Eudel

Berriak

Sailetako Albisteak

Azken berriak

“Eman giltza-¡Háblale, escúchale!” leloa daraman kanpainaren helburua, euskara belaunaldiz belaunaldi transmititzeak duen garrantzia nabarmentzea da. Aipatutako kanpaina Bizkaiko 10.000 familia inguruk jasoko dute eta, Alkarbide bilguneak koordinatuta eta Bizkaiko Foru Aldundiak babestuta, orain dela bi urte martxan hasi zen egitasmo hau aurten ere 39 udalerritan eta 2 mankomunitatetan zabalduko da.

Bilbon, 2013ko urriaren 9an. Kanpaina gaur goizean aurkeztu dute Bizkaiko Foru Aldundiko Euskara Zuzendari Ana de Castrok, EUDELeko Batzorde Eragileko kide eta Basauriko Alkate Andoni Busquetek, eta Txorierriko Mankomunitateko Lehendakari Lander Aiarzak.

EUDELetik Andoni Busquetek adierazi du “etxea dela hizkuntzak transmititzeko lekurik naturalena, hurbilena, guraso eta seme-alaben arteko espazio intimoena. Bizkaiko udal askoren sostenguaz datorren ekimen honek hortxe eragitea nahi genuke, herritarren espazio horretan”.

Horretarako, ume jaioberriak eta 1-6 urte bitarteko umeak dituzten gurasoek umearen ingurune hurbilean euskara sustatzeko aholkuak batzen dituen diptikoa jasoko dute etxean eta euren kezka eta beldurrak uxatzeko prestatu den webgunearen berri ere izango dute.

Horrez gain, adur-zapia, askari-poltsa, kotxean jartzeko pegatina eta KU-KU liburuxka eta CDa ere banatuko zaizkie. Liburuxka horretan, besteak beste, abestiak, euskarazko oinarrizko hitzak eta esamoldeak daude jasota. Gainera, aurten ikasturte hasierarekin batera, ETB2n egitasmoa ezagutzera emateko eta transmisioa sustatzeko iragarkia ere ikusi ahal izango da.

Andoni Busqueten hitzetan, “Metafora polita ageri da egitasmo honetan: giltza, batetik; eta engranajea, bestetik. Gurasoak seme-alabei euskara transmititzeko pieza dira. Udalok transmisioaren aldeko giltza ere izan nahi dugu. Euskara giltzarria da, iragana, oraina eta etorkizuna batzen duen elementua delako.”

Parte-hartzaileak

“Eman giltza -¡Háblale escúchale!” kanpainan guztira 54 herri-erakundek parte hartu dute; 39 udalerriak eta 2 mankomunitateak honako hauek dira:

Abadiño, Abanto-Zierbena, Amorebieta-Etxano, Arrankudiaga, Arrieta, Arrigorriaga, Balmaseda, Basauri, Berango, Berriz, Bilbo, Durango, Elorrio, Erandio, Ermua, Etxebarri, Etxebarria, Fruiz, Galdakao, Gernika-Lumo, Gordexola, Kortezubi, Laukiz, Leioa, Lemoa, Markina-Xemein, Maruri-Jatabe, Mundaka, Munitibar-Arbatzegi-Gerrikaitz, Muskiz, Orozko, Ortuella, Sestao, Sukarrieta, Trapagaran, Ugao-Miraballes, Urduña, Zaldibar, Zeberio eta Zierbena. Mankomunitateak hauek dira: Enkarterri eta Txorierri.

Webgunea: www.emangiltza.com.

  • Berdinsarea, gaur Tenerifeko Adejen egindako Generoko Berdintasunaren aldeko Jardunaldiaren aztergaia izan da, hurrengo izenburupean: “Sareak Eraikitzea lan-tresna gisa”.
  • Gaur egun, Euskadiko 59 udalerri sareari atxikita daude, hau da, Euskadiko biztanleriaren %75a. Hurrengo urteetan tamaina erdi eta txikiko udalerrietara zabaltzeko asmoa dago.

Bilbon, 2013ko urriaren 9an. Berdinsarea’ Berdintasunaren aldeko Euskadiko udalen Sarea da eta EUDELek koordinatzen du. Gaur aurkeztu dute aztergai Tenerifeko Eskualdeetako Sareko udalerrien elkarteak antolatutako jardunaldian “La Construcción de Redes como Instrumento de trabajo (Sareak Eraikitzea Lan-tresna gisa) izenburupean.

Ibon Uribe, EUDELeko Batzorde Betearazlearen Berdintasuneko ordezkariak Euskadin Berdintasuna sustatzeko asmoz, burututako ekintza propioak eta beste herri-erakunde batzuekin egindako estrategia bateratuak sustatzeko, Euskadiko udalerriek izandako konpromiso politikoaren ibilbide luzea nabarmendu du. Ahalegin guzti hauek Berdinsareak koordinatzen ditu, Ibon Uriberen esanetan: “Sare honen bitartez, berdintasun alorreko ekintza politikoari ekiteko Euskadik espazio handia sortu zuen”. Indarkeriaren emakume biktimei atentzioa emateko protokoloak, planak edo berdintasuneko ordenantzak bezalako hain tresna garrantzitsuak dituzten udalerriak ugaltzeko balio izan du.”

EUDELeko Berdintasuneko ordezkariak Berdinsarea bezalako espazioek baliabide gutxiago duten udalei eskaintzen dien aukera ere aipatu du. Ibon Uribek gogorarazi duenez, “aukera-kostua, hau da, ezer ez egitearen kostua ere kontuan hartu behar da”. “Gainera, kostu gehigarririk gabeko ekintzak ezarri daitezke, esate baterako, mainstreaminga, zeharkakotasuna … Sail bakoitzeko politiketan (gazteria, ingurumena, euskara, hirigintza …) berdintasuna kontuan hartuta, ekintza ugari egin daitezke.”

EAEko Udalen Elkarteak bat egiten du Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluaren (CMRE) ekimenarekin, horrela, beste bultzada bat eman nahi dio emakume eta gizonek tokiko bizitzan Berdintasunean bizitzeko Europako Gutunari, bai eta indartu ere.

CMREren (Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseilua) proiektu berria adierazle-sistema bat garatzean datza. Haren bidez, kide bihurtutako eskualde eta udalerrietan Europako Gutunaren aplikazioa ebaluatzeko aukera egongo da. Aurreko hilabetean, irailean, EUDELek tokian tokiko Berdintasunaren ebaluatzeko eta aztertzeko tresna berri hau gauzatzeko konpromisoa hartu zuen, batez ere, Euskadiko Udalerrietan.

Gaur egun, Euskadiko 32 udalek egin dute bat gutunarekin.

Europako Gutunak tokiko eta eskualdeko Europako elkarteak bat egitera eta berdintasunaren aldeko konpromiso publikoa hartzera gonbidatzen ditu.

Sinatzen duten udalerri eta eskualdeek Berdintasunerako Plan bana izan behar dute, eta euren lurraldeko erakunde eta agintariekin lan egin, hartutako konpromisoa bultzatu eta aurrera eramateko.

Gutunaren testuak neurri jakin batzuk proposatzen dizkie gobernu eta agintariei, betiere euren eskumenen arabera.

EUDELek 2006an, gutunaren sorreran, Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluarekin batera lan egin zuen, bai eta berau betetzeko eta sustatzeko konpromiso irmoa sinatu ere.

Gutunak, gainera, Europako Batzordearen babesa jaso zuen, gizonen eta emakumeen arteko berdintasunerako ekintza komunitarioko 5. Programaren barruan.

EUDELek, Bizkaiko Foru Aldundiarekin batera, Bizkaiko udalerrietako hautetsiei zuzendutako jardunaldi monografiko bat antolatu zuen. Gaia hurrengo hau izan zen: Euskal Autonomia Erkidegoko kutsadura akustikoari buruzko urriaren 16ko 213/2012 DEKRETUAren puntu nagusiak eta tokiko herri-erakundeetan arau horrek izango duen eragina.

Dekretu honen asmoa da estatuko araudian xedatutakoa Euskal Autonomia Erkidegoan gara¬tzea eta, besteak beste, zarataren kalitatea arautzea EAEren eskumenekoak diren azpiegiturei dagokienez.

GAIAK:

  • Ikuspegi juridikoa: Dekretuaren lege-aurrekariak eta tokiadministraziorakoeraginak”
  • Bizkaiko Lurralde Historikoko egoera dekretu berriaren testuinguruan: dekretuaren une garrantzitsuenen egutegia eta Bizkaiko kutsadura akustikoaren ebaluazioa”

Bilera EUDELeko Batzar Aretoan egin zen irailaren 26an, osteguna. Helbidea: Ertzilla, 13. Ordutegia: 9:30etatik 11:30etara.

 Jardunaldian aurkeztutako dokumentazioa:

Bilbon, 2013ko irailaren 27an. Ministroen Kontseiluak uztailaren 26an onartutako Toki Administrazioaren Iraunkortasunari eta Arrazionalizatzeari buruzko Lege Proiektuaren kontra dago EUDELEN Batzorde Eragilea. EAEko udalerrien elkartea oso kezkatuta dago erreforma honek Euskadin izango duen eragina dela eta, eta guztiz aurka dago, izan ere, planteatutako lege proiektua onartezina da euskal sistema instituzional eta ekonomiko-finantzario bereziaren barruan.

Balorazio tekniko-juridikoko txosten batek EUDELen jarrera babesten du. Bi dokumentu horiek aste honetan bertan bidali dira Ogasun eta Herri Administrazio Sailera, Kongresuko parlamentuko taldeei, Senatura eta Espainiako Herri eta Eskualdeen Federaziora (FEMP), hurrengo hilabeteetan Lege gisa onartzeko parlamentuan izapidetu aurretik.

Era berean, Lege Proiektuaren balorazioa Eusko Jaurlaritzara bidali da, jakinaren gainean egon daitezen, hiru herrialdeetako Foru Aldundietara, eta EAEko udaletara.

EUDELek egindako oharrek hiru ardatz dauzkate:

  • Erreformak eraso egiten dio udal autonomiari.
  • Euskal autogobernua urratzen du erreformak.
  • Foru erregimenari esker transferitutako eskumenak alboratzen ditu.

EUDELen Batzorde Eragileak askotan kritikatu ditu Lege aurreproiektua zenaren inguruan sortutako zirriborroak; berriki, martxoan, EUDELek EAEko udalei balorazio tekniko-juridiko bat bidali zien, otsailaren 15ean zabaldu zuten Lege aurreproiektua zela eta.

EUDELek IVAP/HAEErekin eta Foru Aldundiekin batera, eskainitako 2013ko prestakuntza-programa jarraituko du urtreko azken hiruhilekoan.

Urrirako eta azarorako programatutako zeharkako planaren ikastaroetan izen-emateak udal bakoitzaren koordinatzailearen bitartez bideratzen jarraituko da. Honek helbide honetara bidaliko du: prestakuntza@ivap.es. IVAP/HAEEk onartutako ikasleen zerrenda baieztatuko du.

Prestakuntza-eskaintzaren edizio honetan, kudeaketa ekonomiko-finantzarioa, berrikuntza eta gardentasuna izan dira ardatzak. Gainera, proiektuak abiarazten laguntzeko tailer berriak antolatu dira.

Tokiko herri-administrazioaren langile guztiei zuzendutako ikastaro hauetan oraindik badago izena emateko aukera eta eskuragarri daude hurrengo helbidean:

 

IVAP/HAEEk dituen egoitzetan emango da prestakuntza: Bilbao eta Donostia

Kongresuaren Osoko Bilkurak, lehengo ostegunean, Gardentasunari, informazio publikoa eskuratzeari eta gobernu onari buruzko legea onartu zuen, eta Senatura igorriko da. Urtarrila baino lehen behin betiko onartuta egotea espero da.

Txostenean, argi eta garbi geratu zenez, tokiko eta autonomietako administrazioen goi-karguaren instrukzioa egiteko eta hura zigortzeko eskumena administrazio berarena izango da, ez ordea, Estatuko Administrazio Nagusiarena edo Ogasun eta Herri Administrazioen Ministroarena, Gobernuak hasieran aurreikusi zuen bezala.

Araua aurrera atera da PP, CiU, EAJ-PNV, Coalición Canaria, UPN eta Foro Asturias taldeen laguntzaz. Kontra bozkatu zuten honako indar hauek: PSOE, Izquierda Plural (IU-ICV-CHA), UPyD, Amaiur, ERC, BNG eta Compromís-Equo. Nueva Canarias eta Geroa Bai abstenitu ziren irizpenaren zati handienari dagokionez.

Gazteei zuzendutako ikus-entzunezko lehiaketarekin, irailaren 10ean, hasten da 2013ko Beldur Barik programaren edizio berria.

Emakundek eta EUDELek bultzatuta eta erakunde guztien laguntzarekin, gazteen artean errespetua, berdintasuna eta indarkeria sexistaren prebentzio jarrerak sustatu nahi ditu programak violencia sexista.

12 eta 26 urte bitarteko gazteei zuzenduta dago lehiaketa eta programaren jarrera ikustarazten duten ikus-entzunezko lanak saritzen ditu.

Azaroaren 30ean Basaurin egingo den Beldur Barik Topaketn emango dira sariak eta tailerrak, erakusketak eta abar antolatuko dira.