztiak Euskadiko proiektu eta inbertsioetan gauza daitezen”.

Iruzurraren aurkako Plana

Ekonomia eta Ogasun Sailak bere burua eskaini du EUDELek ematen duen zerbitzua indartzeko, Eusko Jaurlaritzaren Iruzurraren aurkako Planarekin, erreferentziako eredu moduan udal bakoitzak bere plana egin dezan.

2022ko martxoaren 29ko Gobernu Kontseiluak Neurrien plan bat onetsi zuen SEM Suspertzeko eta Erresilientziarako Mekanismoaren baliabideekin finantzatutako ekimenetarako iruzurraren aurkako betekizunak, balizko interes-gatazkak, finantzaketa bikoitza eta estatu- eta ingurumen-laguntzak betetzeko; neurri horiek Suspertzeko, Eraldatzeko eta Erresilientziako Planak (SEEP) gauzatu beharrekotzat jotzen ditu, Europako laguntzak jaso ahal izateko.

Aldez aurretik, iazko abenduan, Euskadiko Udalen Elkarteak iruzurraren aurkako politikaren arloko lehen orientazio-agiriak eman zizkien udalei, bai eta erakunde-konpromisoaren eredu bat ere. Adierazpen horretan, Udalak bere gain hartuko ditu iruzurraren aurka borrokatzeko konpromisoak, Suspertzeko, Eraldatzeko eta Erresilientziako Planaren kudeaketa-sistema osatzen duen HFP/1030/2021 Aginduan ezarritako betebeharrak bete daitezen.

Iruzurraren aurkako plan baten gutxieneko edukien artean, aplikatu beharreko araudiaren arabera, honako jarduera hauek daude jasota: arriskuak aztertzea, iruzurraren eta ustelkeriaren aurkako politika, kode etikoa, salaketa-kanala eta protokoloa, interes-gatazkak prebenitzeko politika, oparien eta esku-erakutsien politika, eta iruzurra kontrolatzeko organo bat izendatzea.

Iruzurraren prebentzioaren arloko kontzientziazioa eta prestakuntza ere oinarrizko baldintza dira. Gai hori jorratzeko, EUDELeko webinarren zikloaren barruan, Ekonomia eta Ogasun Sailak prestakuntza-saioa emango du ekainaren 21ean, asteartez, Euskadiko Udalen Elkartearekin batera antolatuta. Informazioa bereziki kontu-hartzaileei, idazkariei eta teknikariei zuzendua da, baina badu interesa udal-arduradunentzat ere, horiek gidatuko dituzte funtsak garaiz eta behar bezala gauzatzea.

Erakundeen arteko topaketa hori EUDEL Europako funtsen arloan EAEko toki-erakundeei ematen ari zaien informazio- eta laguntza-zerbitzua babesteko Eusko Jaurlaritzak egindako eskaintzaren ondorio da.

EUDEL Next EU! zerbitzua 2021eko martxoan abiarazi zen, SEMeko deialdiak aktibatu baino hilabete batzuk lehenago, helburutzat hartuta Euskadiko udalak aldez aurretik informatuta eta prest izateko laguntza gehiago eskuratzea eta Europatik datozen finantzaketa-aukera guztiak ahalik eta gehien aprobetxatzea.

Era berean, Eusko JaurlaritzakNextGen Euskadi webaren berri eman du. Webgune horrek bide erraza izan nahi du SEM Suspertzeko eta Erresilientziarako Mekanismoari dagozkion funtsak eskuratu nahi dituzten eragileek erraz eta bizkor aurki ditzaten deialdiak, lizitazioak eta laguntzak. Atari hori Euskadi.eus webgune instituzionalean dago, Europako Kohesio Politika eta Funtsen Zuzendaritzaren barruan: https://www.euskadi.eus/araudia-next-gen/web01-a2ogafon/eu/

Eusko Jaurlaritzak eta EUDELek udalerrien funtsezko zeregina azpimarratu dute, Europako Funtsak Euskadi suspertzeko eta eraldatzeko tresna izan daitezen, herri eta hirietako proiektu eta plan estrategikoak bultzatuz. Garapen jasangarriaren eta inklusiboaren euskal ereduarekin koherentea den estrategia da, eraldatze ekonomiko, ekologiko eta digitalak eragin positiboa izan dezan pertsonen bizi-kalitatean, enpresa-sarearen lehiakortasunean eta gizarte-kohesioan.

Bi erakundeek elkarrekin lan egiteko konpromiso partekatua dute, funtsen gauzatze efikaza eta eraginkorra bizkortzeko erronkari aurre egin diezaioten. Toki-erakundeetan, gainerako administrazioetan bezala, beharrezkoa izango da “botila-lepoak” ikuskatzea kudeaketa publikoko prozedura eta tresnetan, kontrol-betebeharrak murriztu gabe.

EUDEL Materialak: kontratu ereduak, FAQak eta laguntzen fitxak

Helburu horri erantzunez, EUDELek hainbat dokumentu-eredu prestatu ditu udaletako kontu-hartzaileen, idazkarien eta teknikarien lanari babesa eskaintzeko. Balorazio onena lortu duten materialen artean dago Kontratazioko Eskuliburua, 36/2022 Errege Lege-dekretua Europako funtsen araudi berezira egokitua.

Eskuliburu horrekin batera, Next metodologiara egokitutako 22 kontratu motaren pleguak daude, obra-kontratuen, horniduren eta zerbitzuen kontratu-moten klausula administratiboei buruz.

Aldi berean, toki-erakundeek EUDELi helarazten dizkioten kontsulta ohikoenei (FAQ) erantzuteko gordailu bat eskaini da.

Laguntza bakoitzeko deskribapen-fitxak udaletara bidali dira deialdia argitaratzean, eta newsletter buletin batean eta EUDELen webgunean bildu dira: https://next.eudel.eus/eus/

EUDELen zerbitzua gaur egun bostehun hartzaile baino gehiagok osatzen dute, horien artean direla EAEko 251 udal, mankomunitate, partzuergo eta garapen-agentzietako arduradun politikoak nahiz teknikariak, orobat beste erakunde eta organismo publiko batzuetakoak.

Orain arte, EUDELek Europako funtsen 31 diru-laguntza aztertu eta horien berri eman die udalei, zerbitzu publikoek aurrera egiteko eta herri nahiz hirietan proiektu eraldatzaileak bultzatzeko funtsezkoak diren esparruetan.

ERANSKINA: Toki-erakundeetarako next funtsen deialdiak